Aviasiya meteorologiyası kafedrası

Aviasiya meteorologiyası kafedrası

Aviasiya meteorologiyası kafedrası haqqında

Aviasiya meteorologiyası kafedrası 1994-cü ildə yaradılmışdır.

Kafedra aşağıdakı ixtisas (ixtisaslaşmalar) üzrə bakalavr və magistr hazırlığını həyata keçirir:

Hidrometeorologiya

  • Aviasiya meteorologiyası
  • İqlimşünaslıq.

Kafedranın prioritet istiqaməti mülki aviasiya uçuşlarının meteoroloji təminatının keyfiyyətli təşkilinin həyata keçirilməsi məqsədilə müasir və qabaqcıl texnologiyaları, yenilikləri mənimsəyən istedadlı, savadlı bakalavr və magistrlərın hazırlanmasıdır. Kafedrada tədris olunan fənlər aviasiya meteorologiyasının bütün müasir aspektlərini və sahələrini tam əhatə edir. Bu məqsədlə kafedranın nəzdində Havada hərəkətin idarə edilməsi, Uçuş mühəndisliyi və Aviasiya meteorologiyası ixtisasları üzrə ixtisaslaşdırılmış auditoriyalar yaradılmışdır.

İxtisaslaşdırılmış auditoriyalarda aviasiya meteoroloji təminatında tətbiq olunan müasir texnoloji sistemlər quraşdırılmışdır:

  • Avtomatik meteoroloji müşahidə sistemi (AWOS);
  • Doppler meteoroloji radiolokatoru (WRM 200);
  • Uçuşların meteoroloji təminatı üçün meteoroloji peyk məlumatı sistemi (SADİS 2 G);
  • Meteoroloqların və uçuş heyətinin uçuşqabağı avtomatlaşdırılmış brifinq sistemi (Meteo Briefing);
  • Qlobal geostasionar və orbital meteoroloji peyklərdən bulud sahələrinin fəzada paylanması haqqında məlumatların yerüstü qəbul sistemi (Skyceiver).

Auditoriyalar həmçinin ICAO və Ümumdünya Meteoroloji Təşkilatının tələbləri əsasında hazırlanmış əyani tədris vəsaitləri, stend və plakatlarla təchiz olunmuşdur.

Kafedra tərəfindən Milli Aviasiya Akademiyasının ərazisində salınmış Texnoparkda avtomatik meteoroloji müşahidə stansiyası quraşdırılmışdır. Həmin meteoroloji stansiyanın sensorları vasitəsilə sutka ərzində fasiləsiz avtomatik meteoroloji ölçmə və müşahidələr aparılır, məlumatlar arxivləşdirilir. Sistemdən istifadə qaydaları, əldə olunan faktiki və arxiv məlumatları tədrisdə tətbiq edilir.

Kafedranın bütün tədris-tanışlıq və istehsalat təcrübələri “Azərbaycan Hava Yolları” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin “Azəraeronaviqasiya” Hava Hərəkəti İdarəsi Aviasiya Meteoroloji Mərkəzində təşkil edilir. Təcrübələr zamanı tələbə və magisrtantlar aerodromlarda aviasiyanın operativ meteoroloji təminatın praktiki məsələləri ilə bilavasitə tanış olurlar.

Kafedranın əməkdaşları tərəfindən ümumilikdə 460-dan çox elmi əsər, dərslik və monoqrafiyalar, dərs vəsaitləri, metodik vəsaitlər və s. işlənib tərtib edilmişdir. Kafedrada bir neçə istiqamət üzrə elmi araşdırmalar və tədqiqatlar üzərində iş aparılır. Bunlar əsasən aviasiya meteorologiyasının fundamental problemlərinə, mülki aviasiya uçuşlarının meteoroloji təminat məsələlərinə, təhlükəli meteoroloji hadisələrin fiziki-statistik təhlilinə və proqnoz üsullarına, müasir iqlim dəyişmələrinə antropogen amillərin və eləcə də hava nəqliyyatının təsirinin qiymətləndirilməsi, beynəlxalq reqlamentləşdirici rəhbər sənədlərin operativ praktikada tətbiqi və onların tədrisi və s. məsələlərdir.

Kafedranın əməkdaşları 16 nəfər olmaqla, əsasən istehsalatın müxtəlif sahələrindən dəvət edilmiş yüksək səviyyəli ixtisasçılardan və mütəxəssislərdən təşkil edilmişdir:

Kafedranın əməkdaşları

1. Nazim Hüseynov – t.e.d., professor, kafedra müdiri

2. Rza Mahmudov – c.e.d., professor

3. Səid Səfərov – c.e.d., dosent

4. Yusif Hadıyev – c.e.n., dosent

5. Nəriman Paşayev – c.e.n., dosent

6. Güllü Məmmədova – baş müəllim

7. Bəhruz Məlikov – t.f.d., baş müəllim

8. Aqil Hacıyev – müəllim

9. Ravil Mürsəlov – müəllim

10. Quliyev Zakir – müəllim

11. Qasımov Əli- müəllim

12. İslamova Rəna – müəllim

13. Ağayeva Ayğün – müəllim

14. Abdullayev İmran – müəllim

15. Mahmud Süleymanov – baş laborant

16. Məhsudə Əbiyeva – laborant.

Kafedra müdiri

Kafedra müdiri Nazim Şəkər oğlu Hüseynov

clip_image002

Nazim Şəkər oğlu Hüseynov 17 iyul 1961-ci ildə Ordubad rayonunda anadan olmuşdur.  O, 1978-ci ildə orta məktəbi bitirərək, Sovetlər Birliyinin Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) şəhərində Hidrometeorologiya İnstitutuna daxil olmuş və 1983-cü ildə həmin İnstitutu mühəndis-meteoroloq ixtisası üzrə bitirmişdir. Nazim Hüseynov elmi fəaliyyətə 1985-1989-cu illərdə Moskva şəhərində SSRİ Hidrometeoroloji Elmi-Tədqiqat İnstitutunun aspirantı kimi başlamışdır. Aspiranturanı bitirərkən o, 1989-cu ildə elmi dissertasiyasını müvəffəqiyyətlə müdafiə edərək, coğrafiya elmləri namizədi elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür. Bundan sonra o, uzun illər hərbi və mülki aviasiya uçuşların meteoroloji təminatı sahəsində çalışaraq istehsalat karyerasında geniş təcrübə qazanmışdır. İstehsalatdan əldə olunuan təcrübədən elmi fəaliyyətində faydalanaraq, aviasiya və sinoptik meteorologiyada tətbiq olunan müasir texnoloji sistemlərə əsaslanan innovativ tədqiqat üsullarını elmi tədqiqatlarında səmərəli istifadə etmişdir. Nazim Hüseynov 2007-ci ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə

texnika elmləri doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür. Onun Atmosfer termodinamikası, Sinoptik meteorologiya, Aviasiya meteorologiyası, İqlimşünaslıq və meteorologiya elminin digər tətbiqi sahələrini əhatə edən tədqiqat işlərinin nəticələri milli və beynəlxalq dərgilərdə çap olunmuş 90-dan çox elmi əsərlərində öz əksini tapmışdır. O, fundamental elmlər üzrə bir sıra Respublika və Beynəlxalq elmi proqram və qrantlar çərçivəsində, o cümlədən, “Azərbaycan Respublikası ərazisində təhlükəli atmosfer hadisələrinin fiziki-statistik təhlili və onların proqnoz metodları”, “BMT-nin inkişaf proqramı üzrə Mülkü Aviasiyada emissiyaların inventarlaşdırılması, qiymətləndirilməsi və iqlim dəyişmələrinə təsiri”, “Atmosferdə dayanıqsızlıq enerjisi və onun qiymətləndirilməsi” mövzularında elmi-tədqiqat işlərində iştirak etmişdir. Onun elmi tədqiqatlarının nəticələri aşağıdakı elmi konfranslarda məruzə olunmuşdur:

4th European Conference on Severe Storms (ECSS 2007). The Abdus Salam International Center for Theoretical Physics, 10-14 September 2007, Trieste- ITALY;
EMS European Conference on Applied Climatology, 29- 03.10.2008, Amsterdam, Netherlands;
5th EGU General Assembly, 13 – 18 April 2008, Vienna, Austria;
ECSS2013 7th European Conference on Severe Storms 3-7 June 2013, Helsinki, Finland;
EMS/ECAM Annual Meeting of European Meteorological Society 2013, London, UK.

Nazim Hüseynov 2002-ci ildən Milli Aviasiya Akademiyasında elmi-pedaqoji fəaliyyətə başlamışdır və bu dövrdə onun müəllifliyi və həmmüəllifliyi ilə 16 metodik vəsait və monoqrafiya çapdan buraxılaraq tədrisdə tətbiq olunmuşdur. O, 2013-cü ildən Milli Aviasiya Akademiyasının “Aviasiya meteorologiyası” kafedrsının müdiri vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

O, kafedrada gənc elmi tədqiqatçıların, dissertantların yetişməsinə, onların elmi işlərinə bilavasitə rəhbərlik edir.

Nazim Hüseynov bir sıra beynəlxalq elmi cəmiyyətlərin o cümlədən, Amerika Meteoroloji Cəmiyyəti və Rusiya Coğrafiya Cəmiyyətinin həqiqi üzvüdür.

O, Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatının (İCAO) METG işçi qrupunun aviasiya meteorologiyası üzrə eksperti olmaqla İCAO-nun müşavirələrində müntəzəm iştirak edir.  O, 2014-cü ildə Kanadanın Monreal şəhərində keçirilən İCAO və WMO Ümumdünya Meteoroloji təkilatının müştərək konfransında, 2010-cu ildə Ümumdünya Meteoroloji Təşkilatının Honkonq şəhərində keçirilən Aviasiya Meteorologiyası Komissiyasının konfransında iştirak etmişdir. O, Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsinin (MAK) Aviasiya Meteorologiyası üzrə Koordinasiya Şurasının həmsədridir.

Azərbaycan Respublikasının Mülki Aviasiyasında uzun illər səriştəli xidmətinə görə Nazim Hüseynov bir çox fəxri fərmanlarla o cümlədən, Azərbaycan Respublikasnın Mülki Aviasiyasının 75 illiyi yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.

Elm və tədrisdə nailliyyətlərinə görə Nazim Hüseynov 2013-ci ildən professor elmi adına layiq görülmüşdür.

Nazim Hüseynov hal-hazırda Azərbaycan Hava Yolları Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin “Azəraeronaviqasiya” Hava Hərəkəti İdarəsinin Aviasiya Meteoroloji Mərkəzinin rəisi vəzifəsində çalışır.

Kurs kataloqu

050507 – Hidrometeorologiya  İxtİsasının

İxtisasın qısa təsviri: 050614 – Hidrometeorologiya ixtisası üzrə bakalavr səviyyəsində təhsil alan tələbələr təhsil aldıqları dövr ərzində meteoroloji amillərin, o cümlədən meteoroloji element və atmosfer hadisələrinin hava gəmilərinin uçuş texniki istismarına, onların uçuşlarına göstərdiyi təsirləri, həmçinin təhlükəli atmosfer hadisələrin proqnozunu, iqlimşünaslığın müxtəlif aspektlərini, Yer kürəsinin müxtəlif iqlim zonalarında meteoroloji amillərin uçuş şəraitinə göstərdikləri təsirləri və s. bilikləri mənimsəyirlər.

Azərbaycan Respublikasının mövcud müasir təhsil standartlarının, həmçinin Azərbaycan Respublikasının Dövlət Mülki Aviasiya Administrasiyasının və EASA-nın tələblərinə müvafiq olaraq bu ixtisas üzrə tədris olunan fənlər məzunlara hidrometeorologiya, iqlimşünaslıq üzrə iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində əmək fəaliyyətlərinin inkişafı üçün əlverişli zəmin yaradır. Tədris ərzində yüksək qabiliyyəti ilə seçilən və  ixtisasını müvəffəqiyyətlə bitirən məzunlara hidrometeorologiya, o cümlədən aviasiya sahəsində ciddi tələbat vardır və belə məzunlar hər zaman mütəmadi olaraq əmək fəaliyyətinə cəlb edilmişlər. Hal-hazırda aviasiya meteoroloji təminat şöbələrində, həmçinin hidrometeorologiyanın müxtəlif tətbiq sahələrində xeyli sayda məzunlarımız müxtəlif vəzifələrdə əmək fəaliyyətlərini qazandıqları biliklər sayəsində yüksək bacarıq və bilik vərdişləri ilə davam etdirirlər.

İxtisasa qəbul şərtləri: 050507 – Hidrometeorologiya ixtisası üzrə təhsil almaq istəyənlər TQDK-nın II qrup üzrə müvafiq imtahanlarından müvəffəqiyyətlə keçməli və Milli Aviasiya Akademiyasının qəbul elanlarında təqdim etdiyi şərtlərə cavab verməlidirlər. Digər universitetlərdən Milli Aviasiya Akademiyasına köçürülmə və transfer Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən təsdiq olunmuş “Ali və orta ixtisas təhsili məktəbləri tələbələrinin köçürülməsi, tələbələr sırasından xaric edilməsi və bərpa olunması, akademik məzuniyyət alması və təkrar kursda saxlanılması haqqında əsasnamə” əsasında həyata keçirilir. Birinci kursda və sonuncu semestrdə heç bir köçürülməyə icazə verilmir.

İxtisas üzrə təhsilin forması: əyani və qiyabı

İxtisas üzrə bakalavr dərəcəsinin alınma şərtləri: 050507- Hidrometeorologiya ixtisası üzrə bakalavr səviyyəsində təhsil alan tələbələr hər bir tədris ilində 60 kredit yığmaqla, 4 tədris ili (əyani) və ya 5 tədris ili (qiyabi) ərzində planda nəzərdə tutulan bütün 240 krediti toplayaraq müxtəlif –Aviaisya meteorologiyası və İqlimşünaslıq ixtisaslaşmaları üzrə ali təhsilin birinci səviyyəsində bakalavr kvalifikasiya dərəcəsi ilə müvafiq diplomlar alırlar.

 İxtisas üzrə tədris edilən fənlərin qısa tədris xarakteristikaları və annotasiyası

 Azərbaycan tarixi (AAA)

  1. Fənnin ümumi əməktutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (6 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Azərbaycan tarixi » fənni humanitar fənlər bölümünün zəruri hissəsinə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

Məcburi

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 3 saat mühazirə, 1 həftədə – 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

Yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

1-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

«Azərbaycan tarixi» fənninin ən mühüm vəzifəsi gənclərə vətən və vətənpərvərlik kimi nəcib hissləri və duyğuları oyatmaq, Milli tarixini və mədəniyyətini öyrənmək, tələbələrimizin tarixi yaddaşını möhkəmləndirmək, tarixi keçmişi barədə düz təsəvvür yaratmaq, etnik və dil köklərini müəyyən etmək və mədəniyyəti aşılamaqdan ibarətdir.

  1. Fənnin tərkibi:

Azərbaycan tarixi fənnin məqsəd və vəzifələri. Azərbaycan ərazisində ibtidai icma quruluşu. Azərbaycan ərazisində qədim qəbilə və dövlətlər. Azərbaycan e.ə. IV əsrdən III əsrə qədər (antik dövrdə). Azərbaycanda erkən orta əsrlərdə (IV-VII əsr) feodal münasibətlərinin yaranması. Azərbaycan VII- IX əsrlərdə. Ərəb Xilafətinin hökmranlığı dövründə. Azərbaycan  IX –XIII əsrlərdə. Azərbaycan XIII –XIV əsrlərdə monqol işğalları dövründə. Azərbaycan XIV -XV əsrlərdə. Azərbaycan XVI  əsrdə. Azərbaycan XVI əsrin sonunda – XVII əsrdə. Azərbaycan XVIII əsrdə. Azərbaycan xanlıqları. Şimali Azərbaycan XIX əsrin birinci yarısında. Şimali Azərbaycan XIX əsrin ikinci yarısında. Kapitalist münasibətlərinin inkişafı. Cənubi Azərbaycan XIX əsrdə. Şimali Azərbaycan XX əsrin əvvəllərində. Şimali Azərbaycanda siyasi mübarizə. Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin   yaranması və onun siyasəti. Cənubi Azərbaycan XX əsrin əvvəllərində. Şimali Azərbaycan 1920-1950-ci illərdə. Sosialist quruculuğu dövrü. Cənubi Azərbaycan İkinci Dünya Müharibəsi illərində. Şimali Azərbaycan XX əsrin ikinci yarısında (1950-1990-ci illərdə). Cənubi Azərbaycan XX əsrin ikinci yarısında.  SSRİ-nin süqutu. Azərbaycan dövlət müstəqilliyinin bərpası (1990-2003-cü illər). Azərbaycan 2003-cü ildən bü günə kimi. Azərbaycan xalqının etnogenezi. Azərbaycan aviasiyanın yaranması və inkişafı tarixi.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Azərbaycan tarixi. Yeddi cilddə. Red. Heyəti, Bakı, 1998

Əliyev İqrar. Azərbaycan tarixi. Bakı, 1995; İqrar Aliev. İstoriə Azerbaydcana. Baku, 1995)

Bünyadov Z.M. Azərbaycan VII-IX  əsrlərdə. Bakı,1989.

Bünyadov Z.M. Azərbaycan Atabəylər dövləti. Bakı,1985.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Muradova. F.M. Qobustan tunc dövründə. Bakı 1979.

Джафаров А.К. Мустьерская культура Азербайджана (по материалам Тагларской пещеры). Баку, 1983.

Петрушевский И.П. Система русского колониального  управления в Азербайджане в первой половине XIX в. Колониальная политика Российского царизма в Азербайджане в 20-60-х гг. XIX в. ч.1, М-Л, 1936

Ализаде А.Л.  Социально-экономическая  и политическая  история Азербайджана XIII – XIV вв. Баку, 1956.

Nəfisi S.  Azərbaycan qəhrəmanı Babək Xürrəmidin. Bakı, 1990.

Рахмани А.А.  Азербайджан в конце  XVI-XVII веках. Баку, 1981.

Orucov Q. Azərbaycan Qafqaz döyüşlərində. Bakı, 1984.

Məmmədov X. Azərbaycan  milli hərəkatı  (1875-1918- ci illər). Bakı, 1996.

Черный январь. Документы и материалы. Баку, 1990.

Хавва Мамедова. Ходжалы: шехиды и шахиды (армянский терроризм как составная  часть международного терроризма). Баку – 2005.

  1. Fənnin koordinatoru:

L.N. Ağayeva

G.M.Seyidova

  1. A.Kərimova

 

Xarici dil – 1 (AAA)

  1. Fənnin ümumi əməktutumu:

210 saat  və ya 7 kredit (7 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Xarici dil-1» fənni humanitar fənlər bölümünün zəruri hissəsinə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

Məcburi

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 6 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

Yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

1-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

«Xarici dil-1» fənnin tədrisinin əsas vəzifəsi – dilin kommunikativ funksiyasına uyğun olaraq  fikrin sərbəst ifadə etmək bacarığının yaradılması,  oxu, yazı, xüsusilə də danişma və anlama  vərdişlərinin möhkəmləndirməsi,  informasiya qəbulu və mübadiləsi bacarığına yiyələnməsi, peşə yönumlü texniki mətnləri və xüsusi ədəbiyyatı oxumaq bacarığının aşılanmasıdır.

Kommunikativ təlim bilik və bacarıqların eyni zamanda inkişaf etdirilməsi prinsiplərinə əsaslanır. Tələbə nitqin dialoji və monoloji formasından istifadə etməklə və düzgün tələffüz qaydalarından istifadə etməklə, uyğun mövzuları  başa düşüləcək tərzdə şərh etməyi bacarmalıdır.

  1. Fənnin tərkibi:

Introduction lesson. Leisure and lifestyle. Important firsts. At rest, at work. Special occasions. Appearances. Time off. Ambitions and dreams. Countries and cultures. Old and new. Health and accidents. The best things in life. Everyday objects. Personal characteristics. Money. Imagine…

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

New Cutting Edge. Pre-Intermediate. Sarah Cunningham, Peter Moor

Essential Grammar in Use. R. Murphy

Vocabulary in Use pre-intermediate. Stuart Redman with Ellen Shaw

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Oxford Word power dictionary for learners of English

Understanding and using English Grammar. Betty Schrampfer Azar

Grammar Essentials. Graded Exercises in English. Robert J. Dixson

A Practical English Grammar. A.J. Thomson, A.V.Martinet

New Edition Grammar Practice for pre-intermediate students. Elaine Walker Steve Elsworth

Listening Extra

Audiodisklər.

Audiokasetlər

Videofilmlər

İnternet mənbələri

  1. Fənnin koordinatoru:

R.T.Əsədova

 

Xarici dil – 2 (AAA)

  1. Fənnin ümumi əməktutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (6 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Xarici dil-2» fənni humanitar fənlər bölümünün zəruri hissəsinə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

Məcburi

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 6 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

Xarici dil – 1

  1. Fənnin tədris müddəti:

2-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

«Xarici dil – 2» fənninin tədrisinin əsas vəzifəsi fikrin sərbəst ifadə etmə vasitələrini və üsullarını mənimsəməkdən, informasiya qəbulu və mübadiləsi bacarığına yiyələnməkdən, peşə yönumlü  mətnləri və xüsusi ədəbiyyati oxumaqdan, İCAO və İATA təşkilatlarının standartları üzrə vəsaitlərdən istifadə etməkdən ibarətdir.  “Peşə yönümlü ingilis dili” kursu  hidrometeoroloqların hazırlanması üçün nəzərdə tutulub.

  1. Fənnin tərkibi:

Introductory lesson. Aviation history. Airport. Airport vehicles. Types of aircraft. Aviation jobs. Duties. Flight. Weather. Weather theory. Weather reports. Atmospheric levels. Weather patterns. Weather hazards. Pressure. Atmospheric pressure. Stability. Altimetry. Temperature. Water in the atmosphere. Density. Visibility  Revision

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

KozlovaG.A, Kozlova A.M The world of Aviation English, Moskva,”Воздушный транспорт”, 2007,стр. 224

Meteorologiya metodik vəsait, Bakı 2007

Meteorology for pilots

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Oxford Wordpower  dictionary for learners of English

Audiodisklər.

Audiokasetlər

Videofilmlər

 

  1. Fənnin koordinatoru:

R.T.Əsədova

 

Azərbaycan dili və nitq mədəniyyəti (AAA)

  1. Fənnin ümumi əməktutumu:

150 saat  və ya 5 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Azərbaycan dili və nitq mədəniyyəti» fənni humanitar fənlər bölümünün zəruri hissəsinə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

Məcburi

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 4 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

1-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

Azərbaycan dili və nitq mədəniyyəti fənninin əsas vəzifəsi Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin Azərbaycan dilinə verdiyi yüksək qiymətə əsaslanaraq,  ilk növbədə dövlət dilimizi tələbə­lərə mükəmməl öyrətməkdir. Bununla əlaqədar görkəmli şəxsiyyətlərin həyat fəaliyyətini, yaradıcılığını, dilimizə münasibətini öyrən­mək üçün orta məktəb­dəki dil vərdişlərini ali məktəblərdə daha da möhkəm­ləndirmək, inkişaf etdir­mək, sərbəst danışıq vərdişinə yiyələnmək, hər hansı bir vəziyyətdə insanlarla ünsiyyət saxlamaq bacarığını aşılamaq fənnin tədrısində qarşıya qoyulan əsas vəzifədir.

  1. Fənnin tərkibi:

Azərbaycan  dili  haqqında  mə­lu­mat. Azərbaycan dili Azərbaycan Res­­publikasının dövlət dilidir. Ümu­milli lide­rimiz Heydər Əliyevin Azərbay­can dili haq­qında fərman və sərəncamları, qanunlar və qə­rarlar. “Nitq mədəniyyəti” termininin dilçilikdə tətbiqi. “Nitq mədəniyyəti“ bir elm kimi. Fənnin məqsəd və vəzifələri. Azərbaycan dili və nitq mədəniyyəti. Azərbaycanda dil və nitq mədəniyyətinə dövlət qayğısı. Dil və nitq. Əməli yazı nümunələri: ərizə, bildiriş, hesabat, arayış, izahat, çıxarış, akt, əmr. Nitqin növləri və formaları. Şifahi və yazılı nitq. Natiqlik sənəti, onun tarixi, rolu və növləri. Azərbaycanda  natiqlik sənəti: N.Nərimanov, S.Vurğun, N.Gəncəvi,  M.Füzuli. Sözün nitqdə rolu. Nitq mədəniyyəti və nitq normaları: fonetik, orfoepik, leksik, morfoloji, sintaktik. Nitq mədəniyyətinin  orfoqrafiya və orfoepia ilə qarşılıqlı əlaqəsi: fonetik,  morfoloji  və tarixi-ənənəvi. Nitqdə leksik vahidlərdən istifadə: sinonim, antonim, omonim və  neologizmlər. Danışıq mədəniyyəti və etik məsələlər. Mədəni nitqə verilən tələblər: nitqin yığcamlığı,  “təmizliyi” ,  düzgünlüyü, zənginliyi, sadəliyi. Nitq mədəniyyəti və üslubiyyat,  onun növləri: bədii üslub, elmi üslub, ictimai-publisist üslub, ədəbi-danışıq üslubu, epistolyar (ailə-məişət məktubları, dosluq məktubları, rəsmi məktublar. Ümummilli  lider Heydər Əliyev  və nitq mədəniyyəti məsələləri. Təlim prosesində müəllimin nitqi.  Nitqdə ifadəlilik yaradan  vasitələr: itonasiya – səsin gücü, səsin istiqaməti, səsin sürəti, vurğu işarələri, melodiklik, temb. M.Müşfiq  “Yenə o bağ olaydı…”  və M.Şəhriyarın  “Heydərbabaya salam”  şeirlərində nitqdə  ifadəlilik  yaradan vasitələləri  göstərin və şeirləri əzbərləyin.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:
  2. Seyidov. “Azərbaycan dili”. Bakı, 1998.

İ.Hacıyeva  “Nitq mədəniyyəti”. Bakı, 2011.

A.Abdullayev  “Nitq mədəniyyəti və natiqlik məharəti haqqında”. Bakı, 1968.

A.Babayev.  “Azərbaycan dili və nitq mədəniyyəti”.  Bakı, 2011.

M.Cəlal. “Seçilmiş əsərləri”. Bakı, 2007.

N.Həsənzadə. “Seçilmiş əsərləri”. Bakı, 2005.

S.Vurğun. “Seçilmiş əsərləri”. Bakı, 1993.

N.Xəzri  “Seçilmiş əsərləri”. Bakı, 1998.

M.Şəhriyar  “Heydərbabaya  salam”. Bakı, 1986.

T.Əbdülhəsənli, A.Hüseynova “ İşgüzar Azərbaycan dili”. Bakı, 2006.

A.Axundov  “Dil və mədəniyyət”. Bakı, 1992.

A.Axundov  “Dil və üslub məsələləri”. Bakı, 1970.

A.Babayev  “Müasir Azərbaycan dilinin funksional üslubları”. Bakl, 2001.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

V.Cəfərov  “Diplomatik etiket və üslubiyyat”. Bakı, 2003.

K.Əliyev  “Antik dövrün natiqlik məktəbləri”. Bakı, 1985.

K.Əliyev  “Nitq mədəniyyəti və üslubiyyatın əsaslari”. Bakı, 2001.

Ə.Dəmirçizadə  “Azərbaycan dili orfoepiyasının əsasləri”. Bakı, 2001.

A.Abdullayev  “ Müəllimin nitq mədəniyyəti haqqında”. Bakı, 1976.

T.Əfəndiyev  “Azərbaycan dilinin leksik üslubiyyatı”. Bakı, 1980.

  1. Fənnin koordinatoru:

N.Ə.Həsənzadə, G.Ə.Pənahova.

 

Fəlsəfə (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

120 saat  və ya 4 kredit (4 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Fəlsəfə» fənni humanitar fənlər bölümünün seçmə hissəsinə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

Seçmə

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 2 saat mühazirə, 1 həftədə – 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

3-cü semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

Fəlsəfə fənninin tədrisinin əsas vəzifəsi fəlsəfi prinsipləri və onların tətbiq

edilməsi haqqında biliklərin tələbələrə çatdırılmasıdır. Fəlsəfə, ümumiyyətlə, bir düşüncə tərzi və mənəviyyətinin dayağıdır. Bundan əlavə, varlığın əsasını, idrak fəaliyyətinin üsullarını, təbiətin və insan cəmiyyətinin mahiyyətini anlamaq üçün son dərəcədə zəruridir.

  1. Fənnin tərkibi:

Fəlsəfənin predmeti, mədəniyyət sistemində yeri və cəmiyyətdə rolu. Dünya görüşünün tarixi formaları. Qədim Şərq fəlsəfəsi. Misir, Babilistan, Hindistan  və Çində fəlsəfi ideyalar. Antik fəlsəfə. Qədim Yunanıstan və Roma. Qədim və orta əsr Azərbaycan fəlsəfəsininm xüsusiyyətləri. Zərdüştlük, ”Avesta”. Azərbaycan intibahının xüsusiyyətləri. Nizami Gəncəvinin dünya görüşü. XIII-XVIII əsrlərdə Azərbaycanda dini fəlsəfi fikir. Panteizm, Sufilik. Hürufilik.  Orta əsr və intibah dövrünün Avropa fəlsəfəsi. Yeni dövr Avropa fəlsəfəsi (XVII-XVIII əsr). Klassik alman fəlsəfəsi. XIX-XX əsrlərdə Azərbaycanda fəlsəfi fikir. XX əsrin fəlsəfi konsepsiyaları və cərəyanları. Varlıq, materiya şüur haqqında fəlsəfi təlim. İdrak  nəzəriyyəsi. Dialektika inkişaf haqqında təlimdir. Dialektik kateqoriyalar və qanunlar. Cəmiyyət özü inkişaf edən sistemdir.Təbiət və cəmiyyət. Mədəniyyət və sivilizasiya. Müasir dövrün qlobal problemləri. İçtimai tərəqqi.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Əhmədov. A.Qədim dünya fəlsəfəsi. Baki, 1995.

Məmmədov Z. Azərbaycan fəlsəfəsi tarixi. Baki, 1994

Şükürov A. Fəlsəfə. Baki, Elm, 1994.

F.F. Ramazanov(baş redaktor). Fəlsəfə. Bakı  2001

  1. Abışov. Fəlsəfə. Bakı 2001

Yusif Rüstəmov. Fəlsəfənin  əsasları. Bakı 2004

Maqsud Fərhad oğlu. Fəlsəfənin əsasları. Bakı 2004

Həmid İmanov. Fəlsəfənin  əsasları. Bakı 2007

İ. Rüstəmov (baş redaktor). Fəlsəfə ensiklopedik lüğəti. Bakı 1997

Антология мировой философии. М., 2004

Исмайлов Ф. Современная западная философия. Баку, 1991.

Мехтиев Р.Э. Философия. Баку 2003

Рустамов Ю. Основы философии. Баку 2004.

Спиркин А. Основы философии. М., 2003

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:
  2. Fənnin koordinatoru:

Məmmədov C.R., Ərəbxanova R.R.

 

İqtisadi nəzəriyyə (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

120 saat  və ya 4 kredit (4 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«İqtisadi nəzəriyyə» fənni humanitar fənlər bölümünün seçmə hissəsinə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

Seçmə

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 2 saat mühazirə, 1 həftədə – 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

3-cü semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr).

  1. Fənnin məqsədi:

«İqtisadi nəzəriyyə» fənninin tədrisinin əsas vəzifəsi ölkə və ölkələr iqtsadiyyatı haqqında biliklərin tələbələrə çatdırılmasıdır. İqtisadiyyat cəmiyyətin bünövrəsi, bazisidir. O, ictimai-sosial münasibətlərin təkanıdır, ölkənin zənginliyinin əsasıdır və beynəlxalq münasibətlərin yaranmasının və inkişafının əsas şərtidir.

Fənnin tərkibi:

İqtisadi nəzəriyyənin predmeti və metodu. İqtisadi sistem. Mülkiyyət münasibətləri. Bazar və bazar iqtisadiyyatı. Bazar  infrastrukturu. Qiymət və onun əmələ qəlməsi mexanizmi. İstehsal xərcləri və mənfəət. Firma və onun fəaliyyət mexanizmi. İstehsal amilləri və gəlirlər. Təkraristehsal. Makroiqtisadi qeyrisabitlik. Dövlətin antitsiklik tənzimlənməsi. İnflyasiya, onun səbəbləri, nəticələri və tənzimlənməsi. İqtisadiyyatın dövlət tənzimlənməsi. Maliyyə münasibətləri. Kredit sistemi və banklar. Dünya iqtisadiyyatı və beynəlxalq bazar. Azərbaycan dünya iqtisadiyyatı inteqrasiyyasında.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Борисов Е. Экономическая теория, Юрайт-М., М, 2008

Сидорович А. Общие основы экономической теории, Дело и Сервис, М., 2007

Основы экономики, под ред. Табачникаса Б., Вита-Пресс, М., 2003

Ревинский И., Курс современной экономики, Н., изд. Сибирского университета, 2002

Овчинников Г., Экономика, изд. Михайлов В., Санкт-Петербург, 2002

Фишер-Стеныч и др. Экономика, изд. Дело, М., 2001

Ховард К. и др. Экономическая теория, изд. ЮНИТИ-Дана, М., 2000

Пол-Хейне. Экономический образ мышления, изд. Новости, М., 1991

Нуриева Р.,Сборник задач по микроэкономике, изд. Норма, 2002

İqtisadi nəzəriyyə, DİN, Vəliyev T. red-lə, Çaşıoglu, B., 2001

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Котлер Ф., Основы маркетинга, Прогресс, М., 1990

Диксон П., Управление маркетингом, Бином, М., 1998

Диброва Г. и др. Экономика, организация и планирование ГА, Транспорт, М., 1987

Мескон, Альберт, Хелоури. Основы менеджмента, Дело, М., 1992

Искендерова А. Экономика, организация и планирование в ГА, Б., 1995

  1. Fənnin koordinatoru:

S.H. Pürhani, M.R.Hacıyev

 

Politologiya (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

120 saat  və ya 4 kredit (4 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Politologiya» fənni humanitar fənlər bölümünün seçmə hissəsinə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

Seçmə

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 2 saat mühazirə, 1 həftədə – 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

3-cü semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

«Politologiya» fənninin tədrisinin əsas vəzifəsi  politologiya siyasi proseslərin, siyasi sistemlərin fəaliyyəti  və inkişafı qanun uyğunluqlarının ictimai siyasi proses və hərəkatların xüsusiyyətlərinin mahiyyətini  izah etməklə düzgün siyasi və vətəndaşlıq mövqeyində dayanmağa kömək edir. Bu fənnin tədrisi vətəndaşla cəmiyyət arasındakı münasibətlərini düzgün dərk etməyə şərait yaradır.

  1. Fənnin tərkibi:

Giriş. Politologiyanın predmeti. Cəmiyyətdə yeri və rolu.  Siyasi fikrin yaranması və inkişafı.  Siyasət. Siyasət haqqında anlayış və fikirlər. Siyasi sistem nəzəriyyəsi. Dövlətin meydana gəlməsi. Siyasi rejimlər  və siyasi partiyalar. Demokrtiya nəzəriyyəsi. Demokratik prinsiplər. Parlament və seçki sistemi. Siyasi şüur və siyasi mədəniyyət. Siyasi ideologiya. Beynəlxalq münasibətlər və xarici siyasət. Milli təhlükəsizlik siyasəti.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:
  2. Şirəliyev, Ə. Əhmədov «Politologiya» dərslik. Bakı 1997.
  3. M. Ə. Əfəndiyev «Siyasi elmin problemləri». Bakı

M.Ə. Teymurlu «Politologiya». Dərslik. Bakı 2005.

K.S. Hacıyev «Politologiya». M. 2001.

Politologiya. Texniki İnstitut tələbələr üçün tədris vəsaiti. SPB 1998.

М.М. Марченко. Политология. Курс лекций. М.1998.

А.А. Радугин. Политология. М. 2001.

История политических и правовых учений. М. 1996.

Агабаба Рзаев. История политических и правовых учений в Азербайджане от истоков до XX  века. Баку- Елм- 2000.

Парвин Дарабади. Геоистория Каспийского региона и геополитика современности. Баку- Елм-2002.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

А.И. Соловьев. Основы политологии. М. 1995.

Politologiya. Tədris –  metodik vəsait. MQTU – 2000.

  1. Fənnin koordinatoru:

L.N.Ağayeva, S.S.Əliyeva

 

Kulturalogiya (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

60 saat  və ya 2 kredit (2 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

« Kulturalogiya» fənni humanitar fənlər humanitar fənlər bölümünün seçmə hissəsinə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

Seçmə

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 1 saat mühazirə, 1 həftədə – 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

2-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

«Kulturologiya» fənninin tədrisinin əsas vəzifəsi cəmiyyət üçün humanist insan yetişdirmək, mədəniyyətin əsas tarixi tipləri, funksiyası, strukturu və mahiyyəti haqqında zəruri biliklər vermək, mədəniyyətin sosial-dəyişdirici funksiyalarının qavranılması metodlarını izah etmək, bəşəriyyətin nəsil-nəsil topladığı, formalaşdırdığı və qazandığı mədəniyyət incilərini gənc nəslə aşılamaqdır. «Kulturologiya» fənnini öyrənən tələbələri dünya xalqlarının mədəniyyət tarixi ilə tanış etməklə yanaşı, Azərbaycan mədəniyyətini tarixilik nöqteyi-nəzərdən izah etmək də fənnin tədrisinin əsas vəzifələrindəndir.

  1. Fənnin tərkibi:

Bəşəriyyətin sosial yaddaşı. İbtıdai epoxa mədəniyyəti. Mesopotamiya (İkiçayarası) mədəniyyəti. Qədim Misir mədəniyyəti. Qədim Çin, Hindistan və Yapon mədəniyyətləri. Antik Yunan və antik Roma mədəniyyətləri. Atropatena mədəniyyəti. Orta əsrlər Qərbi Avropa mədəniyyəti. İntibah epoxası mədəniyyəti. Maarifçilik epoxası mədəniyyəti

Xristian mədəniyyəti. İslam mə­dəniyyəti. XX əsr Avropa mədəniyyəti, ədəbi-fəlsəfi cərəyanlar. XX əsr Azərbaycan mədəniyyəti. Postsovet dövrü mədəniyyət.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:
  2. Həsənzadə N. Kulturologiya. Bakı, 2005.
  3. Şükürov A. Kulturologiya. Bakı, 2001.
  4. Cəfərov N. Etnokulturoloji birliyin siyasi, ideoloji üfüqləri. Bakı, 2001.
  5. Məmmədov F. Kulturologiya. Bakı, 2008.
  6. Mамедов Ф. Культурология. Баку, 2002.
  7. 6. Гюнтер Р. История культуры. Спб., 1991.
  8. 7. Культурология. Под ред.: проф. A.Н.Mарковой. Mосква, 2003.
  9. Əsgərov R. Qutadqu bilik. Bakı, Elm, 2003, s. 15.
  10. Плутарх. Сочинения. M., Художественная литература, 1983, с. 416.
  11. 10. Культурология. M., Юнити–Дана, 2000, с. 46.
  12. 11. Полищук В.И. Культурология. M., Гардарики, 1999, с. 223.
  13. Göyalp Z. Türkçülüyün əsasları. Bakı, Maarif, 1991.

 

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:
  2. Şərifzadə B. Zərdüşt, Avesta. Bakı, Elm, 1996, s.60.
  3. Azərbaycan klassik ədəbiyyatı kitabxanası (20 cilddə). Bakı, Elm, 1982.
  4. Бейджент M., Ли Р. Инквизиция. M., Эксмо, 2003.
  5. 16. Masse A. İslam. Bakı, Azərbaycan Ensiklopediyası nəşriyyatı, 1992.
  6. Qurani-Kərim. B., Azərnəşr, 1991.
  7. Cəfərov N. Azərbaycanlılar: etnokulturoloji birliyin siyasi-ideoloji üfüqləri. Bakı, XXI əsr “Yeni nəşrlər evi”, 2001.

 

  1. Fənnin koordinatoru:

N.Ə.Həsənzadə, G.Ə.Pənahova

 

Azərbaycan Respublikasının Konstitutsiyası və hüququnun əsasları (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

60 saat  və ya 2 kredit (2 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Azərbaycan Respublikasının Konstitutsiyası və hüququnun əsasları» fənni humanitar fənlər bölümünün seçmə hissəsinə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

Seçmə

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 1 saat mühazirə, 1 həftədə – 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

2-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

Azərbaycan Respublikasının Konstitutsiyası və hüququnun əsasları fənninin tədrisinin əsas vəzifəsi dövlət və siyasi hakimiyyətin; hüquq nəzəriyyəsinin əsasların; Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası dövlətin əsas qanunu kimi; Azərbaycan hüquq sisteminin əsas sahələrinin xarakteristikasının; Azərbaycan Respublikasının hüquq mühafizə orqanları kimi mövzuların öyrənilməsindən ibarətdir. “Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası və hüququn əsasları” fənni peşəkar mütəxəssis kadrların hazırlanması, onların ixtisasının artırılması prosesində sərbəst şəkildə istifadə oluna bilər.

  1. Fənnin tərkibi:

Dövlətin anlayışı, əlamətləri və formaları. Hüquq mənbələri. Hüquq münasibətləri: anlayış, strukturu. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyası, onun hüquq sistemində yeri və rolu. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasına əsasən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti və icra hakimiyyəti. Qanunvericilik hakimiyyəti. Məhkəmə hakimiyyəti. Ailə hüququnun əsasları. Mülki hüququn əsasları. Əmək hüququnun əsasları. Cinayət hüququn əsasları. İnzibati hüququn əsasları.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası. 12 noyabr 1995

Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsi. 28 dekabr 1999

Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi. 1 fevral 1999

Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsi. 11 iyul 2000

Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi. 28 dekabr 1999

Клименко С.В., Чичерин А.Л. Основы государства и права. М., 2001г.

Крылова З.Г. Основы права: учебник  М., 2001 г.

Кутафин О.Е. Основы права. Учебное пособие. М., Юрист, 2005 г.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Морозова Л.А. Основы права. – М., 2001.

Правоведение: Практикум /под редакцией В.А. Васенкова/М., Юрист, 2005г

Румынина В.В. Основы права: учебник.  М., 2002 г.

 

  1. Fənnin koordinatoru:

S.X. Mürşüdova

 

Sosiologiya (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

60 saat  və ya 2 kredit (2 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Sosiologiya» fənni humanitar fənlər bölümünün seçmə hissəsinə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

Seçmə

Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 1 saat mühazirə, 1 həftədə – 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

2-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Sosiologiya” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd müasir dövr

tələbə-gənclərin sosioloji biliklərin artırılmasına, onların cəmiyyətdə baş verən sosial hadisə və proseslərə, cəmiyyətin fəaliyyət və inkişafına elmi cəhətdən yanaşmasına, diskussiya mədəniyyətin formalaşmasına kömək etməkdir.

  1. Fənnin tərkibi:

Giriş. Sosiologiyanın predmeti və elmlər arasında yeri. Fərd və cəmiyyət. Şəxsiyyətin sosiallaşması. Şəxsiyyətin sosioloji problemləri. Cəmiyyətin sosial strukturu və sosial stratifikasiyası. Sosial təsisatlar. Sosial institutların  mahiyyəti. Ailə və nigahın sosiologiyası. Təhsilin sosiologiyası, dinin sosiologiyası, siyasətin və əməyin sosiologiyası. Mədəniyyət və cəmiyyət. Sosioloji məlumatların toplanma metodları. Sosial tərəqqi və cəmiyyətin inkişafı. Sosial proqnozlaşdırma.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:
  2. Quliyev. Sosiologiya nəzəriyyə və tədqiqat metodologiyası. Bakı 1995.
  3. Köçərli. Din və onun mənşəyi. Bakı 1964.

Ə.S. Bayramov, Ə.Ə. Əlizadə. Sosial psixologiya. Dərslik. M. 1975

F.F. Ramazanov. Sosiologiya. Dərs vəsaiti. Bakı 1994.

K.A. Əzimov, R.M. Həsənov. Sosiologiya. Dərs vəsaiti. Bakı 2003.

F.Q. Vahidov. Sosiologiya. Dərslik. Bakı 2005.

F.Q. Vahidov, T. Ağayev. Sosiologiya. Dərslik. Bakı 2005.

Ю.Г. Волков, И.В. Мостовая. Социология. М. 2000.

А.И. Кравченко. Общая социология. Уч. пособие для ВУЗов. М. ЮНИТИ – 2001.

S.Y. Məmmədəliyeva. Qloballaşma dövründə mədəniyyətin fəlsəfi aspektləri. Bakı 2007.

Э. Дюркгейм. Методы социологии. М.,1991.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Н.В. Казаринова, О.Г. Филатова, А.Е. Хренов. Социология. М.2000.

С. Маслова. К вопросу о проектировании социологических анкет. Журнал  «Cоциологические  исследования» № 1, М. 1981.

К. Гулиев. Социология. Уч. пособие. Баку 2000.

Программы социологических исследований молодой семьи. М. 1975.

  1. Fənnin koordinatoru:

L.N.Ağayeva, S.S.Əliyeva

 

 Riyaziyyat-1 (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (3 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Riyaziyyat-1» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 3 saat mühazirə, 1 həftədə – 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

1-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

 Riyaziyyat-1 fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələri müasir riyaziyyatın əsas  qanun və qaydalarının öyrənilməsidir. Bu riyazi metodların müxtəlif tədbiqi, fənlərə tədbiqi və onların istehsal sahələrinə tədbiqindən ibarətdir.

  1. Fənnin tərkibi:

Matrislər və onlar üzərində əməllər. İki və üç tərtibli determinantlar və onların hesablanma qaydaları. Əsas xassələri. Minor və cəbri tamamlayıcılar. Xətti cəbri tənliklər sistemi. Kramer qaydası. Tərs matris və matrisin ranqı. Kroneker – Kapelli teoremi. XCTS-nin Matris və Qaus üsulu ilə həlli. Vektorlar və onlar  üzərində əməllər. Vektorların xətti asılığı. Bazis. Vektorların bazis üzrə ayrılışı. Vektorun ox üzrə proyeksiyası. Polyar koordinat sistemi. Vektorların skalyar və vektoryal  hasili. Üç vektorun qarışıq hasili və onlar üzərində əmməllər. Müstəvi üzərində düz xəttin müxtəlif tənlikləri. Fəzada müstəvi və düz xətt tənlikləri. Ədədi çoxluqlar və onlar üzərində əməllər. Funksiya və onun verilmə üsulları. Əsas elementar funksiyalar. Ədədi ardıcıllıq onun yığılması və əsas xassələri. Ədədi ardıcıllığın  limiti. Sonsuz kiçilən və sonsuz artan ardıcıllıq.İki tərtibli əyrilər. Onların kanonik tənlikləri və polyar tənlikləri.Ədədi ardıcıllıq . Ədədi ardıcıllığın  limiti.Sonsuz kiçilən və sonsuz böyüyən kəmiyyətlər. Funksiyanın limiti. Kəsilməyən funksiyalar və onun əsas xassələri. Kəsilmə nöqtələri və onların təsnifatı. Parçada kəsilməyən funksiyalar haqqında əsas teoremlər. Funksiyanın törəməsi. Əsas törəmə düsturları.Funksiyanın diferensialı. Yüksək tərtibli törəmələr və diferensiallar. Teylor düsturu. Diferensial hesabının  tədbiqləri. Ferma, Roll, Laqranj teoremləri. Lopital qaydası. Funksiyanın artması və azalması. Funksiyanın ekstremumu. Zəruri və kafi şərtlər. İbtidai funksiya. Qeyri müəyyən inteqral.Xassələri və cədvəl inteqralları. Qeyri müəyyən inteqralda dəyişənin əvəz edilməsi və hissə-hissə inteqrallama.Sadə kəsirlərin inteqrallanması. Məxrəci kvadrat üçhədli olan rasional kəsirlərin inteqrallanması. Sadə irrasional ifadələrin inteqrallanması. Triqonometrik funksiya daxil olan ifadələrin inteqrallanması.Müəyyən inteqral. Xassələri və hesablanması. Nyuton-Leybnis düsturu.Müəyyən inteqralda dəyişənin əvəz edilməsi. Müəyyən inteqralın  hissə hissə inteqrallaması. Müəyyən inteqralın təqribi hesablanması. Düzbucaqlılar, Trapeslər və Simpson üsulu. Müstəvi fiqurun sahəsi və əyri qövsün uzunluğunun hesablanması. Fırlanmadan alınan cismin həcminin və səthinin sahəsinin hesablanması. Fırlanmadan alınan səthin sahəsinin hesablanması. Geyri məxsusi inteqrallar. Çoxdəyişənli funksiya. Onun limiti və kəsilməzliyi. Çoxdəyişənli funksiyanın xüsusi artımı və xüsusi törəməsi. Çoxdəyişənli funksiyanın tam artımı və tam diferensialı.Yüksək tərtibdən xüsusi törəmələr  və diferensiallar. Şvars teoremı. Diferensial tənlik anlayışı. Bir tərtibli diferensial tənliklər. Koşi məsələsi. Dəyişənlərinə ayrılan və ayrılmış diferensial tənliklər. Yüksək tərtibli xətti bircins diferensial tənliyin ümumi həllinin qurulması. Xətti bircins olmayan diferensial tənliyin sabitin variyasiyası üsulu ilə həlli. Sabit əmsallı yüksək tərtibli xətti bircins olmayan diferensial tənliklər və onların    həlli üsulları.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

F.Q. Əliyev, S.M. Sərdarlı, M.F. Şəfiyev , R.A. Baxışov, M.Q. Hacıbəyov “Riyaziyyatın bakalavr kursinin əsas elementləri və test  tapşırıqları”. Dərs vəsaiti. I h, Bakı – 2012 .

В.А. Кудрявцев, Б.П. Демидович, “Краткий курс высшей математики”, – М., Наука, 1985.

Бугров Я.С. ,С.М. Никольский С.М. Высшая математика. Элементы линейной алгебры и аналитической геометрии., М. Наука, 1980.

F.Q. Əliyev, Ə.S. Səmədov, M.F. Şəfiyev, R.A. Baxışov. “Ali riyaziyyatdan ev tapşırıqları” (metodik vəsait) (Elmi redaktor akad. A.C. Hacıyev). Bakı, 2006.

14.Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Y.Ş. Səlimov, C.A. İsmayılov, H.B. Hüseynov, Ə.M. Musayev. Ali riyaziyyatdan testlər. 2,3 hissə Baki 2009 и др.

К.А. Джалилов, Р.К. Тагиев, Р.А. Бахышов, М.П. Абдурахманова. «Дифференцирование в примерах» изд. «Араз», 2001

Fənnin koordinatoru:

M.F.Şəfiyev

 

Riyaziyyat-2 (AAA)

1.Fənnin ümumi əmək tutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (3 ECTS credit)

2.Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

3.Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Riyaziyyat-2» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

4.Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

5.Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 3 saat mühazirə, 1 həftədə – 1 saat seminar məşğələsi

6.Prerekvizit fənlər:

yoxdur

7.Fənnin tədris müddəti:

2-ci semestr (tam)

8.Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

9.Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

10.Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

11.Fənnin məqsədi:

Riyaziyyat-2 fənnin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələri müasir riyaziyyatın əsas  qanun və qaydalarının öyrənilməsidir. Bu riyazi metodların müxtəlif tədbiqi , fənlərə tədbiqi və onların istehsal sahələrinə tədbiqindən ibarətdir.

12.Fənnin tərkibi:

Ədədi sıra.Ədədi sıranın cəmi. Yığlan və dağılan sıralar.Yığılan sıranın əsas xassələri.Sıranın yığılması üçün zəruri şərt.Müsbət hədli ədədi sıra. Müsbət hədli ədədi sıraların yığılması üçün Müqayisə, Dalamber, Koşi və Koşinin inteqral əlamətləri.İşarəsini növbə ilə dəyişən sıralar.Leybnis əlaməti.İşarəsini dəyişən sıralar. Mütləq və şərti yığılan sıralar.Funksional sıra və onun yığılma oblastı və əsas xassələri.Müntəzəm yığılan sıra.Veyerştras əlaməti. Sıra cəminin kəsilməzliyi. Sıranın hədbə – həd inteqrallanması və diferensiallanması.Qüvvət sırası. Abel teoremi.Yığılma intervalı və yığılma radiusu.Qüvvət sırasının müntəzəm yığılması. Qüvvət sırasının hədbə – həd inteqrallanması və diferensiallanması.Funksiyanın qüvvət sırasına ayrılması. Teylor   və Makloren sırası. Bəzi elementar funksiyaların qüvvət sırasına ayrılması.Furye sırası.Furye əmsalları. Funksiyanın Furye sırasına ayrılması Drixli əlaməti. Tək və cüt funksiyaların Furye sırası.İxtiyari periodlu funksiyaların Furye sırası. Furye sırasının kompleks şəkli.Furye inteqralı . Tək və cüt funksiyaların Furye inteqralı.Furye inteqralının kompleks şəkli.  Furye çevrilməsi. İkiqat  inteqral və onun hesablanması. İkiqat inteqralda dəyişənin əvəz edilməsi. Polyar koordinat sistemində ikiqat inteqral.Əyrixətli inteqrallar , onların hesablanması. İkiqat inteqralla əyrixətli inteqralın arasında əlaqə. Qrin düsturu və ondan alınan nəticələr. Əyrixətli inteqralın inteqrallama yolunun formasından asılı olması üçün zəruri və kafi şərt.Üçqat  inteqral və onun xassələr. Üçqat inteqralın hesablanması və dəyişənin əvəz edilməsi. Üçqat inteqralda sılındrik, sferik koordinat sistemləri və onun tədbiqləri.Kompleks dəyişənli funksiya anlayışı. Kompleks dəyişənli funksiyanın limiti və kiəsilməzliyi. Kompleks dəyişənli funksiyanın törəməsi. Koşi – Riman şərti. Kompleks dəyişənli funksiyanın inteqralı. Koşi teoremi. Koşi düsturu.Funksional sıralar. Veyerştras teoremi. Analitik funksiyanın qüvvət sırasına ayrılması. Loran sırası. İzole edilmiş məxsusi nöqtələr və onların təsnifatı. Laplas çevirməsi əsas xassələri. Bəzi elementar funksiyaların Laplas çevirməsi. Əsas teoremləri.Laplas çevirməsinin tərsi. Laplas çevirməsinin Çıxıqlar nəzəriyyəsinə tədbiqi.

13.Əsas istinad ədəbiyyatı:

F.Q. Əliyev, S.M. Sərdarlı, M.F. Şəfiyev , R.A. Baxışov, M.Q. Hacıbəyov “Riyaziyyatın bakalavr kursinin əsas elementləri və test  tapşırıqları”. Dərs vəsaiti. I h, Bakı – 2012 .

В.А. Кудрявцев, Б.П. Демидович, “Краткий курс высшей математики”, – М., Наука, 1985.

П.Е. Данко и др. Высшая математика в упражнениях и задачах – М., Высшая школа, 1980  ч.1, 2.

F.Q. Əliyev, Ə.S. Səmədov, M.F. Şəfiyev, R.A. Baxışov. “Ali riyaziyyatdan ev tapşırıqları” (metodik vəsait) (Elmi redaktor akad. A.C. Hacıyev). Bakı, 2006.

14.Əlavə istinad ədəbiyyatı:

F.H.Nəsibov, C.M.Sərdarlı və b. Ali riyaziyyatdan məsələ həllinə rəhbərlik I hissə.Bakı 1976, II hissə 1980.

Y.S.Səlimov, CşA.İsmayılov, H.B.Hüseynov, Ə.M.Musayev Ali riyaziyyatdan Testlər,I, II, III hissə Bakı 2008, 2009.

15.Fənnin koordinatoru:

M.F.Şəfiyev

 

Fizika  (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

150 saat  və ya 5 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Fizika» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 3 saat mühazirə, 1 həftədə – 1 saat seminar məşğələsi, 1 saat labaratoriya

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

1-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr), laboratoriya işi – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Fizika” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələrə texniki ixtisas fənlərini qavramaq üçün lazım olan biliklər vermək, bu biliklərdən gələcəkdə istifadə etmək üçün zəruri təcrübə və bacarıq formalaşdırmaqdan ibarətdir. Buna görə fizika, təhsil müəssisəsinin profili və ixtisasın spesifikası nəzərə alınmaqla tədris olunur. Tələbələr fizikanı elə səviyyədə bilməlidirlər ki, öz gələcək fəaliyyətində elm və texnikanın yeniliklərini bacarıqla tətbiq edə bilsinlər. Onlara həm klassik, həm də müasir fizika (nisbilik nəzəriyyəsi, kvant mexanikası, bərk cisimlər fizikası, nanotexnologiya və s.) sahəsində dərin biliklər lazımdır.

  1. Fənnin tərkibi:

Mexanikanın fiziki əsasları. Mexaniki enerji. Ətalət qüvvələr. Maye və qazlarda təzyiq. Laminar və turbulent axınlar. Hidrodinamika.Molekulyar- kinetik nəzəriyyəsi. Maksvel paylanması. Potensial sahədə qaz molekullarının Bolsman paylanması.Termodinamikanın əsasları. Entropiya. Real qazlar.Elektrostatikanın fiziki əsasları. Dielektriklər.Dielektriklərin polyarizasiyası. Elektrikkeçiricilər.  Elektrik sahəsinin enerjisi və enerji sıxlığı.Sabit elektrik cərəyanı və onun xarakteristikası.  Kirxhof qaydaları.Vakuum və qazlarda elektrik cərəyanMaqnit sahəsi və onun xarakteristikaları.Maddənin maqnit xassələri.Elektromaqnit induksiya hadisəsi. Maqnit sahəsinin enerjisi.Elektromaqnit sahəsi üçün Maksvel tənlikləri.Harmonik rəqslər.Elektrik rəqs konturu. Elektromaqnit rəqslər.Mexaniki  dalğalar.Elektromaqnit dalğalar.Həndəsi optikanın əsas qanunları. Fotometriya. İşıq dalğalarının interferensiyası və difraksiyası. İşığın dispersiyası. İşığın udulması. İşığın polyarlaşması. İstilik şüalanması. Radioaktivlik. Elementar zərrəciklər

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

A.M.Paşayev, Z.A.İbrahimov. Fizika kursu. Bakı, 2008

A.O.Mehrabov, G.Ə.Quliyeva, Z.M.Babayev. Ümumi fizika kursu. Bakı: Çaşıoğlu, 2000

V.İ.Tahirov. Molekulyar fizika (ümumi fizika kursu). Bakı: Elm, 1999

V.İ.Tahirov. Ümumi fizika kursu. Elektrik və maqnit hadisələri. Bakı, 2000

Т.И. Трофимова «Курс физики», М., Издательский центр «Академия», 2007г.

V.İ.Tahirov, E.V.Tahirov, N.F.Qəhrəmanov. Ümumi fizika kursu üzrə məsələlər (həlli ilə).

Elektrik və maqnit hadisələri. Bakı-Sumqayıt, 2005

M.H.Ramazanzadə. Fizika kursu. Bakı: Maarif, 1987

N.M.Qocayev. Ümumi fizika kursu, I hissə. Mexanika. Bakı,1978

A.Ə.Əhməd,  Ə.M.Qocayev, Ş.M.Əfəndiyev. Fizka. Bakı 2006

А.А. Детлаф, Б.М. Яворский «Курс физики», М., «Высшая школа», 2007.

И.В.Савельев «Курс общей физики» тома I-III, СПб., «Лань», 2006 г.

С.Э. Фриш, А.В. Тиморева «Курс общей физики», Баку, Азернешр, том I, II, III,1963г

И.В. Калашников «Электричество», М., Наука, 1985г.

Б.М. Яворский, А.А. Детлаф «Курс физики» тома I-III, М., Издательство «Высшая школа», 1972г.

Г.С. Ландсберг «Оптика», М., ФИЗМАТЛИТ, 2003г.

В.Б.Федосеев «Физика», Ростов на Дону, «Феникс», 2009г.

В.С. Волькенштейн «Сборник задач по общему курсу физики», М., Наука, 1990г..

Akademik A.M.Paşayevin redaktorluğu ilə “Fizikadan kompüter təminatlı laboratoriya işləri” Bakı-2012, 214 s.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

M.F.Bədəlov, E.Ə. Abbasov, R.S.Rəhimov. Fizikadan laboratoriya işləri. Bakı-2006.

Б.М. Яворский, А.А. Детлаф «Справочник по физике», М., «Наука»,1980.

Ю. Гофман «Законы, формулы и задачи физики», Справочник, Киев, «Наукова Думка», 1977.

Б.Н. Иванов «Законы физики», М., «Высшая школа», 2007.

В.М. Демидченко «Физика», Ростов на Дону, «Феникс», 2008.

Б.В. Бондарев, Н.П. Калашников, Г.Г. Спирин «Курс общей физики», I-III, М., «Высшая кола», 2005.

Александров Н.В., Яшкин А.Я. Курс общей физики. Механика. М.: Просвещение, 1978.

Астахов А.В. Курс физики. Том 1. Механика. Кинетическая теория материи. М.: Наука, 1977.

Зисман Г.А., Тодес О.М. Курс общей физики. Том 1. Механика, молекулярная физика, колебания и волны (6-е издание). М.: Наука, 1974.

Зисман Г.А., Тодес О.М. Курс обшей физики. Том 2. Электричество и магнетизм (5-е издание). М.: Наука, 1972.

Paşayev A.M., Ağayeva S.X Kristallarda defektlər .Bakı,Çaşıoğlu 2005.

  1. Fənnin koordinatoru:

V.Q.Məcidova

 

İnformatika  (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (3 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Informatika» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 2 saat mühazirə, 1 həftədə – 2 saat labaratoriya

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

4-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

«İnformatika» fənninin tədrisində məqsəd tələbələrə müasir informatikanın əsas vəzifələri, onun cəmiyyətin həyatında rolu, bu elmin inkişaf tarixi, müasir informasiya emalı və ötürülməsi vasitələri (elektron cədvəlləri, verilənlər bazaları, Internet, E-mail və s.) barədə məlumatlar vermək, müasir hesablama texnikasının aviasiya məsələlərinini həllinə tətbiqi imkanları ilə tanış etməkdir.

  1. Fənnin tərkibi:

İnformasiya texnologiyaları” elminin tarixi, predmeti, məqsədi və onun cəmiyyətdəki rolu və vəzifələri. Kompüter texnikasının əsasları. Alqoritmləşdirmənin və proqram-laşdırmanın əsasları. C++ dilində proqramlaşdırma. Riyazi paketlər. Mətn və cədvəl prosessorları. Prezentasiyaların yaradılması

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Kərimov S.Q., Həbibullayev S.B., İbrahimzadə T.İ. İnformatika. – Bakı, 2009.

Əhmədov L.N. İnformatika. –Bakı, 2008.

Kərimov S.Q. İnformasiya sistemləri. – Bakı,  2008.

Osman Gündüz. İnternet. – Bakı, 2006.

Sadıxov Əhməd. C++ proqramlaşdırma dili. Bakı, 2013.

Seyidov Etibar. C++ ilə obyektyönlü proqramlaşdırma. Bakı, 2007.

Джефф Элджер. С++.М. 2013

Курбатова Е.А. Matlab7 . – М.:  2006

Корнеев В.Н., Купрянова А.В. Excel 2007. – Санкт-Петербург, 2008.

İbrahimzadə T.İ., Həbibullayev S.B., Sərdarov Y.B. Web- texnologiyasının əsasları. -Bakı, 2006.

Seyidzadə E.V., Əlizadə M.N., Şabanova S.A. Microsoft Power Point XP. – Bakı, 2005.

Kərimov S.Q. İnformasiya sistemləri və verilənlər bazaları. – Bakı, 1999

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Bayramov İ.Y., Məmmədov R.R. Proqramlaşdırma texnologiyaları. – Bakı, 2009.

Gülxan Həsənov. Windows XP, Office XP, Corel DRAW 10, Kompüter şəbəkələri. – Bakı, 2006.

İbrahimzadə T.İ., İsmayılov M.A., Sərdarov Y.B. Kompüter sistemlərində mühafizənin təşkili, 2-ci cild, – Bakı, 2008.

Кирьянов Д.В. Mathcad 13. – Санкт-Петербург, 2006.

  1. Fənnin koordinatoru:

İ.Y. Bayramov. X.N. Quliyeva

 

 

Topoqrafiyanın əsasları və kartoqrafiya  (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Topoqrafiyanın əsasları və kartoqrafiya» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 4 saat mühazirə, 1 həftədə – 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

3-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr), laboratoriya işi – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Topoqrafiyanın əsasları və kartoqrafiya” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələr tərəfindən iqtisadiyyatın müxtəlif sahələri, aviasiya və sinoptik meteorologiya və bir sıra elmi məqsədlər üçün topoqrafiya və kartoqrafik materialları, planları və xəritələri tərtib edilməsini mənimsəməkdir. Aviasiyanın bir çox sahələrində bu materialların tətbiqi geniş vüsət almışdır və onların müasir rəqəmli formada istifadəsi vacib şərtlərdən biridir

Fənnin tərkibi:

Giriş. Yerin forması, ölçüləri və təyin edilmə metodları.Plan, xəritə və digər kartoqrafik əsərlər. Koordinat sistemləri və onların çevrilməsi . Yer səthi üzərində nöqtələrin vəziyyətinin təyini . Xəritələrin beynəlxalq nomenklaturası və bölünməsi. Xəritələrin riyazi əsası və əsas ele-mentləri. Kartoqrafik proeksiyalar və təhriflərin xarakterinə görə onların təsnifatı. Normal kartoqrafik şəbəkə növlərinə görə kartoqrafik proyeksiyaların təsnifatı. Topoqrafik xəritənin koordinat şəbəkəsi. Bucaqların ölçülməsi. Qlobus və atlaslar. Xəritələrin miqyası, növləri və formaları. Xəritələrin miqyasına, ərazi əhatəsi və məzmununa görə təsnifatı.  Xəritələrin tiplərinə və vəzifəsinə görə təsnifatı Xəritələrin kompanovkası və topoq-rafik xəritə vərəqinin cəhətləndirilməsi .Topoqrafik xəritələr və şərti işarələri .Xəritələrdə fiziki – coğrafi, ictimai – iqtisadi obyekt və hadisələrin təsviri. Xəritələrdə fiziki–coğrafi obyekt və hadisələrin təsvir üsulları. Xüsusi(tematik) xəritələrdə obyekt və hadisələrin təsvir edilmə üsulları. Kartoqrafik generalizasiya və növlə-ri

Topoqrafik xəritələr üzərində aparılan kartometrik işlərin növləri .Topoqrafik xəritələr üzrə həll edilən bəzi məsələlər.

Topoqrafik planalma və növləri. Teodalitlə planalma və abrisin tərtib edilməsi.. Nivelirləmə. Barometrik nivelirləmə. Məsafədən tətqiqetmə üsulları ilə planalma. Aerofotoşəkillərin trasfor-masiyası və deşifrə edilməsi. Dövlət Geodeziya şəbəkəsi. Geode-ziya-topoqrafiya şəbəkələri və növləri. AZPOS sistemi.

İqlim xəritələri. Hava proqnozlarının tərtibində istifadə olunan topoqrafik  xəritələr. Qlobal peyk sisteminə əsaslanan koordinat sistemləri. Aviasiyada istifadə olunan hava xəritələri .Vaxt və onun ölçülməsi

Əsas istinad ədəbiyyatı:

Məmmədov Q.Ş.,Əhmədov İ. H. “Geodeziya”. Bakı. 2002.

Berlyant A.M.”Kartoqrafiya”.Moskva 2011.

Məmmədov Q.Ş.,Əhmədov İ. H. “Hərbi topoqrafiyanın və geodeziyanın əsasları” Bakı 2004.

Paşayev A.M., Məmmədov Q.S., Quliyev, Əhmədov İ. H.“Aeronaviqasiyada kartoqrafik proyeksiyalar”.  Bakı, 2006,  218 с.

Piriyev R. X. “ Kartoqrafiya” Bakı. 1975.

Piriyev R. X. “ Geodeziyanın əsasları və topoqrafiya” Bakı. 1994.

Бойко Е. Г. , Кленицкий Б. М., Ландис И. М. « Использование искусственных спутников Земли для построения    геодезических сетей» Москва. 1997.

Божок А.П., Дрич К. И., Евтифеев С.А. и др. «Топография с основами геодезии» Москва. 1986.

Бубнов И. А., Богатов С. Ф., Дубов С. Д. и др. « Военная топография» Москва. 1976.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Гедмин А. В., Грюнберг Г. Ю.Лапкина Н. А. «Картография с основами топографии» Часть 2, Москва. 1973. Лаврова Н. П. « Космическая фотосъемка. Москва. 1983.

Макаренко Н. Л. О переходе на автономные спутниковые методы определение координат Геодезия и картография 1996.  № 5.

Марков В. И., Митькин А. В.,Завизион Н. А. « Аеронавигационное обеспечение полетов на международных воздушных линиях». Кировград. 2001.

Псарев А. А.,Коваленко А. Н., Куприн А. М. и др. « Военная топография» Москва. 1986.

Сысоев  К. А. «Основы геодезии и картографии». Москва. 1976.

Федоров Б. Ф., Пермяков В. Ф. «Космическое фотографирование» Москва. 1978.

  1. Fənnin koordinatoru:

Ə.M. Qasımov

 

Ümumi yerşünaslıq  (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (4 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Ümumi yerşünaslıq» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 2  saat mühazirə, 1 həftədə – 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

2-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr), laboratoriya işi – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

«Ümumi yerşünaslıq» fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələr tərəfindən Yer kürəsinin təbiətini, onun müxtəlifliyini bütövlükdə və müxtəlif regionlar  hissələr üzrə öyrənməkdir.  Bu baxımdan ümumi yerşünaslıq Yer haqqında bütün elmlərin cəmidir. Fənnin öyrənilməsi meteoroloji şəraitin təhlilində və hava proqnozlarının hazırlanmasında gələcək mütəxəssislərə kömək edəcəkdir.

Fənnin tərkibi:

Ümumi yerşünaslıq elminin fiziki-coğrafi elmlər sırasında mövqeyi, onun məqsədi və vəzifələri. Günəş sistemi haqqında ümumi məlumat.Yer planetinin əmələ gəlməsi fərziyyələri.Yerin forması və böyüklüyünün coğrafi əhəmiyyəti.Yerin  qabığı.Yerin dərinlik quruluşu.Yerin sutkalıq hərəkətinin coğrafi təbəqə üçün əhəmiyyətiYerin illik hərəkətinin coğrafi təbəqə üçün əhəmiyyəti. Coğrafi təbəqənin kontinent və okean hissələrinin qarşılıqlı əlaqələrinin coğrafi əhəmiyyəti.Yer kürəsində qurunun və okean sularının ümumi və yarımkürələr üzrə paylanması xüsusiyyətləri. Dünya okenının dənizləri və onların iqlim formalaşmasında rolu. Qurunun relyefi. Atmosferin tərkibi.Yer kürəsinin radiasiya rejimi. Yer səthinin və troposferin istilik rejimi. Atmosferin ümumi sirkulyasiyası və onun coğrafi əhəmiyyəti .Yer kürəsində rütubət dövranı. Qurunun su növləri. Qurunun gölləri və yeraltı sular.Qurunun buzlaq suları. Coğrafi təbəqə və biosfer. Yer səthinin təbiətinə insanların təsərrüfat fəaliyyətinin təsiri

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

A.M. Paşayev, H.İ.Quliyev, S.H. Səfərov «Atmosfer proseslərinin fiziki əsasları»  Bakı-2007 (414 səhifə)

Qurbanov A., Həmzəyev Ə. «Təbiətşünaslıq», «Naşir» nəşriyyatı, Bakı-2006, 414 s.

«İzahlı ensiklopedik coğrafiya terminləri lüğəti». «Təhsil» nəşr. Bakı,   2006-cı il

M.S. Çobanzadə. « Ümumi yerşünaslığın əsasları » Bakı -1988 ,86 s

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:
  2. P. Şubayev «Ümumi yerşünaslıq». Moskva, 1969. (Bu kitab 1986-cı ildə azərbaycan dilində nəşr edilib, 451 s)

Xromov S.R. «Meteorologiya və iqlimşünaslıq». Universitetlərin coğrafiya fakultələri üçün. Bakı, 2005, 325 s

С. П. Хромов. « Метеорология и климатология » Москва-2006 г, 581 C

  1. Fənnin koordinatoru:

M.F. Süleymanov

 

Hidrometeorologiyada statistik üsullar  (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (4 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Hidrometeorologiyada statistik üsullar » fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 2  saat mühazirə, 1 həftədə – 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

6-cü semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, laboratoriya işi və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Hidrometeorologiyada statistik üsullar” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd hidrometeorologiyada statistik əsasən əvvəlki dövrlər üçün olan hidrometeoroloji məlumatların təhlil edilməsi və gözlənilən hava rejimi üçün mövcud statistik üsulların

Fənnin tərkibi:

Giriş.Təsadüfi kəmiyyətlər. Hidrometeorologiyada istifadə olunan analitik paylanma funksiyaları. Paylanma əyrilərinin parametrlərinin qiymətləndirmə metodları. Reqressiya tənliklərinin təhlili. Hidrometeoroloji sıraların bircinsliyinin qiymətləndirməsi. Korrelyasiya funksiyalarına əsaslanan təhlil. İkidən artıq dəyişənlər arasında əlaqələr.Xüsusi korrelyasiya. Zamana görə sıralar. Spektral təhlil. Meteoroloji kəmiyyətlərin məkana görə dəyişilmələri. Obyektiv təhlil. Faktorial təhlil. Hidrometeoroloji sıraların riyazi modelləşdirməsi. Havanın və iqlimin statistik proqnozları.

Proqnozların qiymətləndirməsi.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Paşayev A.M., Quliyev H.İ., Səfərov S.H. Atmosfer proseslərinin fiziki əsasları – Bakı, 2007, 418 s.

İmanov F.S. Hidroloji hesablamalar – Bakı, 2011, 264 s.

İmanov F.S. Hidrometeorologiyada statistik metodlar.– Bakı, 2011, 272 s.

Mahmudov R.N. Hidroloji proqnozlarının əsasları (dərs vəsaiti). Bakı, «Ziya-Nurlan», 2002, 156 s.

Бендат Дж., Пирсоп А. Применение корреляционного и спектрального анализа. – М.: Мир, 1983, 312 с.

Венецкий И.Г., Венецкая В.И. Основные математико-статистические понятия и формулы. М.: «Статистика», 1979.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Закс Л. Статистическое оценивание. М.: «Статистика», 1976, 600 с.

Иванова В.М., Калинина В.Н. и др. Математическая статистика. М.: Высшая школа, 1981.

Исаев А.А. Статистика в метеорологии и климатологии. – М.: Изд-во МГУ, 1988, 248 с.

Поляк И.И. Методы анализа случайных процессов и колебаний в климатологии. Л.:    Гидрометеоиздат, 1979, 256 с.

Поляк И.И. Численные методы анализа наблюдений. Л.: Гидрометеоиздат, 1975, 211 с. Пановский Г.А., Браер Г.В. Статистические методы в метеорологии. – Л.: Гидрометеоиздат, 1967.

Рождественский А.В., Чеботарев А.И. Статистические методы в гидрологии. – Л.: Гидрометеоиздат, 1974,424 с.

  1. Fənnin koordinatoru:

Y.C. Hadıyev

 

Ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsi (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

120 saat  və ya 4 kredit (2 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsi» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 2  saat mühazirə, 1 həftədə – 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

2-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, laboratoriya işi və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsi” fənninin tədris edilməsində əsas məqsəd ekologiya elminin inkişaf tarixinin, ekoloji faktorların  geniş xarakteristikasının,  ətraf mühitə təbii və antropogen təsir mənbələrinin, ətraf mühitə hava nəqliyyatının təsirinin öyrənilməsi, atmosfer, su mühiti və torpaqların əsas çirklənmə mənbələrinin araşdırılması, səs-küy və vibrasiyadan, elektromaqnit sahəsi və ionlaşdırıcı şüalanmadan mühafizə üsullarını öyrənməkdir.

  1. Fənnin tərkibi:

Giriş. “Ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsi” fənninin predmeti, məqsəd və vəzifələri.Yaşayış mühiti və ekoloji faktorlar, ekosistem.Ətraf mühitin monitorinqi. Atmosferin əsas çirklənmə mənbələri və mühafizəsi yolları. Atmosferin ozon təbəqəsi və onun mühafizəsi yolları. Səs-küy, elektromaqnit çirklənmələri və ionlaşdırıcı şüalanma mənbələri.Su mühitinin əsas çirklənmə mənbələri və mühafizəsi yolları. Torpaqların əsas çirklənmə mənbələri və mühafizəsi yolları. Çirkləndirici maddələrin ətraf mühitdə normallaşdırılması və ekoloji tələblər. Azərbaycan Respublikasında mövcud müasir ekoloji problemlər.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

T.S. Məmmədov. Ekologiya, Bakı 2004, 455s.

T.A. Xəlilov. Ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsinin əsasları, Bakı 2009, 232s.

Торочешников Н.С., Родионов А., Кельцев Н.В., Клушин В.Н. Техника защиты окружающей среды. М., Химия, 1981, 368с.

Медведев В.Т. Инженерная экология. М., 2002, 688с.

Скифьин К.В. Экология и охрана природы: учебное пособие, 1986

Наличко Е.И. Рациональное  использование природных ресурсов. 1987

Səlimova N.Ə., Sultanova F.M., Babayev Ə.İ. Sənaye müəssisələrinin tullantılarından ətraf mühitin mühafizəsi, Bakı, 2006, 196s.

Göyçaylı Ş.Y., Əzizov B.M. Ətraf mühiti mühafizə, Bakı, 2008, 278s.

Məmmədov Ə.Ə., Xəlilova A.A. Sənaye ekologiyası, Bakı, 2004, 264s.

Məmmədov Q., Xəlilov M. Ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsi, Bakı

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Nəbiyev N.Ə ,Vəliyev N.A. Təbii sərvətlər və ekoloji mühit, Bakı, 1987.

Xəlilova A.A., Abutalıbova S.M., Hüseynova S.A., Hüseynov A.İ. Ekologiya fənni işlərinin və hesabatların yerinə yetirilməsinə dair metodik göstərişlər, Bakı 2009, 75s.

Səlimova N.Ə., Sultanova F.M. Ekologiya, Bakı  2010, 196s.

Salmanov M.Ə. Tətbiqi ekologiyanın əsasları, Bakı  1993, 188s.

Гордон Г.М., Пейсахов И.Л., Пылеулавливание и очистка газа, 1968г.

Белов С.В. Охрана окружающей среды, 1991г.

  1. Fənnin koordinatoru:

H.N.Məmmədov

 

Maye və qazların mexanikası (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (2 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Maye və qazların mexanikası» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 3  saat mühazirə, 1 həftədə – 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

6-cı semestr (tam)

Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, laboratoriya işi və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Maye və qazların mexanikası” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələr tərəfindən maye və qaz sahəsində tədqiqatların əsas üsullarının qısa məzmunun öyrənilməsidir, bu tələbələr və mütəxəssislər tərəfindən hidrometeorlogiyanın geniş sahələrini əhatə edən bölmələrində tədqiqatların daha düzgün təşkil edilməsində bir metodiki vasitə olacaqdır.

  1. Fənnin tərkibi:

Giriş, atmosfer hidrodinamikasının əsas tənliklər sistemi. Atmosferdə təsir edən qüvvələr. Kəsilməzlik və hal tənlikləri

Enerjinin saxlanması qanunu, termodinamikanın birinci qanunu. Temperaturun şaquli qradiyenti. Bulud sahələri və buludların yaranma səbəbləri.  Külək sahələri və onların hündürlüyə görə dəyişməsi. Şaquli hərəkətlər və geostrofik küləkdə təzyiqin dəyişməsi. Dairəvi izobarlarda qradiyent külək.  Temperaturun geostrofik adveksiyası. Hava proqnozunun kvazigeostrofik nəzəri əsasları. Burulğan tənliyi. Mütləq burulğanın saxlanması qanunu. Divergensiya tənliyi. Kvazigeostrofik ədədi hava proqnozu sxemi. Küləyin sürəti ilə nisbi burulğan arasında əlaqə. Atmosferdə ayırma səthləri. Ayırma səthinin hərəkət sürəti. Marqules qaydası. Cəbhə yaxınlığında külək sahələrinin əsas xüsusiyyətləri. Atmosferdə dalğavari hərəkətlər. Dalğaların parametrləri. Dalğaların əsas növləri. Rossbi dalğaları. Səs dalğaları. Qravitasiya dalğaları. Daxili qravitasiya dalğaları.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Подольская Э.Л. Механика жидкости и газа. Раздел «Геофизическая гидромеханика». Учебное пособие. СПб. Изд.: РГГМУ, 2007, 154 с.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Paşayev A.M., Quliyev H.İ., Səfərov S.H. Atmosfer proseslərinin fiziki əsasları. – Bakı. – 2007, 418 s.

Məmmədov M.Ə. Hidromexanikanın əsasları ilə hidravlika. BDU nəşriyyatı. Bakı. 1995. 272 s.

Hüseynov N.Ş. Sinoptik meteorologiya. Bakı 2011

  1. Fənnin koordinatoru:
  2. N. Mahmudov

 

 Hidrologiya (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

210 saat  və ya 7 kredit (6 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Hidrologiya» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 4  saat mühazirə, 1 həftədə – 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

5-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, seminarlar, laboratoriya işi və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

 

 

 

  1. Fənnin məqsədi:

“Hidrologiya” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd, su obyektləri sahəsində əsas elmi biliklər sistemini, o cümlədən Yerin hidrosfer təbəqəsinin tərkib hissələri olan çayların, göllərin, yeraltı suların, buzlaq və bataqlıqların formalaşma şəraitini, rejim dəyişkənliyini morfoloji xüsusiyyətlərini,  su ehtiyatlarının qanunauyğunluqlarını, su obyektlərinin ətraf mühütin digər komponentləri ilə qarşılıqlı əlaqəsini, bu sahədə mövcud tədqiqat üsullarını   öyrənir.

  1. Fənnin tərkibi:

Hidrologiya elminin,  məqsəd və vəzifələri. Təbiətdə su dövranı və dünyanın su balansı. Axımın ölçü vahidləri. Yeraltı sular. Suxur və torpaqların su –fiziki xüsusiyyətləri. Çay sistemi və onun morfometrik elementləri. Çay hövzəsi və onun  morfometrik elementləri. Çay dərəsi və məcrası. Çayların eninə və uzununa profili. Çaylarda suyun hərəkət mexanizmi

Axının orta sürəti. Çay yatağında daxili axıntılar. Su rejim fazaları. Çayların səviyyə rejimi. Su sərfinin təyini üsulları və sərf əyriləri. Çayların qidalanma mənbəyi və hidroqrafın genetik parçalanması. Çay axımı və çayların su balansı.İllik axım. İllik axımın tərəddüdü. Axımın tənzimlənməsi, maksimal və minimal axım . Çayların termik rejimi .  Gətirmələr axımı, çayların enerjisi.   Çayların hidrokimyəvi rejimi. Sel daşqınları.  Məcra prosesləri. Göllərin təsnifatı və morfometrik elementləri. Göllərin termik və buz rejimi. Su anbarları  (sututarlar). Bataqlıqlaqın hidrologiyası  Buzlaqlar və onların hidroloji rolu

Əsas istinad ədəbiyyatı:

Чеботарев. Общая гидрология. Л.:Гидрометеоиздат, 1975, 544с.

Məmmədov M.Ə., İmanov F.Ə. Ümumi hidrologiya. BDU-nun nəşriyyatı.   Bakı, 2003,  230 s.

İmanov F.Ə. Çay axımı. BDU-nun nəşriyyatı. Bakı, 2002, 208 c.

İmanov F.Ə., Məmmədov V.A., Abdullayev C.M.  Hidrologiya, Bakı, 2014, 563 s.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Богословский Б.Б. Основы гидрологии  суши. Учебник. Минск, 1975

Məmmədov M.Ə., Mahmudov R.N., İmanov F.Ə. Çay axımı və hidroloji hesablamalar. Bakı, 1995

  1. Fənnin koordinatoru:

R.N.Mahmudov

 

Ümumi meteorologiya (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

210 saat  və ya 7 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst, kurs işi

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Ümumi meteorologiya» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 4 saat mühazirə, 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

3-cü semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, kurs işi, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

Ümumi meteorologiya elminin əsas vəzifəsi atmosferdə baş verən fiziki hadisələri və prosesləri, yəni böyük yüksəkliklərə qədər atmosferin tərkibini və quruluşunu, müxtəlif hündürlüklərdə temperatur, rütubət, külək və təzyiq rejimini, hava axınlarını, buludluğu və yağıntıları, fiziki proseslər arasındakı əlaqələrin mexanizmlərini tədqiq etmək və bu haqda biliklərin tələbələrə çatdırılmasıdır

  1. Fənnin tərkibi:

Giriş . Atmosferin qaz tərkibi. Atmosferin quruluşu. Atmosferin radiasiya rejiminə təsir edən amilləri. Günəşdən gələn radiasiyanın tərkib hissələri. Günəş radiasiyasının yer-atmosfer sistemində paylanması. Yer səthinin şüalanması. Havanın temperaturu. Torpaq və sututarların istilik rejimi. Havanın temperaturunun hündürlüyə görə şaquli paylanması. Troposferdə temperatur inversiyala-rı.Atmosferin termodinamikasının ümumi səciyyəsi. Atmosfer təzyiqi. Barik sahə. Külək və onun parametrlərinin ölçülməsi. Küləyə təsir edən qüvvələr. Geostrofik və qradiyent küləkləri. Küləklə əlaqəli təhlükəli hava hadisələri. Havanın rütubətliyi və onun ölçülməsi. Su buxarının təzyiqi.  Rütubətliyin xarakteristikaları. Duman.Buludlar.Buludların beynəlxalq təsnifatı.Atmosfer yağıntıları. Atmosferin ümumi sirkulyasiyasının əsasxarakteristikaları. Mussonlar və passatlar. Hava kütlələri və atmosfer cəbhələri. Atmosferdə optik hadisələr. Atmosferin ionlaşması və troposferin elektrik sahəsi.

 

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Hüseynov N.Ş. Sinoptik meteorologiya. 2012.

Paşayev A.M., Quliyev H.İ., Səfərov S.H. Atmosfer proseslərinin fiziki əsasları. 2007.

Səfərov S.H., Mahmudov R.N. Qlobal iqlim dəyişmələri və Azərbaycan, 2012.

Xromov S.P. Meteorologiya və iqlimşünaslıq (Universitetlərin coğrafiya fakültələri üçün) /Tərcümə edənlər: Məmmədov M.Ə., Səfərov S.H, Həsənəliyev Ə.Ə./ –Bakı, 2005.

Богаткин О.Г. Авиационная метеорология. РГГМУ. 2005.

Лещенко Г.П. Авиационная метеорология.- Кировоград. 2009.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Справочник по климату (Влажность воздуха, атмосферные осадки, снежный покров), 1969.

Справочник по климату (Облачность и атмосферные явления), 1970.

Справочник по климату (Ветер), 1966.

Meteorologiya. Metodiki vəsait. Bakı. 2007. (ingilis dilində).

  1. Fənnin koordinatoru:

G.Ə. Məmmədova

 

Ümumi okeanologiya  (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (4 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Umumi okeanologiya» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 3 saat mühazirə, 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

4-cü semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi – 10, laboratoriya işi və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

Okeanlarda baş verən fiziki, kimyəvi prosesləri öyrənməkdir. Dünya okeanı nəhəng hidrotermik akkumulyatordur. Atmosferdə böyük  su dövranının yaranması, ümumi sirkulyasiya məsələləri, ən nəhayət Yer kürəsində iqlimin formalaşması Dünya Okeansız mümkün olmazdı. Bu nəhəng su örtüyünün tədqiqi ilə Okeanologiya elmi məşğul olur.Okeanologiya fənninin tədris edilməsində məqsəd tələbələri Dünya Okeanı, onun fiziki-coğrafi və hidrometeoroloji xüsusiyyətləri, okeanologiya elminin digər elm sahələri ilə əlaqələri, inkişaf tarixi, okeanların təbii ehtiyatlarının mənimsənilməsində onun rolu haqqında faydalı bilikləri tələbələrə çatdırmaqdır.

  1. Fənnin tərkibi:

Эириш. Дцнйа океанынын ващидлийи вя онун бюлцнмяси. Дцнйа Океанынын диб релйефи. Океан вя дянизлярин диб ъюкцнтцляри (грунт). Океан вя дяниз сащилляринин динамикасы. Океан суyunun xassələri. Дцнйа океанларынын суларынын температур режими. Океан вя дяниз суларынын сыхлыьы.  Dünya okeanının optik və akustik xassələri. Okeanla atmosfer arasında istilik mübadiləsi. Океан вя дянизлярдя дальаланма. Габарма щадисяляри. Океан вя дянизлярдя ахынлар. Океан вя дяниз бузлары. Океан вя дянизлярин су балансы. Дцнйа океанынын вя дянизлярин щейванат вя битки алями. Дцнйа Океанынын тябии ещтийатлары. Океанларын щидроложи сяъиййяси. Хязяр эюлц.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Жуков Е. А. «Цмуми Океанолоэийа» Л 1976

Истошин Й.М. «Океанолоэийа» Л 1969

  1. Ə. İmanov., V.A. Məmmədov, İ. M. Abdullayev. Hidrologiya. Bakı-2014
  2. M. Məmmədov «Хязяр дянизиnin hidrometeoroloji atlası» Бakı-2014
  3. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Шокалский Й.М. «Океанолоэийа»Л 1959

«Азярбайъан Соvет енсиклопедийасы» (АСЕ) Б 1983

Снежински «Тяърцби Океанографийа»

  1. Fənnin koordinatoru:

Z.G.Quliyev

 

Azərbaycanın fiziki coğrafiyası (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

120 saat  və ya 4 kredit (4 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

« Azərbaycanın fiziki coğrafiyası» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 2 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

2-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, laboratoriya işi və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

Fənnin əsas məqsədi tələbələrdə Azərbaycanın həm ümumi, həm də ayrı-ayrı regionları üzrə hərtərəfli coğrafi təsəvvürlər yaratmaqdan ibarətdir. Bunun üçün ilk növbədə tələbələr Azərbaycanın coğrafi  (fiziki-coğrafi və iqtisadi-sosial, siyasi-coğrafi və nəqliyyat coğrafi)  mövqeyini, onun təbii ehtiyat potensialını düzgün qiymətləndirmə, hər bir təsərrüfat sahəsi haqqında  geniş biliyə malik olmalıdır. Kursun ümumi quruluşu özündə bir neçə böyük mövzuları əhatə etməklə, tələbələrdə respublikanın dövlət quruluşu, idarə olunması və bütövlükdə sosial-iqtisadi inkişafı haqqında dərin bilik əldə etməyə imkan verir. Azərbaycanın digər ölkələrə nisbətən coğrafi mövqeyinin müəyyənləşdirilməsində, onun təbii ehtiyatının təsərrüfat baxımından qiymətlənqdirilməsində, əhali və əmək ehtiyatlarının və ona aid olan problemlərin araşdırılmasında, ölkənin, sənaye, kənd təsərrüfatı, nəqliyyatı, xidmət sahələrinin və xarici iqtisadi əlaqələrinin öyrənilməsində bu kursun əhəmiyyəti böyükdür. Region üzrə hərtərəfli biliyə malik olub təhsil alan tələbələrin ixtisaslaşmasında «Azərbaycanın fiziki coğrafiyası» fənninin  əhəmiyyəti böyükdür.

  1. Fənnin tərkibi:

Azərbaycan respublikasının coğrafi mövqeyi, sahəsi və sərhədləri.  Oroqrafiyası. Geoloji quruluşu və faydalı qazıntıları.

1qlimi, ona təsir edən amillər. İqlim tipləri və onların yayılması. Atmosfer təzyiqi və küləklər. Daxili suları. Çayları, gölləri, süni su tutarları, yeraltı suları və bataqlıqları. Xəzər dənizi və onun problemləri. Torpaq və bitki örtüyü, landşaftları və onların şaquli differensiyasiyası. Azərbaycanın fiziki-coğrafi rayonlaşdırılması. Böyük Qafqaz vilayəti.

Kiçik Qafqaz vilayəti. Kür çökəkliyi vilayəti. Lənkaran və Orta Araz vilayəti. Azərbaycanda təbiəti mühafizənin əsas problemləri.  Milli parkları, qoruqları və yasaqlıqları.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Müseyibov M.A. Azərbaycanın fiziki coğrafiyası. Bakı: Maarif, 1998, 400 s.

Azərbaycan Respublikasının konstruktiv coğrafiyası: II-III cilddə, II c., Bakı: Elm, 2000, 246 s.

Nadirov A.A, Məmmədov Q.Ş., Məmmədov R.M., Əfəndiyev V.Ə., Müseyibov M.A., Həsənov T.G., Babaxanov N.A., Paşayev N.Ə. və b. Azərbaycanın iqtisadi və sosial coğrafiyası (Ali məktəb üçün dərslik), Bakı-2010, 496 səh.

Paşayev N.Ə., Əyyubov N.H.,.Eminov Z.N. Azərbaycan respublikasının iqtisadi-sosial və siyasi coğrafiyası. Bak, 2010, 416 səh.

Abbasov C.R. Azərbaycan Respublikasının iqtisadi və sosial coğrafiyası. Bakı: 2005, 123 s.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Azərbaycan Respublikasında ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılmasına dair 2006-2010-cu illər üçün Kompleks Tədbirlər Planı. “Azərbaycan” qəzeti, 29 sentyabr 2006-cı il.

Əhmədzadə Ə. H.Ə.Əliyev və Azərbaycanın su təsərrüfatı. Bakı, 2003.

Məmmədov Q.Ş. Azərbaycan Respublikasının dövlət torpaq kadastrı. Bakı-2003.

Babaxanov N.A., Paşayev N.Ə. Təbii fəlakətlərin iqtisadi və sosial-coğrafi öyrənilməsi. Bakı, «Elm», 2004, 212 səh.

Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı (2004-2008-ci illər).  Bakı:  2004.

  1. Fənnin koordinatoru:

N.Ə.Paşayev

 

Azərbaycanın iqtisadi coğrafiyası (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

120 saat  və ya 4 kredit (2 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Azərbaycanın iqtisadi coğrafiyası » fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 2 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

3-cı semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

 Azərbaycanın həm ümumi, həm də ayrı-ayrı regionları üzrə hərtərəfli coğrafi təsəvvürlər yaratmaqdan ibarətdir. Bunun üçün ilk növbədə tələbələr Azərbaycanın coğrafi  (fiziki-coğrafi və iqtisadi-sosial, siyasi-coğrafi və nəqliyyat coğrafi)  mövqeyini, onun təbii ehtiyat potensialını düzgün qiymətləndirmə, hər bir təsərrüfat sahəsi haqqında  geniş biliyə malik olmalıdır. Kursun ümumi quruluşu özündə bir neçə böyük mövzuları əhatə etməklə tələbələrdə respublikanın dövlət quruluşu, idarə olunması və bütövlükdə sosial-iqtisadi inkişafı haqqında dərin bilik əldə etməyə imkan verir. Azərbaycanın digər ölkələrə nisbətən coğrafi mövqeyinin müəyyənləşdirilməsində, onun təbii ehtiyatının təsərrüfat baxımından qiymətlənqdirilməsində, əhali və əmək ehtiyatlarının və ona aid olan problemlərin araşdırılmasında, ölkənin, sənaye, kənd təsərrüfatı, nəqliyyatı, xidmət sahələrinin və xarici iqtisadi əlaqələrinin öyrənilməsində bu kursun əhəmiyyəti böyükdür.

  1. Fənnin tərkibi:

Azərbaycanın iqtisadi coğrafiyasının ümumi səciyyəsi .Təbii  sərvətlərinin təsərrüfat baxımından qiymətləndirilməsi, Azərbaycanın əhalisi və əmək ehtiyatları.Təsərrüfat sahələrinin ümumi səciyyəsi-Yanacaq-energetika kompleksi. Azərbaycanın metallurgiya və maşınqayırma sənayesi. Azərbaycanın kimya və meşə sənayesi. Azərbaycanın tikinti materialları, yüngül və yeyinti sənayesi. Azərbaycanın aqrar-sənaye kompleksi. Nəqliyyatı sistemi və xarici-iqtisadi əlaqələri. Xidmət sahələrinin və turizmin coğrafiyası.  Azərbaycanın iqtisadi rayonları-Abşeron və Şəki-Zaqatala. Quba-Xaçmaz və Dağlıq Şirvan iqtisadi-coğrafi rayonları. Gəncə-Qazax, Kəlbəcər-Laçın və Yuxarı Qarabağ iqtisadi rayonları. Aran və Lənkəran-Astara iqtisadi-coğrafi rayonları. Naxçıvan MR və təbiəti mühafizənin regional problemləri.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Azərbaycan Respublikasının konstruktiv coğrafiyası: II-III cilddə, II c., Bakı: Elm, 2000, 246 s.

V.Ə. Əfəndiyevin redaktorluğu ilə. Azərbaycanın iqtisadi və sosial coğrafiyası (Ali məktəb üçün dərslik), Bakı-2010, 496 səh.

Paşayev N.Ə., Əyyubov N.H.,.Eminov Z.N. Azərbaycan respublikasının iqtisadi-sosial və siyasi coğrafiyası. Bakı, 2010, 416 səh.

Abbasov C.R. Azərbaycan Respublikasının iqtisadi və sosial coğrafiyası. Bakı: 2005, 123 s.

Eminov Z.N. Azərbaycanın əhalisi. Bakı: Çıraq, 2005, 560 s.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Azərbaycan Respublikasında ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılmasına dair 2006-2010-cu illər üçün Kompleks Tədbirlər Planı. “Azərbaycan” qəzeti, 29 sentyabr 2006-cı il.

Əhmədzadə Ə. H.Ə.Əliyev və Azərbaycanın su təsərrüfatı. Bakı, 2003.

Təhlükəli hidrometeoroloji hadisələrə və ətraf mühitin ekstremal çirklənməsinə dair xülasə. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi Milli Hidrometeoroloqiya Departamenti Hidrometeorologiya Elmi-Tədqiqat İnstitutu. Bakı-2002.

Məmmədov Q.Ş. Azərbaycan Respublikasının dövlət torpaq kadastrı. Bakı-2003.

Babaxanov N.A., Paşayev N.Ə. Təbii fəlakətlərin iqtisadi və sosial-coğrafi öyrənilməsi. Bakı, «Elm», 2004, 212 səh.

Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı (2004-2008, 2009-2013 və 2014-2018-ci illər).  Bakı:  2014.

Məmmədov C.A., Soltanova H.B., Rəhimov S.H. Beynəlxalq turizmin coğrafiyası. Bakı: 2002, 547 s.

  1. Fənnin koordinatoru:

N.Ə. Paşayev

 

İqlimşünaslıq  (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (4 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«İqlimşünaslıq » fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 3 saat mühazirə,  1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

4-cü semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

«İqlimşünaslıq» fənninin tədris  olunmasının əsas məqsəd тялябяляря iqlim, iqlim əməmlə gətirən amillər haqqında, relyefə, жоьрафи шяраити iqlimin атмосфердяки просесляря тясиринин юйрянилмяси, iqlim dəyişmələrinin və tərəddüdlərinin формалашмасы sahəsində fundamental biliklərin tələbələrə aşılanmasıdır.

Fənnin tərkibi:

Эириш. Иглимин радиасийа амилляри. Дцз эцняш радиасийасы. Йер сятщинин албедосу. Удулан эцняш радиасийасы. Жям радиасийа. Йер сятщинин радиасийа və истилик балансы. Иглимин сиркулйасийа амилляри. Зонал сиркулйасийа. Шырнаг ахынлары. İqlim жябщялярi. Дюшямя сятщи вя онун иглимин формалашмасында ролу. Дяниз cərəyanlarının иглимя тясири.

Битки, гар вя буз юртцкляринин иглимя тясири. Гурунун релйефинин иглимя тясири. Релйефин атмосферин сиркулйасийасына тясири. Релйефин торпаьын вя щаванын температуруна тясири. Релйефин щаванын рцтубятлилийиня тясири. Релйефин булудлуг вя думанлара тясири. Релйефин йаьынтылара тясири. Релйефин гар юртцйцня тясири. Иглим тяснифатлары. Ботаникi тяснифат. Cografi landşaft zonalarına əsaslanan təsnifat. Иглимин генетик тяснифаты. Тарихи дювр ярзиндя иглимин тяряддцдляри. Кечмишин иглиминин дяйишмясини изащ едян фярзиyйяляр. Астрономик фярзиyйяляр. Эеолоъи-жоьрафи фярзийyяляр. Физики фярзийyяляр.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Mehdiyev A.Ş., Əhmədov Ş.Ə. Meteorologiya və iqlimşünaslığın əsasları. Bakı. 2008.

Paşayev A.M., Quliyev H.İ. Atmosfer proseslərinin fiziki əsasları. Bakı. 2007.

Алисов Б.П., Полтараус Б.В. Климатология. Издательство Московского университета, 1974.

Будыко М.И. Климат и жизнь. Л., Гидрометеоиздат, 1971.

Гуральник И.И., Ларин В.В., Мамиконова С.В. Сборник задач и упражнений по метеорологии. . Л., Гидрометеоиздат, 1983.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Дроздов О.А., Кобышева Н.В. Климатология. М, 1989 г.

Хромов С.П.  Метеорология и климатология. Издательство «Наука», М. 2006.

  1. Fənnin koordinatoru:
  2. Ə. Məmmədova

 

İqtisadi hidrometeorologiya  (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

120 saat  və ya 4 kredit (6 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«İqtisadi hidrometeorologiya» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 2 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

5-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“İqtisadi hidrometeorologiya” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələrin ümumi meteoroloji biliklərə yiyələnməsini təmin etmək, onlara hava və iqlimin iqtisadi və sosial təbəqəyə təsirinin qanunauyğunluqlarını, bunlara optimal adaptasiyanı və meteoroloji məlumatların faydalılığını qiymətləndirməyi öyrətməkdir

Fənnin tərkibi:

İqtisadi hidrometeorologiya anlayışı və onun təsərrüfat praktikasında əhəmiyyəti. İqtisadi hidrometeorologiyanın inkişaf tarixi.  İqtisadi hidrometeorologiyanın müasir vəziyyətinin analitik şərhi. Məlumat xarakterli hidrometeoroloji resurslar, onların təsnifatı və tətbiq sahələri. Proqnostik məlumatar, onların təqdim olunma və ümumiləşdirilmə formaları. Proqnozların özünü doğrultma dərəcəsinin qiymətləndirilməsi. İxtisasıaşdırılmış hidrometeoroloji təmi-nat.  İxtisaslaşdırılmış proq-nozların uğurluluq dərəcəsi. Havadan asılı-lığın funksional təqdimatı. İtki funksiyası və onun mat-ris şəklində verilməsi. Alternativ və çoxfazalı itki matrisləri və onların praktiki reallaşdırılması. Havadan asılı-lığın əsas göstəriciləri. Optimal strategiyalar və istifadəçilərin qərarları. Optimal iqlim strategiyaları. İtki diaqramının analizi. Optimal strategiya seçiminin parametrik kriteriyaları. İqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində meteo-roloji proqnozların iqtisadi  faydalılığı. Problemin tarixi.  Metodiki əsaslar. İqtisadi faydalılıq göstəricisinin se-çilməsinin əsaslandırılması. Alternativ və çoxfazalı proqnozların iqtisadi effektinin və iqtisadi səmərələliyinin qiymətlən-dirilməsi. Kənd təsər-rüfatının xüsusiləşdirilmiş aqrometeoroloji təminatının iqtisadi faydalılığı. Mülki aviasiya-nın meteoroloji təminatı və aviasiya proqnozlarının iqti-sadi faydalılığı. İqtisadiyyatın digər sahələrinin, dövlət idarəetmə orqanlarının və əhalinin meteoroloji təminatı

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Hüseynov N.Ş. Sinoptik meteorologiya. Bakı – 2011.

Жуковский Е.Е. Метеорологическая информация и экономические решения.– Л.: Гидрометеоиздат, 1984.–303 с.

Хандожко Л.А. Практикум по экономике гидрометеорологического обеспечения народного хозяйства. – СПб.: Гидрометеоиздат , 1993. – 311 с.

Хандожко Л.А. Оптимальные погодо-хозяйственные решения. – СПб.: Изд. РГГМУ, 1999. – 161 с.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Хандожко Л.А. Экономическая метеорология. – СПб.: – Гидрометеоиздат,  2005. – 490 с.

Багров. Н.А. О хозяйственной полезности гидрометеорологических прогнозов // Труды Гидрометцентра СССР. – Вып. 159. – 1975. – С. 101-114.

Богаткин О.Г. Авиационная метеорология // Учебник. СПб, из-во РГГМУ, — 2005

Богаткин О.Г. Авиационная метеорология // Учебник. СПб, из-во РГГМУ, — 2005.

Заварина М.В. Строительная климатология.– Л.: Гидрометеоиздат, 1976, –  312 с

  1. Fənnin koordinatoru:

S.H. Səfərov

 

Fiziki meteorologiya (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

210 saat  və ya 7 kredit (6 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Fiziki meteorologiya » fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 4 saat mühazirə, 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

4-cü semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

 “Fiziki meteorologiya” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələr tərəfindən meteoroloji element və hadisələrin fiziki qanunauyğunluqlarının öyrənilməsidir. Atmosferdə baş verən proseslərin fiziki qanunauyğunluqlarının mükəmməl tədrisi və mənimsənilməsi tələbələrin atmosfer proseslərinin mahiyyətini daha dərindən öyrənməsinə şərait yaradacaqdır.

  1. Fənnin tərkibi:

Yer atmosferi və Günəş sistemi. Atmosfer proseslərinin xüsusiyyətləri. Atmosferin tərkibi və quruluşu. Atmosferin əsas və keçid təbəqələri. Sərbəst atmosfer. Günəş şüalarının spektral tərkibi və radiodalğaların mühitdə yayılması. Effektiv şüalanma. Atmosferdə optik hadisələr və onların mahiyyəti.  Havanın temperaturu və rütubətlik. Atmosfer təzyiqi və havanın sıxlığı. Barometrik tənlik. Laplas tənliyi. Bircins atmosfer.Meteoroloji görünüş məsafəsi.Külək və ona təsir edən qüvvələr.Atmosferdə kondensasiya şəraiti. Buludlar və bulud əmələgəlməAtmosfer yağıntıları və onların təsnifatı.

Dumanlar və onların yaranma şəraiti. Yer kürəsinin istilik balansı. İstilik balansı tənliyi.Yer kürəsinin radiasiya balansı. Radiasiya balansı tənliyi. Quru havanın hal tənliyi. Rütubətli havanın hal tənliyi. İdeal qazın hal tənliyi. Universal qaz sabiti. Atmosfer statikası. Statikanın əsas tənliyi. Atmosferin termodinamikası. Termodinamikanın birinci qanunu Adiabatik proses. Puasson tənliyi. Lokal termodinamik tarazlığın dayanıqlığı. Dayanıqsızlıq və konveksiya. Atmosferdə turbulent hərəkətlər. Atmosferdə turbulent və istilik mübadiləsi. Atmosferdə şaquli hərəkətlər. Hava cərəyanları. Atmosferdə elektrik hadisələri. Atmosferin ümumi sirkulyasiyası. Daimi, mövsümi və yerli atmosfer sirkulyasiyaları

Barik sahə. Barik sistemlər. Siklonlar və antisiklonlar . Atmosfer cəbhələri və onların təsnifatı.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

N.Ş. Hüseynov Sinoptik meteorologiya. Bakı-2011.

N.Ş. Hüseynov Sinoptik meteorologiya fənnindən laboratoriya işləri. Bakı-2015.

Ə.C. Məmmədov, B.Ə. Məmmədov Sinoptik meteorologiya. Bakı 2000.

Н.Ш. Гусейнов Диспетчеру управления воздушным движением и летчику о метеорологии. Баку. Ширваннешр. 1998.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Л.Т. Матвеев Курс общей метеорологии. Физика атмосферы. Ленинград-Гидрометеоиздать, 1984.

Психрометрические таблицы. Гидрометеоиздать, 1981.

https://www.sat24.com

Fənnin koordinatoru:

A.X. Hacıyev

 

 

Təhlükəli hidrometeoroloji hadisələr  (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

« Təhlükəli hidrometeoroloji hadisələr» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 3 saat mühazirə, 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

4-cü semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, laboratoriya işləri və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Təhlükəli hidrometeoroloji hadisələr” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələr tərəfindən iqtisadiyyatın müxtəlif sahələri, aviasiya və sinoptik meteorologiya, iqlimşünaslıq və bir sıra elmi məqsədlər üçün təhlükəli hidrometeoroloji hadisələr haqqında informasiyalardan istifadə edilməsini mənimsəməkdir. Hazırda aviasiyanın bir çox sahələrində bu materialların tətbiqi geniş vüsət almışdır və onların istifadəsi aviasiyanın müxtəlif sahələrində vacib şərtlərdən biridir.

 

  1. Fənnin tərkibi:

Kursa giriş. Yaranma şəraitinə görə təhlükəli hidrometeoroloji hadisə­lərin növləri. Meteoroloji amillərlə əlaqəli təhlükəli hadisələr. Hidroloji amillərlə əlaqəli təhlükəli hadisələr. Okeanoloji amillərlə əlaqəli təhlükəli hadisələr. Aqrometeoroloji amillərlə əlaqəli təhlükəli hadisələr. İqlim dəyişmələri ilə əlaqəli təhlükəli hadisələr. Təhlükəli meteoroloji hadisələrin şəhər təsərrüfatına təsiri. Təhlükəli hidrometeoroloji hadisələrin insanın təsərrüfat sahələrinə təsiri. Təhlükəli hidro­me­te­oroloji hadisələrin ətraf mühitə təsiri. Təhlükəli hidromete­o­roloji hadisələrin aviasiya nəqliyya­tının fəaliyyətinə təsirinin xüsusiy­yətləri . Atmosfer turbulentliyi . Hava gəmilərinin buzbağlaması. Tufan, ildırımlı göy gurultusu . Şırnaq axınları. Tropik siklonlar. Külək sürüşmələri. Meteoroloji görünüş məsafəsini məhdudlaşdıran amillər. Təhlükəli hidrome­teoroloji hadisələrin aerodromların fəaliyyətinə təsiri xüsusiyyətləri. Təhlükəli hidrome­te­oroloji hadisələrin HG-nin uçuşla­rı­na mənfi təsirinin azaldılması yolları. Təhlükəli hidrome­te­oroloji hadisələrin vurduğu ziyan­ların hesablanması.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Babaxanov N. A., Paşayev N. Ə.  Təbii fəlakətlərin iqtisadi və sosial – coğrafi öyrənilməsi. Bakı, “Elm”, 2009. 198 s.

Hüseynov N.Ş. Sinoptik meteorologiya, Bakı, 2011, 316 s.

Mahmudov R. N. Hidrometeorologiya, iqlim dəyişmələri və həyat Bakı. 2006. 75s

Hüseynov N.Ş. Peyk meteorologiyası. Dərslik. Bakı, 2014. -220 s.

Şirəliyev S., Mahmudov R. Azərbaycanda hidrometeoroloji şərait və təhlükəli hidrometeoroloji hadisələr, Bakı, 2008. Борисенков Е.П., Пасецкий В.М.  Летопись необычных явлений природы за 2,5 тысячелетия (V в. дон.э. – XX в.н.э.)  Санкт – Петербург . Гидрометеоиздат, 2003, 536 с.

 

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Лещенко Г.П. Авиационная метеорология, Кировоград, 2009.

Климат Азербайджана. Баку, изд. АН АЗ ССР. 1968. 343с.

Корнфорд С.Г. Социально-экономические последствия явлений погоды в 1996 г. // Бюллетень ВМО. – 1997. – Т. 46, № 4. – С. 351-369.

Опасные гидрометеорологические явления на Кавказе. Ленинград, 1983. 264с

Парниковый эффект, изменение климата и экосистемы, Л.: Гидрометеоиздат, 1989, 557 с.

Повышение защищенности от экстремальных метеорологических и климатических явлений. // Женева,  Швейцария. – 2002. – ВМО-№ 936. – 36 с.

  1. Fənnin koordinatoru:
  2. F. Süleymanov

 

Azərbaycanın iqlimi  (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

210 saat  və ya 7 kredit (3 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Azərbaycanın iqlimi» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 4 saat mühazirə, 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

5-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, laboratoriya işləri və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Azərbaycanın iqlimi” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd gənc meteoroloqlara respublikamızın iqlim şəraiti, onun formalaşmasına təsir edən amillər, ərazidə formalaşan iqlim tipləri və onların yayıldığı regionlar haqqında geniş məlumatlar verməkdir

  1. Fənnin tərkibi:

Giriş. İqlimin radiasiya amili. Radiasiya və istilik balansı. Ümumi atmosfer dövranı. Əraziyə daxil olan V-VIII tip hava kütlələrinin qısa səciyyəsi. Atmosfer təzyiqi. Külək rejimi. Ayrı-ayrı küləklərin qısa səciyyəsi. Termik rejim. Havanın   orta  sutkalıq temperaturunun fəsillər üzrə dəyişilmələri. Hava temperaturunun ekstremal göstəriciləri. Fəal temperatur cəmi. Torpağın temperaturu. Torpağın müxtəlif saatlarda temperaturu. Havanın rütubətliliyi. Rütubət çatışmazlığı. Yağıntılar. Fəsillər üzrə yağıntılar miqdarı. Dövrlər üzrə yağıntıların miqdarı. Qar örtüyü. Buxarlanma. Rütubətlənmənin iqlim şəraiti. Quraqlıq.Buludluluq. Duman. İldırım. Müxtəlif atmosfer hadisələri. İqlim və aqroiqlim ehtiyatları. Sinoptik iqlim rayonlaşması.  Müasir dövrdə respublikanın iqlimi.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Azərbaycan iqlimi. Ə.Ə.Mədətzadə və Ə.M.Şıxlinskinin redaktəsi ilə. Bakı, 1968 (rus dilində).

Q.Ə.Hacıyev, V.Ə.Rəhimli. Azərbaycan SSR-in inzibati rayonların iqlim səciyyəsi. Bakı, 1977.

V.A.Nadirov. Azərbaycan SSR-in iqlimi. Bakı, 1986.

Ə.C.Əyyubov. Azərbaycan SSR-in aqroiqlim rayonlaşdırması. Bakı, 1968 (rus dilində).

Ə.C.Əyyubov, Q.Ə.Hacıyev. Azərbaycan SSR-in iqlim ehtiyatları. Bakı, 1984.

Ə.M.Şıxlinski. Azərbaycan SSR-in atmosfer yağıntıları. Bakı, 1949.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Azərbaycan respublikasının aqroiqlim atlası, Bakı, 1993.

BMT-in iqlim dəyişilmələri haqqında konvensiyasına aid Azərbaycan Respublikasının birinci Milli məlumatı. Bakı, 2000, 85 s.

  1. Fənnin koordinatoru:

G.Ə. Məmmədova

 

Xəzərin hidrometeorologiyası (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

210 saat  və ya 7 kredit (6 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Xəzərin hidrometeorologiyası» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 4 saat mühazirə, 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

5-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Xəzərin hidrometeorologiyası” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələri Xəzər dənizinin müasir fiziki parametrləri və coğrafi səciyyəsi, burada suyun sirkulyasiyası və axınları, səth dalğa, buz, duzluluq və şəffaflıq rejimləri, iqlim şəraitinin formalaşması, su balansı, səviyyənin  zaman və məkan dəyişməsi səviyyənin uzun­müddətli proqnozu məsələlərinin mahiyyətini tələbələrə öyrətməkdir.

  1. Fənnin tərkibi:

Giriş. Xəzər dənizinin müasir fiziki parametrləri və coğrafi səciyyəsi. Xəzər dənizinin sahil zonasının və dibinin fiziki-coğrafi təsviri. Xəzər dənizinin təbii ehtiyatları. Xəzər dənzinin su döranları və axınları. Səth dalğaları və buz rejimi. Son illərdə Xəzər dənizinin Azər­baycan sektorunda təhlükəli dalğa­lan­ma hadisələrinin meteoroloji şəraitinin təhlili. Xəzər dənizi üzərində iqlim şəraitinin formalaşması. Xəzər dənizi suylarının temteraturu. Xəzər dənizi sularının duzluluğu və şəffaflığı. Xəzər dənizinin su balansı. Xəzər dənizi səviyyəsinin dəyişməsinin təbii səbəbləri. Antropogen amillərin Xəzər dənizinin səviyyəsinə təsiri. Dəniz səviyyəsinin müxtəlif miqyas­lı zaman və məkan  dəyişmələri. Xəzər dənizi səviyyəsinin uzun­müddətli proqnozu məsələləri. Xəzər dənizinin hidrometeoroloji şə­ra­itinin xüsusiyyətlərindən asılı ola­raq dənizdə hidrotexniki tikintilərin layihələşdirilməsi üçün tövsiyələr. Xəzər dənizinin ekocoğrafiyası. Xəzər ətrafı regionun sosial-iqtisadi səciyyəsi.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Azərbaycanın  Milli Atlası, Bakı, 2015

Мамедов Р.М., Гидрометеорологическая изменчивость и экогеографические проблемы Каспийского моря, Баку, «Элм», 2007.

Панин, Г.Н., Мамедов Р.М., Митрофанов И.В. Современное состояние Кампийского моря, Москва, Наука, 2005. 356 с.

Koşşinski S.D. Xəzərin küləkləri, 1982.

Müseyibov M.A., Azərbaycanın fiziki coğrafiyası, Bakı, 2002.

Terziyev F.S., Qoptaryov H.P. Qara-Boğaz-Qol körfəzinin ayrılmasının Xəzərin rejiminə təsiri. 1982.

Mahmudov R.N. Azərbaycanda təhlükəli hidrometeoroloji  hadisələr, (azərbaycan, rus, ingilis dilində)Bakı, 2014, 131s.

Xəzər dənizinin hidrometeoroloji Atlası. Bakı, 2014, 299 s.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:.

Гидрометрия Каспийского моря (под ред. А.А.Керимова), 1992.

Гидрометрия шелфовой зоны, 1986

Kosarev A.N. Xəzər və Aral dənizlərinin hidroqrafiyası, 1975.

Rəsulzadə E.Ə., İsrailov A.Ə. Səmədov S.S. Xəzər və neft, 1999.

  1. Fənnin koordinatoru:

R.N.Mahmudov

 

Hidrometeorologiyada coğrafi informasiya sistemi (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (6 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Hidrometeorologiyada coğrafi informasiya sistemi» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 3 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

7-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, laboratoriya işləri və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Hidrometeorologiyada coğrafi informasiya sistemi” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələri Coğrafi İnformasiya Sistemlərinin (CİS) əsasları və onun hidrologiya və meteoologiya mühtində tətbiqinin xüsusiyyətləri ilə tanış etməkdir. Bu kurs təhsil standartlarına uyğun olaraq “Hidrometeorologiya” ixtisaslı tələbələrdə hidrometeoroloji informasiyanı CİS mühtində vizuallaşdımaq, analiz etmək və modelləşdirmək üçün bir sıra bacarıq və biliklər yaratmaq nəzərdə tutur.

Fənnin tərkibi:

CIS-ə giriş. CIS üçün verilənlərin mənbələri. CİS-in əsas komponentləri. CİS-in aparat təminatı. CİS-in proqram təminatı. GPS . Yer nəzarət nöqtələri. CİS-də coğrafi obyektlərin verilməsi.  CİS-də coğrafi obyektlərin formatları.

CİS-də istifadə olunan proyeksiyalar. CİS-də istifadə olunan koordinat sistemləri. CİS mühitində informasiyanın təhlili

Məkan verilənlərinin rastr üsulu ilə rəqəmsal verilməsi (təsviri). Məkan verilələrinin vektor üsulu ilə rəqəmsal verilməsi (təsviri). Məkan verilənlətinin Grid və TİN üsulları ilə verilməsi. CİS analizin əsasları. . CİS-də xəritələrin sistemləşdirilməsi və dizaynı. CİS-in konseptual növləri. CİS bazasında obyektlərin modelləşdirilməsi. Hidroloji verilənlərin (məlumatların) CİS-də vizuallaşdırılması. Hidroloji CİS analiz və modelləşdirmə.  Meteoroloji verilənlərin (məlumatların) CİS-də vizuallaşdırılması. CİS-də məsafədən zondlama üsulunda istifadə olunması. CİS-də aero- və kosmik təsvirlərin rolu

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Mehdiyev A.Ş., İsmayılov A.İ. Coğrafi İnformasiya Sistemləri. “Müəllim” nəşriyyatı, Bakı- 2011.

Baranaov Y.B., Berlyant A.M., Kapralov Y.Q. və b. Geoinformatika. Əsas terminlərin izahlı lüğəti. M.: CİS assosiasiya, 1999.

Volıntseva O.İ., Smirnova A.A. CİS Meteo ilə havanın analizi və proqnozu. Tədris vəsaiti. Obninsk, 2007

DeMers M.N. Coğrafi İnformasiya Sistemləri. Əsasları. M.: Data+, 1999.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Geoinformatikanın əsasları. Ali məktəblər üçün tədris vəsaiti. V.S.Tikunovun redaksiyası ilə. M.: “Akademiya” nəşr mərkəzi, 2004.

Çandra A.M., Qoş S.K. Məsafədən (distansion) zondlama və coğrafi informasiya sistemləri. M.: Texnosfera. 2008

Miami M. ArcMap. İstifadəçi üçün təlimat. ESRİ/ I və II hissələr. M.: “Data” nəşriyyarı, 2001.

ArcToolbox. İstifadəçi üçün təlimat. ESRİ. M.: “Data” nəşriyyarı, 2001.

ArcMap/ESRİ-redaktəetmə. M.: “Data” nəşriyyarı, 2002.

Geoməlumatların bazasının qurulması/ESRİ. M.: “Data” nəşriyyarı, 2001.

ArcView. İstifadəçi üçün təlimat. ESRİ, 1996.

Mapinfo Professional. İstifadəçi üçün təlimat. Mapinfo Corporation. 2000.

  1. Fənnin koordinatoru:

Ə.M. Qasımov

 

Peyk və radiolokasiya hidrometeorologiyası (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

150 saat  və ya 5 kredit (3 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

« Peyk və radiolokasiya hidrometeorologiyası » fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 3 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

7-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, laboratoriya işləri və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Peyk və radiolokasiya hidrometeorologiyası” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələr tərəfindən meteorologiyanın əsas sahələrindən olan peyk və radiolokasiya meteorologiyasının predmet və məsələlərinin öyrənilməsidir, bu isə öz növbəsində mülki aviasiyanın meteoroloji (peyk və padiolokasiyon) məlumatlarla mütəmadi və keyfiyyətli təminatının təşkili baxımından gələcək mütəxəssislərə kömək edəcək.

  1. Fənnin tərkibi:

Peyk və radiolokasiya meteorologiyası fənninin məqsəd və vəzifəsi Peyk meteorologiyasının tarixi. Yerin süni me-teoroloji peykləri. Geostasio-nar (GOES), orbital və pol-yar orbital peyklər. Buludlar və onların əmələgəlməsi. Bulud-ların morfoloji və genetik təsnifatları. Buludların peyk təsvirlərinin ilkin analizi. Lələkvari və laylı struktura malik bulud formalarının peyk təsvirləri nin analizi. Topaşəkilli və konvektiv struktura malik bulud formalarının peyk təsvirlərinin analizi. Sinoptik proseslər və barik sistemlərlə əla-qədar olan bulud sahələrinin əsas xüsusiyyətlərinin analizi. Cavan və mak-simal inkişaf etmiş, siklon-ların və onların bulud sis-temlərinin peyk təsvirləri. Siklonik proses-lərlə əlaqədar olan bulud təs-virlərinin analizi. Tropik sik-lonların və onların bulud sis-temlərinin peyk təsvirləri. Siklonların yerdəyişmə isti-qamətlərinin qiymətləndiril-məsi. Atmosferdə şır-naqlı axınlar və onların peyk təsvirlərinin analizi. Atmos-fer cəbhələri və onların bu-ludluq sistemlərinin analizi. Soyuq və  isti atmosfer cəbhələri bulud sistemlərinin peyk təsvirlə-rində analizi. Okklyuziya və stasionar atmosfer cəbhələri bulud sistemlərinin peyk təsvirlərinin analiziBarik sistem-lər və onlarla əlaqədar olan bulud sistemləri. Peyk məlu-matlarına sinoptik praktikada interpretasiyaRadiolokasiya meteorologiyasının tarixi. Radiolokatorların iş prinsipi və  onun fiziki təbiəti. Radiolokasi-yanın impuls metodu. RLS-in əsas hissələri. Radiolokasiya stansiyalarının əsas texniki parametrləriElektromaqnit dalğalarının spektri. İfrat refrak-siya hadisəsi və anomal radioexolar. Anomal radio-əks kriteriyaları. Radiolokasiya tənliyi. Radiolokasiyon müşahidələr metodunun məhdudluğu. Elektromaqnit dalğalarının hidrometeor-lardan səpilməsi. Radioəks parametrləri ilə bulud və yağıntıların meteoroloji parametrləri  arasında əlaqə.Meteoroloji radiolokasiya stansiyaları haqqında məlumat (MRL-5, Dopler).Topa-yağış buludları haqqında məlumat. Dolu buludlarının radiolo-kasiyon quruluşu və təsnifatı. Bulud və ya-ğıntıların radiolokasiya xa-rakteristikalarına görə təsni-fatı. Təhlükəli meteoroloji hadisələr haqqında qərar qəbul edilməsi kriteriyaları “AİS-RL”və WRM -200 dopler radarının əsas müşahidə məhsulları.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Hüseynov N.Ş., Sultanov V.Z., Məlikov B.M. Radiolokasiya meteorologiyasi. Bakı – 2004.

Hüseynov N.Ş. Sinoptik meteorologiya. Bakı – 2011.

Билетов М.В., Брылев Г.Б., Соломатин С.В. Радиолокационное распознование кучево-дождевых облаков, адаптированное k условиям грозообразования. – V сб. Радиолокационная метеорология. – Л., Гидрометиздат, 1989.

Герман М.A. Спутниковая метеорология. – Л., Гидрометиздат,1975.

Гусейнов Н.Ш. Диспетчеру управления воздушным движением и летчику  o метеорологии  – Баку,  Ширваннешр, 1998.

Кондратьев К., Тимофеев О. M. Термическое зондирование атмосферы со спутников. – Л., Гидрометиздат, 1970.

Облака и облачная атмосфера. Справочник/ под ред. Мазина И.П. и Хргиана А.X. – Л., Гидрометиздат. 1989.

Метеорологические автоматизированные радиолокационные сети. – Санкт-Петербург,  Гидрометиздат, 2002.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Степаненко В.Д. Радиолокация в метеорологии – Л., Гидрометиздат, 1973.

https://www.eumetrain.org

https://www.eumetsat.int/Home/index.htm

https://www.sat24.com

https://www.eumetrain.orq/eport/euro

https://www.baseops.de

https://ready.arl.noaa.gov

Абшаев М.Т., Бурцев И.И., Ваксенбург С.И., Шевела Г.Ф.

Руководство по применению радиолокаторов МРЛ-4, МРЛ-5 и

МРЛ-6 в системе градозащиты – Ленинград, 1980.

Сафаров С.Г. Грозоградовые и селевые явления  на территории

Азербайджана и радиолокационные методы их прогнозирования

  1. Fənnin koordinatoru:

S.H. Səfərov

 

Tətbiqi hidrometeorologiya (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

120 saat  və ya 4 kredit (3 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Elektroradiotexniki materiallar və komponentlər» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 2 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

6-cı semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, laboratoriya işləri və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

Fənnin tədrisinin əsas vəzifəsi tələbələrin ümumi meteoroloji biliklərə yiyələnməsini təmin etmək, onlara meteorologi şəraitin insan fəaliyyətinin müxtəlif sahələrinə, o cümlədən nəqliyyata, tikililərə və insanın bilavasitə özünə  təsirini öyrətməkdir. Bundan əlavə, tələbələr  iqlim xarakteristikalarının hesablanması üzrə müasir metodlarla tanış olacaqlar.

Fənnin tərkibi:

Tətbiqi meteorologiyanın predmeti və məsələləri. Fənnin inkişafının qısa tarixi. Meteoroloji dəyişən və normativ arasında əlaqə. Hesablanmış normativə əsasən layihələşdirmə zamanı riskin dərəcəsi. İqlim məlumatlarının obyektlərin planlaşdırmasında, tikintisində və istismarında istifadəsi. Meteoroloji amillərin kompleks təsirinin qeydiyyatı. Havanın və tor-pağın temperaturu. Güməş radiasiyası. Havanın rütubəti və yağıntılar. Külək. Komfortluq. Effektiv tem-peratur. Ekvivalent temperatur. Daxili havanın istilik balansı tənliyi. İsitmə dövrü-nün müddəti.Külək yükləmələri. Küləyin tikililərə təsiri. Küləyin sürətinin ölçmə metodları. Külək yükləməsinin dinamik toplananı. Buzbağlamanın müxtəlif tikililərə təsiri. Buzbağlama yükləmələrinin hesablanma metodları. Buz-bağlamada külək yükləmələri. Məftil və hündür tiki-lilərə məcmu buzbağlama və külək yükləmələri. Qar yüklən-mələrinin hesablanma metodları. Klimatik müdafiə standartları.  Korroziya aqressivliyinə görə təsnifat. Meteoroloji şərait və nəqliyyatın işi. Meteoroloji amillərin yerüs-tü nəqliyyatın istismarına təsiri. Hidrometeoroloji şərait və dəniz nəqliyyatının istismarı.  Hidrometeoroloji şəraitin  hava nəqliyyatının istismarına təsiri. Meteoroloji amillərin insanın istilik halına kompleks təsiri. Effektiv temperatur. Ekvivalent-effektiv temperatur.  Radiasion ekvivalent effektiv temperatur.İnsan bədəninin istilik balansı.  Meteoroloji, fizioloji amillərin, paltarın istilikqoruma xüsusiyyətlərinin və fiziki yüklənmənin təsiri. İnsan bədəninin istilik balansı tənliyi. İnsan bədəninin radiasion balansı tənliyi.Tibbi məqsədlər üzrə iqlimin təsnifatı

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Смит К. Основы прикладной метеорлогии. – Л., Гидрометиздат, 1978,  424 с.

Hüseynov N.Ş. Sinoptik meteorologiya. Bakı – 2011.

Облака и облачная атмосфера. Справочник/ под ред. Мазина И.П. и Хргиана А.X. – Л., Гидрометиздат. 1989.

Шталь В. А., Белов И. Ф., Циценко Г.В.  Приладная климатология, – Лениниград, 1971, 166 с.

Хандожко Л.А. Экономическая метеорология. Учебник – СПб.: Гидрометиоиздат., 2005. – 490 с.

Исаев А.А. Экологическая климатология. – М.: Научный мир, 2001.-458 с.

Богаткин О.Г. Авиационная метеорология // Учебник. СПб, из-во РГГМУ, — 2005.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:
  2. Fənnin koordinatoru:

S.H. Səfərov

 

Sinoptik meteorologiya  (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (4 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Sinoptik meteorologiya» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 3 saat mühazirə, 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

6-cı semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Sinoptik meteorologiya” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələr tərəfindən sinoptik meteorologiyanın predmet və məsələlərinin öyrənilməsidir, bu isə öz növbəsində mülki aviasiyanın meteoroloji məlumatlarla, hava proqnozları ilə mütəmadi və keyfiyyətli təminatının təşkili baxımından gələcək mütəxəssislərə kömək edəcəkdir.

  1. Fənnin tərkibi:

Sinoptik meteorologiya fənninin tarixi. Meteoroloji məlumatların toplanması yolları və onlara qoyulan əsas tələblər. Atmosfer termodinamikasının əsasları. Statikanın əsas tənliyi.Atmosferdə baş verən adiabatik proseslər və lokal termodinamik tarazlığın dayanıqlığı. Dayanıqsızlıq və konveksiya. Dayanıqsızlıq enerjisi və təyin olunma metodları. Meteoroloji  elementlərin əsas sahə xarakteristikaları. Laplas və Yakobi operatorlarının, törəmələrinin və qradiyentlərin hesablanması. Divergensiya, burulğan hərəkəti və sürət sirkulyasiyasının hesablanması. Beynəlxalq sinoptik kodlar və hava xəritələri, onların təhliliBarik sahənin təhlili. Barik obyektlər. Siklonlar və onların inkişaf mərhələləri. Antisiklonlar və onların inkişaf mərhələləri. Hava kütlələri. Hava kütlələrinin təsnifatı. Atmosfer cəbhələri. Cəbhə səthinin meylliyi.Temperatur və rütubətlik sahələrinin təhlili və proqnoz üsulları. Külək sahələrinin təhlili və proqnoz üsulları.  Cərəyan xətti və cərəyan funksiyası. Hava hissəciklərinin trayektoriyasının təyin olunması. Bulud sahələrinin təhlili və buludluluğun proqnozu.Yağıntı sahələrinin təhlili və proqnoz üsulları.İldırımın və dolunun proqnoz üsulları. Dayanıqsızlıq indeksləri. Dumanlar və onların proqnoz üsulları. Sinoptik vəziyyət proqnozu.  Atmosfer cəbhələrinin evolyusiyasının proqnozu.Atmosfer cəbhələrinin yerdəyişməsinin proqnozu. Siklon və antisiklonların yerdəyişməsinin aparici axın və ekstropolyasiya qaydaları ilə proqnozu. Atmosferin ümumi dövranı və onun əsas xüsusiyyətləri. Atmosfer sirkulyasiyasının növləşdirilməsi və sirkulyasiya indeksləri

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

N.Ş. Hüseynov Sinoptik meteorologiya. Bakı-2011.

N.Ş. Hüseynov Sinoptik meteorologiya fənnindən laboratoriya işləri. Bakı-2015.

Ə.C. Məmmədov, B.Ə. Məmmədov Sinoptik meteorologiya. Bakı 2000.

А. С. Зверев Синоптическая метеорология. Гидрометеоиздат. 1977.

Н.Ш. Гусейнов Диспетчеру управления воздушным движением и летчику о метеорологии. Баку. Ширваннешр. 1998.

Н.Ш. Гусейнов Облакаобразование и прогноз низких облаков на Абшеронском полуострове. Монография. Баку. 1999.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Sultanov, N.Ş. Hüseynov, B.M. Məlokov Radiolokasiya meteorologiyası. Bakı – 2004.

Руководство по краткосрочным прогнозам погоды. Часть I. Ленинград Гидрометеоиздать 1964.

Руководство по краткосрочным прогнозам погоды. Часть II. Ленинград Гидрометеоиздать 1965.

Наставление по метеорологическому обеспечению гражданской авиации. Л, Гидрометеоиздать, 1967.

Психрометрические таблицы. Гидрометеоиздать, 1981.

https://www.eumetsat.int/Home/index.htm

https://www.eumetrain.org

https://www.meteonaa.esy.es

  1. Fənnin koordinatoru:

N.Ş. Hüseynov

 

Mülki müdafiə  (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

90 saat  və ya 3 kredit (4 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Mülki müdafiə» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 2 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

8-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Mülki müdafiə” fənninin tədrisinin əsas məqsədi fövqəladə halların qarşısının alınması, onların nəticələrinin azaldılması və aradan qaldırılması üçün zəruri olan nəzəri biliklərin tələbələrə öyrədilməsi və onlarda praktiki vərdişlərin formalaşdırılmasıdır.

  1. Fənnin tərkibi:

Fənnə giriş.Mülki müdafiə tədbirlərinin planlaşdırılmasının və həyata keçirilməsinin hüquqi əsasları. Azərbaycan Respublikasının fövqəladə halların idarəolunması sistemi. Fövqəladə hadisələrin təsnifatı. Kütləvi və adi qırğın silahları. Fövqəladə hallar zamanı yaranmış şəraitin qiymətləndirilməsi. Fərdi və kollektiv mühafizə vasitələri. Fövqəladə hallar zamanı əhalinin köçürülməsi. Azərbaycan Respublikasında fövqəladə hadisələrdən müdafiə sahəsində əhalinin hazırlanması. Yanğın təhlükəsizliyi və yanğınsöndürmənin əsasları. Fövqəladə hadisələr zamanı obyektlərin işinin dayanıqlığı. Hava limanlarında fövqəladə halların nəticələrinin aradan qaldırılması. Heliportlarda fövqəladə halların nəticələrinin aradan qaldırılması. Fövqəladə halların nəticələrinin aradan qaldırılması. Zərərçəkmiş insanlara humanitar yardımların göstərilməsi. Radioaktiv, kimyəvi və bioloji maddələrlə əlaqədar fövqəladə hadisələr zamanı zərərsizləşdirmə tədbirləri.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, 12 noyabr 1995-ci il.

Fövqəladə vəziyyət haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu, 8 iyun 2004-cü il.

Mülki müdafiə haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu, 30 dekabr 1997-ci il.

Əməyin mühafizəsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu, 29 sentyabr 1992-ci il.

Əhalinin radiasiya təhlükəsizliyi Azərbaycan Respublikasının haqqında Qanunu, 30 dekabr 1997-ci il.

Yanğın təhlükəsizliyi haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu, 10 iyun 1997-ci il.

“Azərbaycan Respublikasının Fövqəladə Hallar Nazirliyi haqqında Əsasnamənin, nazirliyin strukturunun və işçilərinin say həddinin təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 2006-cı il 19 aprel tarixli, 394nömrəli Fərmanı. “Mülki müdafiə haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1998-ci il 18 aprel tarixli, 700 nömrəli Fərmanı.

“Fövqəladə halların qarşısının alınması və belə hallardafəaliyyət üzrə Azərbaycan Dövlət Sistemi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 1992-ci il 30 aprel tarixli, 239 nömrəli Qərarı. “Mülki müdafiənin təmin edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 1998-ci il 25 sentyabr tarixli, 193 nömrəli Qərarı. “Sülh və Müharibə dövrlərindəki fövqəladə hallarda Azərbaycan Respublikasında əhalinin köçürülməsi haqqında Əsasnamənin təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 1993-cü il 6 avqust tarixli, 438 nömrəli Qərarı. Ocaqov H.O., Nağıyev N.T., Muxtarov R.M. Mülki müdafiə (mühafizə), Tədris vəsaiti, Bakı, 2011-ci il. “Sfera” layihəsi. Humaniyat xartiya və təbii fəlakət, qəza, münaqişə və fövqəladə hallar zamanı göstərilən yardımın minimal standartları. 2008-ci il.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:
  2. Fənnin koordinatoru:

N.T.Nağıyev, AC. Həsənov

 

Fiziki hazırlıq-1 (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

30 saat  və ya 0 kredit (2 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Fiziki haırlıq-1» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

1-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Fiziki hazırlıq-1”fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələrin yüksək işquzarlığının  inkişafına, sağlamlığın möhkəmlənməsinə, organizmin möhkəmlənməsinə, həmçinin ümumi fiziki hazırlığın yüksəlməsinə, mənəvi-psixoloji keyfiyyətlərin inkişafına və  təkmilləşdirilməsinə yönəlib.

  1. Fənnin tərkibi:

Şəxsi və ümumi gigiyena (idman gigiyenası). Atletika. Aşağı startın öyrədilməsi, qısa məsafəyə qaçış. 100m məsafəyə qaçışın texnika və taktikasının öyrədilməsi və uzunluğa tullanması. 100m məsafəyə qaçış (yoxlama normativi). Uzunluğa tullanmaq (yoxlama normativi).Orta məsafəyə qaçış texnikası və taktikasının təkmilləşdirilməsi, uzunluğa tullanmaq. Estafet qaçışının (4×100) texnikası və taktikasının öyrədilməsi.1000m məsafəyə qaçış (yoxlama normativi).Yadro itələmək texnikasının öyrədilməsi, qısa məsafəyə qaçış (məkikvari qaçış 10×10).3000m məsafəyə qaçış texnikası və taktikasının öyrədilməsi.Kross (dözümlülük qaçısı) 5000m (vaxtsız).Yüngül atletikada yoxlama normativləri. Yüngül atletikada yoxlama normativləri.Gimnastika.Sıra hərəkətləri, yerişlər, dönmələr (öyrədilməsi).

Turnikdə hərəkətlər (dartınma, dönərək qalxma, qüvvə ilə qalxma). İdman atı və idman keçişi üzərindən tullanmalar (tullanarkən ayaqları yanlara).Akrobatika, mayallaq asmaq, irəli və geri (qaçaraq tullanıb mayallaq asmaq, dönmələr, irəli və geri).Turnikdə hərəkətlər (yoxlama normativi). Paralel qollarda hərəkətlərin öyrədilməsi (qolların bükülüb açılması, bucaq saxlamaq, ayaqların hərəkət etdirilməsi, mayallaq asmaq).

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Bədən tərbiyəsi fənninin  dövlət standartı. Bakı. 2005

Bədən tərbiyəsi və idmanla bağlı hüquqi sənədlər. Bakı. 2008

Fiziki hazırlıq üzrə proqram. Bakı.1995

Həmzəyev M.Ə. Pedaqoji psixologiya.Bakı., “ Maarif” nəşriyyatı,1991 .

Hüseynov F.  Yüngül atletika. Bakı. 1990

Kəbirlinski К., Şilyayev A. Əl topu oyunu. Maarif, 1982

Məcidov N., Tağıyev F., Məlikov Z. Cyudo metodik vəsait. Bakı. 1992

Musayev M.İ. Mülki Aviasiya tədris müəssisələrində fiziki hazırlıq üzrə metodik vəsait. Bakı. 2005

Musayev M.İ.Mülki Aviasiyada fiziki hazırlıq və bədən tərbiyəsi.,Bak.,2012

Məmmədov A.Q    Qimnastikanın əsasları üzrə metodik vəsait Bak. 2007

 

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Баскетбол. Редактор А.В.Комаров . Издательство «Физкультура и спорт» Москва   1967г.

Все о спорте. «Физкультура и спорт». 1973 г.

Глинтерник А.М. Спортивная гимнастика. Госуд. издательство «Физкультура и

спорт . 1953 г.

Гриндлер К. Физическая подготовка футболистов. Москва. «Физкультура и спорт».,1976 г.

История физической культуры и спорта. Москва Физкультура и спорт. 1984

Качашкин В.М. Методика физического воспитания. М., Просвещение, 1980

Коробейников Н.К. Физическое воспитание, М., Высш шк., 1984

Книга учителя физической культуры. Под общ. Ред. В.С.Каюрова. М.,

«Физкультура и спорт». 1973

Кун Л. Всеобщая история физической культуры и спорта. Москва. Радуга. 1982

Легкая атлетика. Под общей редакцией Н.Г.Озолина и Д.П.Маркова.,Издатедьство «Физкультура

и спорт» Москва.,1972 г.

Макаров Р.Н. Основы физической подготовки летного состава Гражданской Авиации. Москва «Воздушный

  1. Fənnin koordinatoru:

M.İ.Musayev, T.Q.Berzigiyarov, Ə.Ə.Əliyev, T.S.Hüseynov

 

Fiziki hazırlıq-2 (AAA)

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

30 saat  və ya 0 kredit (2 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Fiziki hazırlıq-2» fənni ixtisas-peşə hazırlığı fənləri bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

məcburi, ixtisas peşə hazırlığı

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

2-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Fiziki hazırlıq-2”fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələrin yüksək işquzarlığının  inkişafına, sağlamlığın möhkəmlənməsinə, organizmin möhkəmlənməsinə, həmçinin ümumi fiziki hazırlığın yüksəlməsinə, mənəvi-psixoloji keyfiyyətlərin inkişafına və  təkmilləşdirilməsinə yönəlib.

  1. Fənnin tərkibi:

Paralel qollarda yoxlama normativi. Ağırlıqqaldırma və idman daşlarında hərəkətlər (gir və qantel ilə işləmə).Gimnastika alətlərində hərəkətlərin təkmilləşdirilməsi. Gimnastika üzrə yoxlama normativlərinin qəbulu. Gimnastika üzrə yoxlama normativlərinin qəbulu.. Voleybol.Oyun qaydalarının öyrədilməsiHücum və müdafiə texnikası və taktikasının öyrədilməsi.İki tərəfli təlim oyunu.Stolüstü tennis. Oyun qaydaları. Oyunun taktikası və texnikasının öyrənilməsi. İki tərəfli təlim oyunu.Əl topu. Oyun qaydalarının öyrədilməsi.Oyun taktikası və texnikasının öyrədilməsi ( topun aparılması və ötürülməsi, hücum zərbələrinin) İki tərəfli təlim oyunu. Basketbol. Basketbol mahiyyəti və oyun qaydalarının öyrədilməsi (basketbol komandalı oyundur. Hücum və müdafiə texnikasının öyrədilməsi. İki tərəfli təlim oyunu. Futbol. Oyun qaydalarının öyrədilməsi. Futbolda fərdi və kollektiv taktiki çalışmalar (müdafiədə və hucumda oyun taktikası) İki tərəfli təlim oyunu.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Abbasov T.T.İdman və mütəhərrik oyunlar, “Maarif” nəşriyyatı Bakı-1987

Bədən tərbiyəsinin tədrisi təcrübəsi  Maarif. Bakı. 1978

Bədən tərbiyəsi fənninin  dövlət standartı. Bakı. 2005

Bədən tərbiyəsi və idmanla bağlı hüquqi sənədlər. Bakı. 2008

Fiziki hazırlıq üzrə proqram. Bakı.1995

Həmzəyev M.Ə. Pedaqoji psixologiya.Bakı., “ Maarif” nəşriyyatı,1991 .

Hüseynov F.  Yüngül atletika. Bakı. 1990

Kəbirlinski К., Şilyayev A. Əl topu oyunu. Maarif, 1982

Məcidov N., Tağıyev F., Məlikov Z. Cyudo metodik vəsait. Bakı. 1992

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Баскетбол. Редактор А.В.Комаров . Издательство «Физкультура и спорт» Москва 1967г.

Все о спорте. «Физкультура и спорт». 1973 г.

Глинтерник А.М. Спортивная гимнастика. Госуд. издательство «Физкультура и

спорт . 1953 г.

Гриндлер К. Физическая подготовка футболистов. Москва. «Физкультура и спорт».,1976 г.

История физической культуры и спорта. Москва Физкультура и спорт. 1984

Качашкин В.М. Методика физического воспитания. М., Просвещение, 1980

Коробейников Н.К. Физическое воспитание, М., Высш шк., 1984

Книга учителя физической культуры. Под общ. Ред. В.С.Каюрова. М., «Физкультура и спорт». 1973

Кун Л. Всеобщая история физической культуры и спорта. Москва. Радуга. 1982

Методические рекомендации. Москва «Высшая школа». 1982.

Методические рекомендации по физическому воспитанию. Москва «Высшая школа». 1985

Мотылянская Р.Е. Врачебный контроль при массовой  физкультурно-оздоровительной работе. М. 1980

  1. Fənnin koordinatoru:
  2. İ.Musayev, T.Q.Berzigiyarov, Ə.Ə.Əliyev, T.S.Hüseynov

 

Aviameteoroloji müşahidələrin metodik əsasları (AAA), 1-ci blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

90 saat  və ya 3 kredit (2 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Aviameteoroloji müşahidələrin metodik əsasları» fənni ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

seçmə, peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər-1

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 2 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

3-cü semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Aviameteoroloji müşahidələrin metodik əsasları” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd Aviasiya meteoroloji müşahidələrin təşkili zamanı istifadə edilən rəhbər sənədlər və onlara istinadları tədris etməkdir.

Fənnin tərkibi:

Giriş, Atmosferin quruluşu və onun öyrənilmə metodları. Meteoroloji müşahidələrin təşkili və rəhbər sənədlər. Atmosfer təzyiqinin ölçülməsi və tələb olunan qaydalar. Havanın temperaturunun və rütubətin ölçülməsi və tələb olunan qaydalar. Buludluluğun müşahidəsi. Külək. Külək parametrlərinin ölçülməsi və tələb olunan qaydalar. Meteoroloji görünüş məsafəsinin ölçülməsi. Müşahidə vaxtları və tələb olunan qaydalar, Meteoroloji müşahidə məlumatlarının toplanması və yayımlanması və tələb olunan qaydalar. Meteoroloji KH-01 kodu, Yerüstü hava xəritələrinin tərtibi qaydaları. Aviameteoroloji məlumatların yayımlanması qaydaları,  AFTN şəbəkəsi, SADİS peyk sistemi vasitəsi ilə meteoroloji məlumatların yayımlanması və qəbulu qaydaları. Aeroloji müşahidələr və KH-04 aeroloji kodu.. Avtomatlaşdırılmış meteoroloji stansiyalar AWOS, VAİSALA və KRAMS. Aviameteoroloji müşahidələrdə istifadə edilən kodlar. METAR (SPECİ) kodu,  Hava proqnozu kodu TAF. Radiolakasiya meteoroloji müşahidələri və müasir meteoroloji radar sistemləri. Radiolakasiya meteoroloji müşahidələrində tələb olunan qaydalar

YSMP-ri  ilə aparılan meteoroloji müşahidələr və onlara interpretasiya

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Quliyev H.İ., Hüseynov N.Ş. “Aviasiya meteorologiyası”.  Bakı, 2004, səh. 80

Sultanov V.Z., Hüseynov N.Ş., Məlikov B.M. “Radiolokasiya meteorologiyası”. Bakı,  2004, səh. 222

Hüseynov N.Ş. “Sinoptik meteorologiya”.  Bakı,  2011, səh. 324

Quliyev H.İ. “Aviasiya meteorologiyası”. Bakı, 2013, səh. 362

Богаткин  О.Г. «Авиационная метеорология», Санкт-Петербург. 2005, c. 327

Баранов А.М. и др. “Авиационная метеорология”. Санкт-Петербург Гидрометеоиздат, 1992, с. 333

Баранов А.М. и др. “Авиационная метеорология и метеорологическое обеспечение полетов”.

Москва, Транспорт, 1993, с. 285

Лещенко Г.П. “Авиационная метеорология”.  Кировоград,  2009,  c. 487

Богаткин О.Г., Тараканов Г. Г. “Учебный Авиационный Метеорологический АТЛАС”

Ленинград Гидрометеоиздат, 1990, с. 225

İСАО “Метеорологическое обеспечение международной аэронавигации”  ПРИЛОЖЕНИЕ 3

к конвенции о международной гражданской авиации. 2010

Данлоп С. “Атлас погоды атмосферные явления и прогнозы”. Санкт-Петербург Амфора, 2010, с. 191

Aviasiyanın meteoroloji təminatı üzrə rəhbər sənədlər

Руководство пользователя цифровой барометр РТВ330 Vaisala BAROCAP

Руководство пользователя  Vaisala HUMICAP датчик влажности и температуры HMP155

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Mehdiyev A.Ş., Əhmədov Ş.Ə. “Meteorologiya və iqlimşünaslığın əsasları”. Bakı, 2008, səh.338

Xromov S.P. “Meteorologiya və iqlimşünaslıq” (Universitetlərin coğrafiya fakültələri üçün), Bakı, 2005, səh. 327

Герман М.А. “Спутниковая метеорология”. Гидрометеоиздать, Ленинград 1975.

Солынина В.Е. “Краткий курс авиационной метеорологии” Москва, 2010, с.124

А.М.Баранов, Г.П.Лещенко, Л.Ю.Белоусова “Авиационная метеорология и метеорологическое

обеспечение полетов”.  Moskva, 1993, c. 278

Гусейнов Н. Ш.    “Диспетчеру УВД и Летчику о метеорологии”.  Баку, 1998

  1. Fənnin koordinatoru:

A.A. Ağayeva

 

Dinamiki meteorologiya  (AAA), 2-ci blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

90 saat  və ya 3 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Dinamiki meteorologiya» fənni ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

seçmə, peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər-1

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 2 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

6-cı semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Dinamiki meteorologiya” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd meteoroloji amilləri, o cümlədən meteoroloji paramerlərinin paylanma qanunauyğunluqlarını hidrotermodinamika tənlikləri vasitəsilə təhlil etmək qaydalarını tələbələrə tədris etməkdir.

Fənnin tərkibi:

Giriş. Ümumi müddəalar. Quru havada termodinamik proseslər. İdeal qazlar üçün termodinamikanın 1-ci qanunu. Termik konveksiyanın səviyyəsi. Rütubətli havada termodinamik proseslər. Termodinamikanın 2-ci qanunu. Fazaların tarazlıq şərti. Klazius-Klayperon tənliyi. Kondensasiya səviyyəsinin müəyyən edilməsi. Şüalanma enerjisi. Turbulent atmosfer üçün hidrodinamika tənliklər sistemi. Sərbəst atmosferin dinamikası. Geostrofik küləklər. Atmosferdə ayırma səthləri.Dalğavari hərəkətlər. Rosbi dalğaları. Carni dalğaları. İnersial və qravitasiya dalğaları. Atmosferdə dayanıqsızlıq vəziyyəti. Dayanıqsızlığın enerjisi. Baratrop və baroklin dayanıqsızlıq. Baroklin dayanıqsızlıqsızlığın qeyri-xətti effektləri. Simmetrik dayanıqsızlıq. Konvektiv dayanıqsızlıq. Qeyri bircins adveksiya və frontoliz. Marqulisin düsturu

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Məmmədov Ə.S., “Dinamiki meteorologiya”.  Bakı, 2006, 218 с.

Paşayev A.M., Quliyev H.İ., Səfərov S.H. Atmosfer proseslərinin fiziki əsasları. Bakı: 2007, 418 səh.

«Динамическая метеорология» под ред.Д.Л. Лайтхмана , Ленинград  Гидрометеоиздат, . 1976. 598 с.

Куликов Г.Н. «Динамическая метеорология»  Перм.  1976, 273 с.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Гил А. Динамика атмосферы и океана. М: 1986

Гандин Л. С., Лайхтман Д.Л., Данович А.М. Задачник динамической метеорологии. Л: Гидрометеоиздат, . 1967, 220c

Матвеев Л.Т. « Основы общей метеорологии. Физика атмосферы»

Ленинград Гидрометеоиздат, . 1983. 831 с.

Шакина Н.П. Лекции по динамической метеорологии, М. 2013, 160 с

  1. Fənnin koordinatoru:

Y.C. Hadıyev

 

 

Azərbaycanın beynəlxalq hava limanlarının aviasiya-iqlim səciyyələri (AAA), 3-cü blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

90 saat  və ya 3 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst, kurs işi

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Azərbaycan beynəlxalq hava limanlarının aviasiya-iqlim səciyyələri» fənni ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər -1

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 2 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

7-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, kurs işi, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Azərbaycanın beynəlxalq hava limanlarının aviaiqlim səciyyəsi” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələr tərəfindən Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq hava limanlarının iqlim səciyyəsini, xüsusiyyətlərini tədris etməkdir. Fənnin öyrənilməsində əsas məqsəd uçuşların meteoroloji təminatı zamanı hava limanlarının aviaiqlim xüsusiyyətlərini və hava limanlarının inşasında, layihələndirilməsində bu məlumatlardan istifadəni tələbələrə öyrətməkdir.

  1. Fənnin tərkibi:

Giriş. Hava və iqlim. İqlimin yaranmasında Günəş radiasiyasının rolu. Atmosfer dövranı və səth örtüyünün iqlimin yaranmasında rolu. Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq hava limanlarının iqlim-sinoptik xüsusiyyətlərinin təhlili. Hava limanlarının iqliminə və hava şəraitinə yerli proseslərin təsirinin təhlili. Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq hava limanlarının fiziki-coğrafi şəraitinin təhlili. Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq hava limanlarında atmosfer təzyiqinin paylanması. Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq hava limanları ərazisində Günəş parlaqlığının davamiyyəti. Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq aeroportlarında hava temperaturu və ona təsir göstərən amillərin təhlili. Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq aeroportlarında torpaq səthinin temperaturu və onun paylanması.Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq aeroportlarında hava rütubətliyinin paylanmasının təhlili. Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq aeroportlarında atmosfer yağıntılarının paylanma xüsusiyyətlərinin təhlili. Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq aeroportlarında külək rejiminin təhlili. Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq aeroportlarında üfüqi görünüş məsafəsinin təhlili. Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq aeroportlarında buludluluq rejiminin təhlili.Azərbaycan Respublikasının hava limanları ərazisində təhlükəli atmosfer hadisələri. Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq aeroportlarında meteoroloji görünüş məsafəsini məhdudlaşdıran təhlükəli atmosfer hadisələri və onların təhlili. Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq aeroportlarında ildırım və dolu kimi təhlükəli atmosfer hadisələrinin təhlili. Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq aeroportlarında küləyin fəaliyyəti ilə əlaqədar olan təhlükəli meteoroloji hadisələr və onların paylanması. Aviasiya uçuşlarının meteoroloji təminatı zamanı isitfadə edilən iqlim-sorğu məlumatlarının hazırlanması. İqlim cədvəllərinin tərtib edilməsi və onlardan istifadə

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Xromov S.R. «Meteorologiya və iqlimşünaslıq». Universitetlərin coğrafiya fakultələri üçün. Bakı, 2005, 325 s

Müseyibov M.A.  “Azərbaycanın fiziki coğrafiyası”  Bakı-1998.

Paşayev A.M., Sultanov V.Z., Hacıyev N.C. , Hüseyinov N.Ş., Nəbiyev  R.N.   «Naxçıvan aeroportunun iqlim xarakteristikası»    Bakı-2005 (200 səhifə)

Paşayev A.M.,  Sultanov V.Z., Hüseyinov N.Ş., Nəbiyev R.N.  «Gəncə aeroportunun iqlim xarakteristikası»,  Bakı-2003, 164 s.

Пащаев А.М., Иманов Ф.А.,  Гусейнов Н.Ш.,  Кулиев Г.И., Набиев Р.Н. « Климатический характеристика аеропорта  Гейдар Алиев» Баку 2007.

Хромов. С. П. « Метеорология и климатология » Москва-2006 г, 581

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:
  2. Fənnin koordinatoru:

R.F.İslamova

 

Helikopter uçuşlarının meteoroloji təminatı (AAA), 4-cü blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

120 saat  və ya 4 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst, kurs işi

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Helikopter uçuşlarının meteoroloji təminatı» fənni ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər -1

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 3 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

7-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, kurs işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 20 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Helikopter uçuşlarının meteoroloji təminatı” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələr tərəfindən meteoroloji elementlərin və atmosfer hadisələrinin helikopterlərin istismarına təsirinin öyrənilməsidir ki, bu da hidrometeorologiya ixtisasına yiyələnən  gələcək mütəxəssislərə kömək edəcəkdir.

  1. Fənnin tərkibi:

Atmosfer hadisələrinin və meteoroloji elementlərin helikopterlərin uçuşlarına təsiri .

Helikopter uçuşlarının meteoroloji təminatının  yerinə yetirilməsi üçün meteoroloji məlumatların toplanması , ötürülməsi və mübadilə olunması . Uçuş heyəti və HHİE dicpetçerlərinin meteoroloji təminatı , uçuş sənədləri . ALFİS məlumat sistemi. Hava xəritələri. Yerüstü hava xəritələri, barik topoqrafiya xəritələri və onların analizi.Aviasiya üçün təhlükəli atmosfer hadisələri. Aşağı hündürlüklər üçün təhlükəli atmosfer hadisələri xəritələri və onların analizi .. Helikopterlərin uçuş-texniki xarakterlərinin və uçuşlarının atmosfer təzyiqindən , havanın temperaturu və sıxlığından asılılığı. Uçuş eşelonu. Helikopterlərin müxtəlif hava kütlələrində , atmosfer cəbhələrində və barik sistemlərdə meteoroloji və  uçuş şəraiti. Meteoroloji minimumlar. Azərbaycan Respublikasının hava məkanında vizual, cihazla və xüsusi vizual uçuş qaydaları. Uçuşların təhlükəsiz hündürlüyü.Buludluluğun helikopterlərin uçuşlarına təsiri. Məhdud görünüşün helikopterlərin uçuşlarına təsiri. Dumanlar.Havanın rütubəti və atmosfer yağıntılarının helikopterlərin uçuşlarına təsiri.. Külək və külək sürüşmələrinin helikopterlərin uçuşlarına təsiri.Helikopterlərin buzlaşmasının və elektrikləşməsinin  fiziki-meteoroloji şəraiti. Helikopterlərin buzlaşmasının intensivliyinin qiymətləndirilməsi. İldırımlar, onların təsnifatı və helikopterlərin uçuşlarına təsiri. İldırım və statik elektrikləşmə şəraitində helikopter uçuşlarının təhlükəsizlik tədbirləriAzərbaycan Respublikasının fiziki-coğrafi və iqlimi şəraitində helikopter uçuşları. Dağlıq rayonlara helikopter  uçuşlarının meteoroloji təminatı. Xəzər dəniz akvatoriyasında  helikopter  uçuşlarının meteoroloji təminatı. Aerodrom  və vertodromlar uzrə hava proqnozu.Zonalar üzrə hava proqnozu GAMET (General aviation forecast). AIRMET məlumatı, külək sürüşmələri və digər xəbərdarlıqlar. Aerodromun aviasiya-iqlim şəraitinin öyrənilməsi.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Hüseynov N.Ş. Sinoptik meteorologiya. Bakı 2011.

Авиационные Правила Азербайджана – Метеорологическое Обеспечение Авиации 2007 г.

Авиационные Правила Азербайджана -эксплуатация коммерческих вертолетов (АПА-ЭКВ) 2007г.

Руководство по метеорологическому обеспечению международных полетов вертолетов (Doc. 9680-AN/949) – Издание первое-1996

Метеорологическое обеспечение международной гражданской авиации. Приложение 3 к конвенции о международной гражданской авиации – Издание семнадцатое июль 2010 года.

Сб. метеорологических авиационных кодов (METAR, SPECİ, TAF), Москва 1995 г.

Баранов А.М. и др. «Авиационная метеорология и метеорологическое обеспечение полетов » М., Транспорт, 1993г., 285с.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Богаткин О.Г. Авиационная метеорология Санкт Петербург – 2005 г.

Богаткин О.Г., Тараканов Г. Г. «Учебный Авиационный Метеорологический АТЛАС» Л., Гидрометеоиздат, 1990г., 225с.

Лещенко Г.П. Авиационная метеорология Кировоград – 2009 г.

Мазуров Г.И. «Метеорологическое условие и полеты вертолетов» С.П., 1992г., 253с.

Солынина В.Е. Краткий курс авиационной метеорологии Москва 2010 г. 124 стр.

Данлоп С. АТЛАС ПОГОДЫ атмосферные явления и прогнозы Санкт-Петербург Амфора 2010 г. 191 стр.

  1. Fənnin koordinatoru:

Z.G. Quliyev

 

Yuxarı eşelonlarda aviasiya uçuşlarının meteoroloji şəraiti  (AAA), 5-ci blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

90 saat  və ya 3 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Yuxarı eşelonlarda aviasiya uçuşlarının meteoroloji şəraiti» fənni ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər -1

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 2 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

8-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Yuxarı eşelonlarda aviasiya uçuşlarının meteoroloji şəraiti” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələr tərəfindən meteoroloji elementlərin və atmosfer hadisələrinin HG-nin beynəlxalq hava yollarında istismarına təsirinin və uçuşların meteoroloji təminatı üsullarının   öyrənilməsidir ki, bu da hidrometeorologiya ixtisasına yiyələnən  gələcək mütəxəssislərə kömək edəcək. “Yuxarı eşelonlarda aviasiya uçuşlarının meteoroloji şəraiti” fənninin tədrisi, tələbələrin dərin nəzəri biliklərə yiyələnməsi və uçuşların meteoroloji təminatını yüksək təhlükəsizlik qaydalarına əməl edərək, aviasiya uçuşlarının iqtisadi cəhətdən səmərəli həyata keçirmək məqsədini daşıyır.

  1. Fənnin tərkibi:

Standart atmosfer və eşelonlaşdırma anlayışı. Uçuşlarının meteoroloji təminatının  yerinə yetirilməsi üçün meteoroloji məlumatların toplanması, ötürülməsi və mübadilə olunması Yuxarı hündürlüklərdə küləkləri və şırnaq axınları. Buludluq. Şaquli inkişaf buludlarının yaranması. Turbulentlik və hava gəmilərinin buzbağlaması.. İldırımlar və hava gəmilərinin elektrikləşməsi.Yüksək cəbhə zonaları və uçuşların meteoroloji təminatı. Tropik siklonlar. Tropik siklon zonalarında uçuşların meteoroloji təminatı. Yuxarı eşelonlarda uçuşların meteoroloji təminatı üçün tərtib edilən operativ məlumatlar. SİGMET məlumatı və onun məzmunu. SİGMET məlumatlarının yayımlanması. Vulkan külü buludları haqqında tərtib edilən SİGMET məlumatları. Yuxarı eşelonlarda uçuşların meteoroloji təminatı zamanı meteoroloji peyk və radar məlumatlarından istifadə.Yuxarı eşelonlar üzrə uçuşların meteoroloji təminatı zamanı istifadə edilən hava xəritələri. Hava gəmisinin göyərtəsindən ötürülən meteoroloji məlumatlar (AİREP). Tropik siklonlarla əlaqədar tərtib edilən SİGMET məlumatları

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Hüseynov N.Ş. Sinoptik meteorologiya Bakı. 2012-ci il, 325 səh.

Quliyev H.İ. Aviasiya meteorologiyası. Bakı. 2013-ci il

Quliyev H.İ., Hüseynov N.Ş. «Aviasiya meteorologiyası fənnindən qısa mühazirələr kursu -Bakı – 2004. – 80 səh.

Богаткин О.Г.Авиационные прогнозы погоды. Санкт-Петербург 2010, 287 стр.

Богаткин О.Г.Авиационная метеорология. Санкт-Петербург 2005 г. 334 стр.

Блохина В.И. Авиационные прогнозы погоды  2002 г. 67 стр.

İСАО «Метеорологическое обеспечение международной аэронавигации» ПРИЛОЖЕНИЕ 3 к конвенции о международной гражданской авиации 2013 г.

Авиационная правила Азербайджана Метеорологическое обеспечение авиации АПА-МОА Баку- 2014 г.

Лещенко Г.П. Авиационная метеорология. Кировоград – 2009 г.

Солынина В.Е. Краткий курс авиационной метеорологии. Москва 2010 г. 124 стр.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:
  2. Fənnin koordinatoru:

A.X. Hacıyev

 

Aerologiya (AAA), 6-cı blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

90 saat  və ya 3 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Aerologiya» fənni ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

seçmə, peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər-1

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 2saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

7-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Aerologiya” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələrə atmosferin müxtəlif qatlarında baş verən hadisələrin öyrənilməsi, onlar arasında əlaqələrin, atmosferin tərkibinin və strukturunun, temperatur rejmiminin və hava axınlarının müxtəlif hündürlükdə dəyişikliklərini tam izahını verməkdir.

  1. Fənnin tərkibi:

Giriş. Kursun məqsəd və vəzifələri. Atmosferin müxtəlif təbəqələrində baş verən fiziki proseslər və onların atmosfer qazlarının kimyəvi tərkibinin məkan-zaman paylanmalarına təsiri. Atmosferin yuxarı təbəqələrnin radiasiya rejimi. Atmosferin radioaktivliyi. Sərbəst atmosferin istilik rejimi Atmosferdə baş verən optik hadisələr. Aeroloji müşahidə sistemləri. Radiozond müşahidələrinin aparılmasının əsasları. Radiozondun buraxılması öncəsi hazırlıq işlərinin təsnifatı. Radiozond məlumatının işlənməsi. Aeroloji dioqramların kordinat sisteminin açıqlanması. Aeroloji diaqram vasitəsilə rütubətliklə əlaqəli meteoroloji dəyişmələrin təyin edilməsi. Aeroloji diaqram vasitəsilə atmosferin dayanıqlıq və dayanıqsızlıq vəziyyətinin təhlili. Aeroloji diaqram vasitəsilə təhlükəli meteoroloji hadisələrin təhlili.

13.Əsas istinad ədəbiyyatı:

American Air Force Weather Agency. 2001. “Convective  Weather Trainee Workbook”.

American The Ofiice of the Federal Coordinator for Meteorology (OFCM). 1997. “Federal Meteorological Handbook №3. Rawinsonde and Pibal observations”.

American Air Force Weather Agency. 2003. “Meteorological Techniques”.

Türkiye Cumhuriyyeti  Devlet Meteoroloji işleri genel müdürlüğü. 2009. “Ravinsonde ve pilot balon rasatı”.

Türkiye Cumhuriyyeti Devlet Meteoroloji işleri genel müdürlüğü. Nizammetin Çimen, Yüksel Yağan, Ömer Polatkan. 2007. “Aeroloji”.

N.Ş.Hüseynov “Sinoptik Meteorologiya”. 2012.

Зайцева Н.А. “Аэрология”.  –  Л.: Гидрометеоиздат, 1990

14.Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Павлов Н.Ф. “Аэрология, радиометеорология и техника безопасности”: Учебное пособие – Л.: Гидрометеоиздат, 1980

Киселев В.М. и др. “Практикум по аэрологии и радиометеорологии”. –  Л.: Гидрометеоиздат, 1986

www.wikipedia.org

https://www.eiu.edu

https://disc.sci.gsfc.nasa.gov

https://apollo.lsc.vsc.edu

https://www.mgm.gov.tr/genel/sss.aspx?s=atmosfer

15.Fənnin koordinatoru:

R.G. Mürsəlov

 

Peşəyönümlü Rus-dili (AAA), 7-ci blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

120 saat  və ya 0 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst, kurs işi

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Peşə yönümlü Rus-dili» fənni ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər -1

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 4 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

3-cü semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, kurs işi, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

Ali məktəblərin Azərbaycan bölmələrində rus dilinin tədrisində əsas məqsəd tələbələrə Azərbaycan və rus  dilinin səs sistemini, orfoepiyasını, orfoqrafiyasını, leksik və frazeoloji vasitələrini, qrammatikasını, üslubiyyatını mənimsətmək, həmçinin xalqın mədəni irsi haqqında məlumat vermək, Azərbaycan ədəbiyyatının klassik və müasir nümayəndələrinin yaradıcılığı ilə tanış etmək, onların nitq mədəniyyətini və söz ehtiyatını zənginləşdirməkdir.

  1. Fənnin tərkibi:

Выражение субъектно-предикатных отношений. Моя семья. Биография. Вуз (НАА). Из истории авиации Азербайджана. Выражение субъектно-объектных отношений. Биография нашей Родины. Выдающиеся личности Азербайджана, в судьбе которых наиболее полно отражена эпоха в жизни нации. Выражение определительных отношений. Культурное наследие Азербайджана. Выражение  временных отношений.Люди родного края. Национальные праздники  азербайджанского народа.  Выражение пространственных отношений.

По родному краю. Путешествие по Азербайджану. Достопримечательности города Баку.Выражение отношений    образа и способа действия.Славные сыны Азербайджана.Выражение причинно-следственных отношений.Патриотизм. Национальные герои Азербайджана.Выражение целевых отношений. Из жизни замечательных людей. Выражение условных отношений. Русские классики и Азербайджан. Выражение уступительных отношений. Экология культуры. Исторические и культурные памятники как олицетворение национальной культуры.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Нуриева К.М.,Пашаева А.М., Садыхова Р.Р.  Русский язык в монологах. Учебное пособие. Б. 2007

Пашаева А.М., Садыхова Р.Р. Учебное пособие по литературе.Б.2000

Джафаров М.М., Гусейнова Ф.Ю. Русский язык. Учебное пособие для азербайджанских групп неязыковых вузов. Б.1999

Алиева Г.Б. Учебное пособие  для студентов неязыковых факультетов. Б.2002

Алиев А.А. Русский язык. Учебное пособие. Б.2000.Нуриева К.М., Пашаева А.М., Садыхова Р.Р. Учебное пособие по русскому языку для студентов-иностранцев факультета международного  права и международных отношений. Б.2004

Мусеибова Л.М., Ибрагимова Э.И. Учебное пособие по русскому языку для студентов юридического факультета. Б.1999

12.Айдынов И.М., Гуламова Р.А. Русский язык, 2005.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Каджар Ч. Выдающиеся сыны древнего и средневекового Азербайджана. Б. 1995

Муравьёва Л. Глаголы движения в русском языке. М.1995

Аксёнова М.П., Зелинская Е.А. Сборник упражнений по русскому языку  М.1989

  1. Fənnin koordinatoru:

G.F.Zöhrabova, R.R.Sadıxova

 

“Aviasiya meteorologiyası” ixtisaslaşması

 

Qısamüddətli hava proqnozları (AAA), 1-ci blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

150 saat  və ya 5 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst, kurs işi

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Uçuş aparatlarının konstruksiyası və möhkəmliyi» ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər -2

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 3 saat mühazirə, 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

7-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, kurs işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 20 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Qısamüddətli hava proqnozları” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələr tərəfindən qısamüddətli hava proqnozlarının tərtib edilməsinin öyrənilməsidir. Meteoroloji element və hadisələrin qısamüddətli sinoptik proqnozlarının hazırlanması, tərtib edilməsi üçün istifadə edilən proqnoz üsullarının tədrisini təşkil etməkdir.  Bu isə öz növbəsində mülki aviasiyanın meteoroloji məlumatlarla, hava proqnozları ilə mütəmadi və keyfiyyətli təminatının təşkili baxımından gələcək mütəxəssislərə kömək edəcək.

  1. Fənnin tərkibi:

Hava proqnozlarının növləri və təsnifatı. Qısamüddətli hava proqnozlarının tərtib olunmasında istifadə edilən metodlar. Yerüstü atmosfer təzyiqinin ədədi, sinoptik-hidrodinamik proqnozunun sxemi. Aşağı atmosferdə külək sürüşmələri. Külək sürüşmələrinin proqnozu.Meteoroloji  görünüş məsafəsinin proqnozu. QEZ-də görünüş məsafəsi. QEZ-də görünüş məsafəsinin proqnozu problemləri. Meteoroloji təminat zamanı LVP prosedurunun tətbiqi məsələləri. Aerodrom rayonu və uçuş marşrutlarında konvektiv hadisələrin fiziki-sinoptik şəraiti və proqnoz üsulları. Aerodrom rayonu üçün xəbərdarlıqlar. Xəbərdarlıqların hazırlanması. Hava gəmilərinin buzbağlamasının proqnozu. Atmosfer turbulentliyi və hava gəmilərinə turbulentliyin təsiri. Aşağı atmosferdə turbulentliyin proqnozu. Turbulent zonaların xarakterik xüsusiyyətləri. Yüksəklik üzrə küləyin proqnozu. Maksimal külək sahələri və şırnaq axınlarının proqnozu.                5

Buludlarda və yağıntılarda təhlükəli elektrikləşmə və buzlaşma zonalarının proqnoz üsulları. Qısa müddət üçun (2-3 saat) sinoptik vəziyyətin proqnoz üsulları. Qısamüddətli hava proqnozlarının tərtib edilməsi zamanı peyk məlumatlarından istifadə. Qısamüddətli hava proqnozlarının tərtib edilməsi zamanı radar məlumatlarından istifadə. Nowcasting. TAKE OFF proqnozları. Hava limanı ərazisində hava şəraitinin yaxın 2 saat ərzində proqnoz üsulları. Qısamüddətli hava proqnozlarının kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərinin müəyyən edilməsi. Qısamüddətli hava proqnozlarının tərtibatında ədədi- riyazi metodlar. NAM, WRF, WRW modelləri. GFS və NSP riyazi modelləri vasitəsilə hava proqnozlarının tərtib olunması.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

N.Ş. Hüseynov Sinoptik meteorologiya. Bakı-2011.

N.Ş. Hüseynov Sinoptik meteorologiya fənnindən laboratoriya işləri. Bakı-2015.

Ə.C. Məmmədov, B.Ə. Məmmədov Sinoptik meteorologiya. Bakı 2000.

Руководство по краткосрочным прогонозам погоды, Часть I., Ленинград, Гидрометеоиздат 1986 г.

А. С. Зверев Синоптическая метеорология. Гидрометеоиздат. 1977.

А. С. Зверев Синоптическая метеорология. Гидрометеоиздат. 1968.

Н.Ш. Гусейнов Диспетчеру управления воздушным движением и летчику о метеорологии. Баку. Ширваннешр. 1998.

Н.Ш. Гусейнов Облакаобразование и прогноз низких облаков на Абшеронском полуострове. Монография. Баку. 1999.

А. С. Зверев  Практикум по синоптической метеорологии. Ленинград Гидрометеоиздать 1972.

О.Г. Богаткин, Г.Г. Тараканов Авиационные прогнозы погоды. Санкт-петербург, 2007.

Анализ атмосферных фронтов. Под ред. А. И. Самойлова, М., Гидрометеоиздать, 1970.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

V.Z. Sultanov, N.Ş. Hüseynov, B.M. Məlikov Radiolokasiya meteorologiyası. Bakı – 2004.

Наставление по метеорологическому обеспечению гражданской авиации. Л, Гидрометеоиздать, 1967.

Психрометрические таблицы. Гидрометеоиздать, 1981.

  1. Fənnin koordinatoru:

N.Ş. Hüseynov, A.X. Hacıyev

 

Aviasiya meteorologiyası-1 (AAA), 1-ci blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

150 saat  və ya 5 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst, kurs işi

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Aviasiya meteorologiyası-1» ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər -2

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 3 saat mühazirə, 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

5-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, kurs işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 20 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Aviasiya meteorologiyası-1” fənninin tədrisinin əsas məqsədi, meteoroloji element və hadisələrin aviasiya texnikasının istismarına təsirini tədris etməkdir. Qazanılan biliklər tələbələrin gələcəkdə yaxşı mütəxəssis kimi fəaliyyət göstərməyə kömək edəcəkdir.

Fənnin tərkibi:

Giriş. Atmosfer və onun quruluşu.Temperatur və havanın rütubətliyi. Atmosfer təzyiqi və havanın sıxlığı. Külək və onun hava gəmilərinə təsiri. Külək sürüşmələri və turbulentlik. Atmosferdə şaquli hərəkətlər. Atmosferin termodinamikası. Buludluq və atmosfer yağıntıları. İldırım və onun aviasiya uçuşlarına təsiri. Hava gəmilərinin buzbağlaması və eletrikləşməsi. Görünüş məsafəsi onun uçuşlara təsiri. Hava Hərəkəti İdarəetmə Orqanları üçün meteoroloji məlumatlar

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Hüseynov N.Ş. Sinoptik meteorologiya. Bakı 2011.

Sultanov V.Z., Hüseynov N.Ş., Məlikov B.M  Radiolokasiya meteorologiyası. Bakı – 2004.

Авиационные Правила Азербайджана – Метеорологическое Обеспечение Авиации 2007 г.

Баранов А.М. и др. Авиационная метеорология. С.П. Гидрометиздат, 1992 г.

Баранов А.М. и др. Авиационная метеорология и метеорологическое обеспечение по-летов М.Транспорт,1993 г.

Богаткин О.Г. Авиационная метеорология. Санкт Петербург – 2005 г.

Богаткин О.Г., Тараканов Г.Г. Учебный Авиационный Метеорологический АТЛАС.Л.,Гидрометеоиздат, 1990 г.

Гусейнов Н.Ш. Диспетчеру управления воздушным движением и летчику о метеоро-логии. Баку. Ширваннешр. 1998 г.

Гусейнов Н.Ш. Облакаобразование и прогноз низких облаков на Абшеронском полуострове. Монография. Баку. 1999.

Лещенко Г.П. Авиационная метеорология. Кировоград – 2009 г.

Лещенко Г.П., Перцель Г.В., Лещенко Е.Г. Метеорологическое обеспечение полетов. Кировоград 2010 г.

Метеорологическое Обеспечение Международной Аэронавигации. Приложение 3 к конвенции о международной гражданской авиации 2010 г.

Пашаев А.М., Иманов Ф.А., Гусейнов Н.Ш. и др. Климатическая характеристика Аэропорта Гейдар Алиев. Баку, 2007 г.

Позднякова В.А. Практическая авиационная метеорология. Екатеринбург 2010 г.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Руководство по сдвигу ветра на малых высотах Doc 9817  (издание первое 2005 г).

Руководство по координации между органами обслуживания воздушного движения, службами аэронавигационной информации и авиационными метеорологическими службами Doc 9377  (издание 4-ое – 2008 г).

Руководство по авиационной метеорологии Doc 8896 (издание восьмое – 2008 г).

Руководство по автоматическим системам метеорологического наблюдения на аэро-дромах Doc 9837  (издание первое – 2006 г).

Руководство по СиУК для предоставления метеорологического обслуживания между-народной аэронавигации Doc 9873 (издание первое -2007 г).

Руководство по практике наблюдения за дальностью видимости на ВПП и передачи сообщений о ней Doc 9328.

Сб. метеорологических авиационных кодов (METAR, SPECİ, TAF), Москва 1995 г.

  1. Fənnin koordinatoru:

B.M. Məlikov, M.F. Süleymanov

 

Aviasiya meteorologiyası-2 (AAA), 1-ci blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

150 saat  və ya 5 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst, kurs işi

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Aviasiya meteorologiyası-2» ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər -2

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 3 saat mühazirə, 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

6-cı semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, kurs işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 20 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Aviasiya meteorologiyası-2” fənninin tədrisinin əsas məqsədi, tələbələrə meteoroloji amillərin hava gəmilərinin uçuş-texniki xüsusiyyətlərinə təsirini və həmçinin müxtəlif meteoroloji şəraitlər də uçuşlarının meteoroloji şəraitlərdə uçuşların meteoroloji təminatının öyrədilməsidir.

Fənnin tərkibi:

Aerodromlarda meteoroloji xidmətin təşkili. Aviasiya meteoroloji məlumatlarının toplanması və ötürülməsi. Mülki aviasiyanın meteoroloji təminatı. Uçuşların meteoroloji təminatının avtomatlaşdırılması. Hava kütlələri və onların təsnifatı. Barik sistemlər. Atmosfer cəbhələri və onlarda uçuş şəraiti. Yerüstü hava xəritələri və onların analizi. Barik topoqrafiya xəritələri və onların analizi. Aviasiya üçün təhlükəli atmosfer hadisələri. Təhlükəli atmosfer hadisələri xəritələri və onların analizi. Radiolokasiya və peyk məlumatlarından istifadə edilməsi. Aviasiya meteoroloji təminatının perspektivləri

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Hüseynov N.Ş. Sinoptik meteorologiya. Bakı 2011.

Sultanov V.Z., Hüseynov N.Ş., Məlikov B.M  Radiolokasiya meteorologiyası. Bakı – 2004.

Авиационные Правила Азербайджана – Метеорологическое Обеспечение Авиации 2007 г.

Баранов А.М. и др. Авиационная метеорология. С.П. Гидрометиздат, 1992 г.

Баранов А.М. и др. Авиационная метеорология и метеорологическое обеспечение по-летов М.Транспорт,1993 г.

Богаткин О.Г. Авиационная метеорология. Санкт Петербург – 2005 г.

Богаткин О.Г., Тараканов Г.Г. Учебный Авиационный Метеорологический АТЛАС.Л.,Гидрометеоиздат, 1990 г.

Гусейнов Н.Ш. Диспетчеру управления воздушным движением и летчику о метеоро-логии. Баку. Ширваннешр. 1998 г.

Гусейнов Н.Ш. Облакаобразование и прогноз низких облаков на Абшеронском полуострове. Монография. Баку. 1999.

Лещенко Г.П. Авиационная метеорология. Кировоград – 2009 г.

Лещенко Г.П., Перцель Г.В., Лещенко Е.Г. Метеорологическое обеспечение полетов. Кировоград 2010 г.

Метеорологическое Обеспечение Международной Аэронавигации. Приложение 3 к конвенции о международной гражданской авиации 2010 г.

Пашаев А.М., Иманов Ф.А., Гусейнов Н.Ш. и др. Климатическая характеристика Аэропорта Гейдар Алиев. Баку, 2007 г.

Позднякова В.А. Практическая авиационная метеорология. Екатеринбург 2010 г.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Руководство по сдвигу ветра на малых высотах Doc 9817  (издание первое 2005 г).

Руководство по координации между органами обслуживания воздушного движения, службами аэронавигационной информации и авиационными метеорологическими службами Doc 9377  (издание 4-ое – 2008 г).

Руководство по авиационной метеорологии Doc 8896 (издание восьмое – 2008 г).

Руководство по автоматическим системам метеорологического наблюдения на аэро-дромах Doc 9837  (издание первое – 2006 г).

Руководство по СиУК для предоставления метеорологического обслуживания между-народной аэронавигации Doc 9873 (издание первое -2007 г).

Руководство по практике наблюдения за дальностью видимости на ВПП и передачи сообщений о ней Doc 9328.

Сб. метеорологических авиационных кодов (METAR, SPECİ, TAF), Москва 1995 г.

  1. Fənnin koordinatoru:

B.M. Məlikov, M.F. Süleymanov

 

 Aviasiya hava proqnozları (AAA), 1-ci blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

120 saat  və ya 4 kredit (6 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst, kurs işi

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Aviasiya hava proqnozları » ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər -2

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 3 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

8-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, kurs işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 20 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Aviasiya hava proqnozları” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələr aviasiya hava proqnozlarının vaxtında və düzgün, müasir metodlarla tərtib edilməsini tədris etməkdir ki, bu da uçuşların meteoroloji təminatının əsasını təşkil  edir.

  1. Fənnin tərkibi:

Atmosferdə baş verən fiziki proseslər.Sinoptik vəziyyət. Sinoptik vəziyyətin proqnozu. Aerodrom rayonunda və uçuş eşelonlarında təhlükəli meteoroloji hadisələr. Küləyin proqnozu. Maksimal külək sahəsinin və şırnaq axınlarının proqnozu. Havanın temperaturunun proqnozu. Hava gəmisinin yırğalanmasına səbəb olan atmosfer turbulentliyinin proqnoz. Alçaq buludluluğun proqnozu. Dumanların proqnozu. İldırımın proqnozu və dayanıqsızlıq indeksləri. Yağıntıların proqnozu. Hava gəmisinin buzbağlamasının proqnozu. Meteoroloji görünüş məsafəsinin proqnozu. Aviasiya meteoroloji təminatında istifadə edilən TAF hava proqnozu və müvafiq prosedurlar. Aviasiya hava proqnozlarının ödənişliklərinin qiymətləndirilməsi və verifikasiyası. Aşağı eşelonlar üçün təhlükəli meteoroloji hadisələr haqqında operativ meteoroloji məlumatlar. AİRMET məlumatlarının məzmunu. Yuxarı eşelonlar üçün təhlükəli meteoroloji hadisələr haqqında operativ meteoroloji məlumatlar. SİGMET məlumatlarının məzmunu

Mövzu №18. Aşağı eşalonlar üzrə zonal hava proqnozu (GAMET)

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Hüseynov N.Ş. Sinoptik meteorologiya Bakı 2012, 325 səh.

Hüseynov N.Ş. Sinoptik meteorologiya fənnindən laboratoriya işləri. Bakı 2015.

Богаткин О.Г.Авиационные прогнозы погоды СанктПетербург 2010, 287 стр.

Богаткин О.Г.Авиационная метеорология СанктПетербург 2005.

Блохина В.И. Авиационные прогнозы погоды  2002 г. 67 стр.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Данлоп С. Атлас погоды    Атмосферные явления и прогнозы Санкт-Петербург Амфора 2010 г. 191 стр.

Авиационная правила Азербайджана Метеорологическое обеспечение авиации АПА-МОА Баку- 2007 г.

Кислов А.В. Климатология Москва Издательский центр «Академия» 2011г. 222 стр.

Лещенко Г.П. Авиационная метеорология Кировоград – 2009 г.

Логинов В.Ф. Радиационные факторы и доказательная база современных изменений климата  Минск Беларуская наука 2012 г. 266 стр.

Солынина В.Е. Краткий курс авиационной метеорологии Москва 2010 г. 124 стр.

  1. Fənnin koordinatoru:

A.X. Hacıyev

 

Beynəlxalq aeronaviqasiyanın meteoroloji təminatı (AAA), 1-ci blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

60 saat  və ya 2 kredit (4 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

« Beynəlxalq aeronaviqasiyanın meteoroloji təminatı» ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər -2

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 1 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

8-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Beynəlxalq Aeronaviqasiyanın meteoroloji təminatı” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələr tərəfindən meteoroloji elementlərin və atmosfer hadisələrinin hava gəmilərinin istismarına təsirinin və uçuşların meteoroloji təminatın öyrənilməsidir ki, bu da hidrometeorologiya ixtisasına yiyələnən  gələcək mütəxəssislərin müvafiq biliklər qazanmasına gətirib çıxarır.

  1. Fənnin tərkibi:

Meteoroloji xidmətin məqsədi. Beynəlxalq aeronaviqasiyada tətbiq olunan Aviasiya meteoroloji terminləri və aviasiya haqqında Azərbaycan Respublikasının qanunu. Ümumdünya zonal proqnozlar sistemi vəmeteoroloji orqanlar. Meteoroloji müşahidələr və məlumatlar. Müntəzəm müşahidələr və məlumatlar. Xüsusi müşahidələr və məlumatlar. METAR, SPECİ  aviasiya meteoroloji kodları.Meteoroloji məlumatların ötürülməsinə olan tələblər. Meteoroloji izləmə orqanları. Vulkan külü üzrə məsləhətləşmə mərkəzləri. Tropik siklonlara görə məsləhətləşmə mərkəzləri. SIGMET və AIRMET informasiyası, aerodrom üzrə xəbərdarlıqlar, külək sürüşmələrinin çatdırılması. Aviasiya istifadəçilərinin və uçuş heyəti üzvlərinin meteoroloji məlumatlarla təminatı. Uçuş sənədləri. Hava gəmilərinin göyərtəsindən aparılan müşahidələr və məlumatlar. Proqnozlar. Aerodrom üzrə proqnozlar TAF. Aşağı hündürlükdə uçuşların zonal proqnozları. Aviasiya iqlim məlumatları.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

A.M.Paşayev, V.Z.Sultanov, N.Ş.Hüseynov, R.N.Nəbiyev  “Gəncə aeroportunun iqlim xarakteristikası”  Bakı-2003.

A.M.Paşayev, V.Z.Sultanov, N.Ş.Hüseynov, R.N.Nəbiyev  “Naxçıvan aeroportunun iqlim xarakteristikası”  Bakı-2007.

H.İ.Quliyev  “Aviasiya Meteorologiyası” Bakı-2013.

İСАО «Метеорологическое обеспечение международной аэронавигации» ПРИЛОЖЕНИЕ 3 к конвенции о международной гражданской авиации 2010 г.

Авиационная правила Азербайджана Метеорологическое обеспечение авиации АПА-МОА Баку- 2007 г.

Данлоп С.Атлас погоды    Атмосферные явления и прогнозы Санкт-Петербург Амфора 2010 г. 191 стр.

Кислов А.В.Климатология Москва Издательский центр «Академия» 2011г. 222 стр.

Лещенко Г.П. Авиационная метеорология Кировоград – 2009 г.

Логинов В.Ф. Радиационные факторы и доказательная база современных изменений климата  Минск Беларуская наука 2012 г. 266 стр.

Солынина В.Е.Краткий курс авиационной метеорологии Москва 2010 г. c.124

“Практическая авиационная метеорология” Позднякова В.А., Екатеринбург 2010

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Quliyev H.İ., Hüseynov N.Ş. “Aviasiya meteorologiyası”.  Bakı, 2004, səh. 80

Богаткин  О.Г. «Авиационная метеорология», Санкт-Петербург. 2005, c. 327

Баранов А.М. и др. “Авиационная метеорология”. Санкт-Петербург Гидрометеоиздат, 1992, с. 333

Баранов А.М. и др. “Авиационная метеорология и метеорологическое обеспечение полетов”.  Москва, Транспорт, 1993, с. 285

Солынина В.Е. “Краткий курс авиационной метеорологии” Москва, 2010, с.124 6. А.М.Баранов, Г.П.Лещенко, Л.Ю.Белоусова “Авиационная метеорология и метеорологическое обеспечение полетов”.  Moskva, 1993, c. 278

Гусейнов Н. Ш.    “Диспетчеру УВД и Летчику о метеорологии”.  Баку, 1998

  1. Fənnin koordinatoru:

R.G. Mürsəlov

 

“İqlimşünaslıq” ixtisaslaşması

 

 İqlim məlumatlarının statistik işlənilməsi (AAA), 2-ci blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

150 saat  və ya 5 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«İqlim məlumatlarının statistik işlənilməsi» ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər -2

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 3 saat mühazirə, 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

7-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“İqlim məlumatlarının statistik işlənilməsi” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd iqlimşünaslıqda istifadə edilən statistik metodları, onların hesablanmsı praktiki tətbiqini nəzərdə tutur.

Fənnin tərkibi:

Giriş. . Havanın və iqlimin statistik proqnozları. Hidrometeoroloji sıraların bircinsliyinin qiymətləndirməsi. Meteoroloji kəmiyyətlərin məkana görə dəyişilmələri. Hidrometeoroloji sıraların riyazi modelləşdirməsi. Proqnozların qiymətləndirməsi. Aviasiya uçuşlarının meteoroloji təminatı zamanı istifadə edilən iqlim-sorğu məlumatlarının hazırlanması, İqlim cədvəllərinin tərtib edilməsi və onlardan istifadə. İqlim məlumatlarının spektral təhlili

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Paşayev A.M., Quliyev H.İ., Səfərov S.H. Atmosfer proseslərinin fiziki əsasları – Bakı, 2007, 418 s.

İmanov F.S. Hidroloji hesablamalar – Bakı, 2011, 264 s.

İmanov F.S. Hidrometeorologiyada statistik metodlar.– Bakı, 2011, 272 s.

Mahmudov R.N. Hidroloji proqnozlarının əsasları (dərs vəsaiti). Bakı, «Ziya-Nurlan», 2002, 156 s.

Бендат Дж., Пирсоп А. Применение корреляционного и спектрального анализа. – М.: Мир, 1983, 312 с. Венецкий И.Г., Венецкая В.И. Основные математико-статистические понятия и фор-мулы. М.: «Статистика», 1979.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Гандин Л.С. Объективный анализ метеорологических колебаний. – Л.: Гидрометеоиз-дат, 1963.

Закс Л. Статистическое оценивание. М.: «Статистика», 1976, 600 с.

Иванова В.М., Калинина В.Н. и др. Математическая статистика. М.: Высшая школа, 1981.

Исаев А.А. Статистика в метеорологии и климатологии. – М.: Изд-во МГУ, 1988, 248 с.

Поляк И.И. Методы анализа случайных процессов и колебаний в климатологии.Л.: Гидрометеоиздат,1979,256 с.

Поляк И.И. Численные методы анализа наблюдений. Л.: Гидрометеоиздат, 1975, 211 с.

Пановский Г.А., Браер Г.В. Статистические методы в метеорологии. – Л.: Гидроме-теоиздат, 1967.

Рождественский А.В., Чеботарев А.И. Статистические методы в гидрологии. – Л.: Гидрометеоиздат, 1974,424 с. Сванидзе Г.Г. Математическое моделирование гидрологических рядов. Л.: Гидроме-теоиздат, 1977, 296 с.

  1. Fənnin koordinatoru:

Y.C. Hadıyev

 

İqlim tərəddüdləri və dəyişmələri (AAA), 2-ci blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

150 saat  və ya 5 kredit (5 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«İqlim tərəddüdləri və dəyişmələri » ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər -2

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 3 saat mühazirə, 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

5-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“İqlim tərəddüdləri və iqlim dəyişmələri” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd tələblərə iqlimdə baş verən tərəddüd və dəyişmələrin baş vermə səbəblərini, onların dinamikasını tədris etməkdir.

  1. Fənnin tərkibi:

Giriş. İqlim tərəddüdləri və dəyişməsi haqqında ümumi məlumatlar. Geoloji dövrlər ərzində iqlimin dəyişməsi. Paleoiqlimşünaslıq. İqlimin dəyişmə səbəbləri. Astronomik nəzəriyyə. Atmosfer tərkibinin dəyişməsi. Keçmişin iqliminin dəyişməsini izah edən fərziyyələr. Astronomik fərziyyələr. Geoloci-joğrafi fərziyyələr. Fiziki fərziyyələr.

Keçmişin iqliminin kompleks əlamətləri. Soyuq iqlimlərin əlamətləri. İsti iqlimlərin əlamətləri. Quru iqlimlərin əlamətləri. Rütubətli iqlimlərin əlamətləri. İqlimin müasir dəyişmələri və onların təzahürləri. Son 1000-1500 ildə və müasir dövrdə iqlim dəyişmələri. Holosen iqlimi. İqlimin antropogen amili. İnstrumental müşahidələr dövründə iqlimin dəyişməsi. Qlobal iqlim dəyişmələri. Yaxın gələcəyin iqlimi.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Budıko M.İ. Klimat v proşlom i buduhem / M.İ. Budıko. – L.: Qidrometeoizdat, 1980. – 351 s.

Krivenko V. Q. Konüepüiə vnutrivekovoy i mnoqovekovoy izmençivosti klimata kak predposılka proqnoza // Klimatı proşloqo i klimatiçeskiy proqnoz. M., 1992. S. 39-40.

Şnitnikov А. V. Vnutrivekovaə izmençivostğ komponentov obhey uvlajnennosti. — L. Nauka, 1969. — 244 s.

Monin А. S., Şişkov Ö. А. İstoriə klimata. L., Qidrometeoizdat, 1979. 408 s.

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Kislov А.V. Klimat v proşlom, nastoəhem i buduhem. M.: MАİK Nauka/ İnterperiodika, 2001. 351 s.

Monin А.S., Şişkov Ö.А. İstoriə klimata. L.: Qidrometeoizdat, 1979. 408 s.

Roqienko S. Kiotskaə ruletka. M.: oqni, 2003.

Əsamanov N.А. Drevnie klimatı Zemli. L.: Qidrometeoizdat, 1985.- 296 s.

  1. Fənnin koordinatoru:

G.Ə. Məmmədova

 

Yer kürəsinin iqlimi (AAA), 2-ci blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

150 saat  və ya 5 kredit (4 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Yer kürəsinin iqlimi» ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər -2

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 3 saat mühazirə, 2 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

6-cı semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Yer kürəsinin iqlimi” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd gənc meteoroloqlara yer kürəsinin iqlim şəraiti, onun formalaşmasına təsir edən amillər, materiklərdə formalaşan iqlim tipləri və onların yayıldığı regionlar haqqında geniş məlumatlar verməkdir.

  1. Fənnin tərkibi:

Giriş. Avropa, Asiya, Afrika, Avstraliya, Şimali və Cənubi Amerika materiklərinin iqliminin formalaşması və səciyyələndirilməsi şərtləri. Sakit, Atlantik və Hind okeanlarının iqliminin formalaş-ması və səciyyələndirilməsi şərtləri.   Qütb sahələrinin – Arktika və Antarktidanın iqliminin formalaş-ması və səciyyələndirilməsi şərtləri.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Климат Австралии. Под ред. И.С.Борушко, А.Ю.Егоровой. – Л.: Гидрометеоиз¬дат, 1977.

Климат Земли и его изменения. В кн.: «Современные глобальные изменения при-родной среды», т.1, Научный мир, 2005,88-209 с.

Климат Западной Европы. Под ред. А.Н.Лебедева, А.Ю.Егоровой. – Л.: Гидроме-теоиздат, 1983.

Климаты зарубежной Азии. Под ред. А.Н.Лебедева, И.Д.Копанева. – Л.: Гидро-метеоиздат, 1975.

Маршунова М.С. Условия формирования и характеристики радиационного кли¬мата Антарктиды. – Л.: Гидрометеоиздат, 1980.

Тепловой баланс Земли. Под ред. М.И.Будыко. – Л.: Гидрометеоиздат, 1978.

Шерстюков Б.Г. Изменения, изменчивость и колебания климата. Обнинск: ФГБУ ВНИИГМИ МЦД, 2011

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:

Алисов Б.П. Климатические области зарубежных стран. – М.: Географгиз, 1950.

Атлас мирового водного баланса. – М.: Гидрометеоиздат, 1974.

Атлас океанов. Атлантический и Индийский океаны. – М.: 1977.

Атлас океанов. Тихий океан. – М.: 1974.

Золотокрылин А.Н. Климатическое опустынивание. – М.: Наука, 2003.

Климат Африки. Под ред. А.Н.Лебедева, О.Г.Сорочан. – Л.: Гидрометеоиздат, 1967.

Климат полярных районов. Под ред. Е.П.Борисенкова. – Л.: Гидрометеоиздат, 1973.

Метеорологические и геофизические исследования. Под ред. Г.В.Алексеева. М. – С.-Пб. 2011

Метеорологический режим зарубежной Арктики. – Л.: Гидрометеоиздат, 1971.

Метеорологические условия над Тихим океаном. – М.: Наука, 1966.

Чернова Н.П. Атмосферный перенос влаги и водный режим Южной Америки. -М.: Наука, 1979.

  1. Fənnin koordinatoru:

G.Ə. Məmmədova

Hava proqnozunun riyazi modelləşdirilməsi (AAA), 2-ci blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

120 saat  və ya 4 kredit (4 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Uçuş aparatlarının güc qurğuları» ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər -2

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 3 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

8-ci semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

«Hava proqnozunun riyazi modelləşdirilməsi” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd qısamüddətli və uzunmüddətli hava proqnozlarının riyazi modelləşdirilməsi üsullarının və metdolarını tələbələrə öyrətməkdir.

  1. Fənnin tərkibi:

Giriş. İqlim sistemi və iqlim. İqlim sisteminin həssaslığı. İdeal maye üçün hidrodinamika tənliklər.Atmosferdə sərhəd təbəqələri. İri miqyaslı atmosfer hərəkətləri üçün hidrodinamika tənlikləri. Müxtəlif koordinat sistemləri üçün hidrodinamika tənlikləri. Atmosferdə dalğavari hərəkətlər. Qravitasiya dalğaları. Kvazigeostrafik birsəviyyəli proqnostik modellər. Kvazigeostrafik çoxsəviyyəli proqnostik modellər. Kvazisolenoidal proqnostik modellər. İqlim sisteminin müassir modellərinin strukturu. İqlim sistemlərinin riyazi modelləri. Ümumi atmosfer dövranı və okean modelləri. Havanin və iqlimin qlobal proqnoz sistemi –  GPF və NSP . GFS və NSP iqlim modelləri. GFS və NSP iqlim modelləri. İqlim modellərinin keyfiyyətinin qiymətləndirilməsi. Havanın ədədi proqnozunun statistik üsulları.Proqnozun sinoptik-statistik üsulları. Son ölçüyə malik aproksimasiyalar. Polinominal interpolyasiya üsulu. Meteoroloji informasiyanın ədədi təhlili. Optimal interpolyasiya üsulu. Ardıcıl yaxınlaşma üsulu. Dördölçülü təhlil üsulu

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Дымников В.П., Филатов А.П. Основы математической теории климата. М., ВИНИТИ, 1994, с. 252.

Дымников В.П., Лыкосов В.Н. Проблемы моделировании климата и его изменений. М., Институт Вычислительной Математики РАН, 2007, 27 с.

Катцов В.М., Мелешко В.П. Сравнительный анализ моделей общей цир-куляции атмосферы и океана, предназначенных для оценки  будущих изменений климата. изд-во РАН. Физика атмосферы и океана, Т.40, №6, с.647-658, 2004 г.

Школьник И.М., Мелешко В.П., Павлова Т.В. Региональная гидро-динамическая модель для исследования климата на территории России. Метеорология и гидрология, ;№4, с.32-43, 2000 г.

Kattsov V. M., Wals J.E., Chapman W. L., Govorkova V.A., Pavlova T. V., and Zhang X., Simulation and projection of Arctic freshwater budget components by the IPCC AR global climate models, J. Hydrometerology, vol. 8. Pp.571-589, 2007

Kattsov V. and Kallen E., Future climate change: Modeling and scenari-os   fodger the Arctic, Arctic climate Impact Assessment (ACIA), Cam-bridge, Cambridge University Press, pp, 99-150, 2005

Brian Medeiros, Clara Deser, Robert A. Tomas, and Jennifer E. Kay: Arctic Inversion Strength in Climate Models, p 4733-4740, 2011

John F. Scinocca and Norman A. Mcfarlane: The Variability of Modeled Tropical Precipitation, p 1993-2015, 2004

Marc P. Marcella and Elfatih A. B. Eltahir: Modeling the Summertime Climate of Southwest Asia: The Role of Land Surface Processes in Shaping theClimate of Semiarid Regions, p 704-719, 2011 Arindam Samanta and Bruce T. Anderson: Physical Climate Response to aReduction of Anthropogenic Climate Forcing, p 1-11,  2010

Kirsten L. Findell, Elena Shevliakova, P. C. D. Milly: Modeled Impact of An Chropogenic Land, p 3621-3634, 2006

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:
  2. Fənnin koordinatoru:

Y.C. Hadıyev

 

Bioiqlimşünaslıq (AAA),  2-ci blok

  1. Fənnin ümumi əmək tutumu:

60 saat  və ya 2 kredit (4 ECTS credit)

  1. Fənnin öyrənilmə metodu:

Auditoriyada təmas və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda fənnin yeri:

«Bioiqlimşüünaslıq» ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər bölümünə aiddir.

  1. Fənnin öyrənilmə vacibliyi:

peşə hazırlığı üzrə seçmə fənlər -2

  1. Fənnin auditoriya tədrisinin cədvəli:

1 həftədə – 1 saat mühazirə, 1 saat seminar məşğələsi

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Fənnin tədris müddəti:

8-cı semestr (tam)

  1. Fənn üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10, tələbənin sərbəst işi-10, laboratoriya işləri, seminarlar və 3 kollokvium (sentyabr-dekabr) – 30 bal

  1. Fənn üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

sesiya imtahanı (yanvar)- 50 bal

  1. Fənnin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

yay semestri və sesiya imtahanı (avqust-sentyabr)

  1. Fənnin məqsədi:

“Bioiqlimşünaslıq” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd gənc meteoroloqlara yer kürəsinin iqlim şəraitinin və meteoroloji ünsürlərin insana, o cümlədən bioloji aləmə  təsiri haqqında geniş məlumatlar verməkdir.

  1. Fənnin tərkibi:

Giriş.Bioiqlimşünaslıq anlayışı. İqlimin insan səhhətinə təsiri. İqlimin və havanın insana təsir edən amilləri. Əsas iqlim rayonları. Havanın sərtlik şəraiti. Havanın dəyişkənliyi. Ətraf mühitə uyğunlaşma. Fiziki və fizioloji ritmlərin dövrülüyü. Sirkad ritmləri.Meteoroloji və iqlim amillərinin insan orqanizminə təsiri. Temperatur rejimi. Təzyiq və atmosfer dövranı. Rütubətlilik. Radiasiya recimi. Külək rejimi. Atmosfer hadisələri. Oksigen çatışmamazlığı. Havanın ionlaşması. Havanın çirklənməsi.

  1. Əsas istinad ədəbiyyatı:

Чубинский С.М. Биоклиматология. Издательство «Медицина», Москва, 1965

Яййубов Я.Ж., Мусайев З.Ф., Кяримов А.Я. вя башгалары. Бакы вя Абшерон йарымадасынын иглими вя инсан сящщяти. Азярбайжан дювлят няшриййаты, Бакы, 1997.

Афанасьева В.Д. Климат и здоровье. М., 1976

Бокша В.Г., Богуцкий В.В. Медицинская климатология и климатотерапия. Киев, 1980

  1. Əlavə istinad ədəbiyyatı:
  2. Fənnin koordinatoru:

G.Ə. Məmmədova

 

 

Tədris-tanışlıq təcrübəsi (AAA), 3-cü blok

  1. Təcrübənin ümumi əmək tutumu:

90 saat  və ya 3 kredit (3 ECTS credit)

  1. Təcrübənin keçirilmə metodu:

Auditoriya, istehsalat sahəsi və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda təcrübənin yeri:

«Tədris-tanışlıq təcrübəsi» ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə təcrübələr bölümünə aiddir.

  1. Təcrübənin keçirilmə vacibliyi:

təcrübələr

  1. Təcrübənin keçirilmə cədvəli:

1 həftədə – 30 saat, tanışlıq mühazirələri və istehsalat sahələrinə ekskursiya

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Təcrübənin keçirilmə müddəti:

2-cı semestrin yay imtahan sessiyasından sonra (iyul)

  1. Təcrübə üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10 bal, tələbənin sərbəst işi-40 bal

  1. Təcrübə üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

təcrübə üzrə hesabatın hazırlanması-10,  təcrübə üzrə hesabatın təhvil verilməsi-40

  1. Təcrübənin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

payız semestri (sentyabr-oktyabr)

  1. Təcrübənin məqsədi:

Tədris-tanışlıq təcrübəsinin məqsədi tələbələri mülki aviasiyanın meteoroloji təminatı işlərinin əsasları ilə tanış etməkdir.

  1. Təcrübənin tərkibi:

Hava limanlarında xidmət qurumlarının yerləşməsi ilə tanış olmaq. Hava limanlarında aviameteoroloji stansiyaların işçi yerləri ilə tanış olmaq. Aviameteoroloji müşahidələrin aparılması qaydalarını mənimsəmək. Aviameteoroloji müşahidələrin növləri haqqında biliklərə yiyələnmək. Aviasiya üçün təhlükəli meteoroloji hadisələr üzərində müşahidələrin aparılmasında iştirak etmək. Aviameteoroloji personalın vəzifə borclarını öyrənmək. Aviameteoroloji müşahidələrin texniki vasitələri ilə tanış olmaq.

 

İstehsalat təcrübəsi-1 (AAA), 3-cü blok

  1. Təcrübənin ümumi əmək tutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (3 ECTS credit)

  1. Təcrübənin keçirilmə metodu:

istehsalat sahəsi və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda təcrübənin yeri:

«İstehsalat təcrübəsi-1» ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə təcrübələr bölümünə aiddir.

  1. Təcrübənin keçirilmə vacibliyi:

təcrübələr

  1. Təcrübənin keçirilmə cədvəli:

1 həftədə – 30 saat, tanışlıq mühazirələri və istehsalat sahələrinə ekskursiya

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Təcrübənin keçirilmə müddəti:

4-cü semestrin yay imtahan sessiyasından sonra (iyul)

  1. Təcrübə üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10 bal, tələbənin sərbəst işi-40 bal

  1. Təcrübə üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

təcrübə üzrə hesabatın hazırlanması-10,  təcrübə üzrə hesabatın təhvil verilməsi-40

  1. Təcrübənin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

payız semestri (sentyabr-oktyabr)

  1. Təcrübənin məqsədi:

Aerosinoptik məlumatların təhlili və hava proqnozlarının tərtibat qaydaları” üzrə istehsalat təcrübəsinin məqsədi tələbələri mülki aviasiyanın meteoroloji təminatı zamanı tərtib edilən operativ hava proqnozlarını hazırlamağı öyrətməkdir.

  1. Təcrübənin tərkibi:

Əsas barik sistemlər və onların yaranma nəzəriyyələri ilə ilkin tanışlıq. Yerüstü hava xəritələrinin operativ praktikada tətbiqi məsələləri ilə tanış olmaq. Barik topoqrafiya xəritələrinin operativ praktikada tətbiqi məsələləri ilə tanış olmaq.Yüksəklik üzrə temperatur və külək xəritələrinin operativ praktikada tətbiqi məsələləri ilə tanış olmaq. Təhlükəli atmosfer hadisələri xəritələrinin operativ praktikada tətbiqi məsələləri ilə tanış olmaq.

 

İstehsalat təcrübəsi-2 (AAA), 3-cü blok

  1. Təcrübənin ümumi əmək tutumu:

180 saat  və ya 6 kredit (3 ECTS credit)

  1. Təcrübənin keçirilmə metodu:

istehsalat sahəsi və sərbəst

  1. Əsas təhsil proqramının strukturunda təcrübənin yeri:

«İstehsalat təcrübəsi-2» ixtisas-peşə hazırlığının peşə hazırlığı üzrə təcrübələr bölümünə aiddir.

  1. Təcrübənin keçirilmə vacibliyi:

təcrübələr

  1. Təcrübənin keçirilmə cədvəli:

1 həftədə – 30 saat, tanışlıq mühazirələri və istehsalat sahələrinə ekskursiya

  1. Prerekvizit fənlər:

yoxdur

  1. Təcrübənin keçirilmə müddəti:

6-cı semestrin yay imtahan sessiyasından sonra (iyul)

  1. Təcrübə üzrə biliklərin aralıq qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

davamiyyət-10 bal, tələbənin sərbəst işi-40 bal

  1. Təcrübə üzrə biliklərin yekun qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkalada maksimim 50 bal):

təcrübə üzrə hesabatın hazırlanması-10,  təcrübə üzrə hesabatın təhvil verilməsi-40

  1. Təcrübənin yenidən mənimsənilməsi və biliklərin son qiymətləndirilməsi (100 ballıq şkala):

payız semestri (sentyabr-oktyabr)

  1. Təcrübənin məqsədi:

Uçuşların meteoroloji təminatı”  üzrə istehsalat təcrübəsinin məqsədi tələbələri mülki aviasiyanın meteoroloji təminatı işləri ilə tanış etməkdir.

  1. Təcrübənin tərkibi:

Hava limanlarında xidmət qurumlarının yerləşməsi ilə tanış olmaq. Hava limanlarında aviameteoroloji stansiyaların işçi yerləri ilə tanış olmaq.Aviameteoroloji müşahidələrin aparılması qaydalarını mənimsəmək.Aviameteoroloji müşahidələrin növləri haqqında biliklərə yiyələnmək. Aviasiya üçün təhlükəli meteoroloji hadisələr üzərində müşahidələrin  aparılmasında iştirak etmək.Aviameteoroloji personalın vəzifə borclarını öyrənmək. Aviameteoroloji müşahidələrin texniki vasitələri ilə tanış olmaq.

 

 

 

«Аviasiya meteorologiyası» 

 kafedrasının müdiri, t.e.d., prof                                             N.Ş.Hüseynov

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tədris olunan fənlər

Bakalavriat səviyyəsi

050507 “Hidrometeorologiya” ixtisası üzrə keçirilən fənlər

I kurs

S/s

Fənlərin adı

Semestr

1

Azərbaycan tarixi

I

2

Azərbaycan dili və nitq mədəniyyəti

I

3

İngilis dili-1

I

4

İngilis dili -2

II

5

Riyaziyyat-1

I

6

Riyaziyyat-2

II

7

Fizika

I

8

Fiziki hazırlıq-1

I

9

Fiziki hazırlıq-2

II

10

Kulturologiya

II

11

Ümumi yerşünaslıq

II

12

Azərbaycanın fiziki coğrafiyası

II

13

Ekologiya və ətraf mühitin mühafizəsi

II

14

Tədris tanışlıq təcrübəsi

II

II kurs

S/s

Fənlərin adı

Semestr

1

Topoqrafiyanın əsasları və kartoqrafiya

III

2

Ümumi meteorologiya

III

3

Azərbaycanın iqtisadi coğrafiyası

III

4

Aviameteoroloji müşahidələrin metodik əsasları

III

5

Peşəyönümlü Rus dili

III

6

İnformatika

IV

7

Fəlsəfə

III

8

Ümumi okeanologiya

IV

9

İqlimşünaslıq

IV

10

Fiziki meteorologiya

IV

11

Təhlükəli hidrometeoroloji hadisələr

IV

12.

İstehsalat təcrübəsi-1

IV

I II kurs

S/s

Fənlərin adı

Semestr

1

Hidrometeorologiyada statistik üsullar

VI

2

Maye və qazların mexanikası

VI

3

Hidrologiya

V

4

Azərbaycanın iqlimi

V

5

İqtisadi hidrometeorologiya

V

6

Xəzərin hidrometeorologiyası

V

7

Aviasiya meteorologiyası-1

V

8

Aviasiya meteorologiyası-2

VI

9

Tətbiqi hidrometeorologiya

VI

10

Dinamiki meteorologiya

VI

11

Sinoptik meteorologiya

VI

12

İstehsalat təcrübəsi-2

VI

I V kurs

S/s

Fənlərin adı

Semestr

1

Peyk və radiolokasiya hidrometeorologiyası

VII

2

Hidrometeorologiyada coğrafi informasiya sistemi

VII

3

Azərbaycanın beynəlxalq hava limanlarının aviasiya-iqlim səciyyələri

VII

4

Helikopter uçuşlarının meteoroloji təminatı

VII

5

Aerologiya

VII

6

Qısamüddətli hava proqnozları

VII

7

Yuxarı eşelonlarda aviasiya uçuşlarının meteoroloji şəraiti

VIII

8

Aviasiya hava proqnozları

VIII

9

Beynəlxalq aeronaviqasiyanın meteoroloji təminatı

VIII

10

Mülki müdafiə

VIII

060507 “Hidrometeorologiya” ixtisasının magistr pilləsi üzrə keçirilən fənlər

I kurs

S/s

Fənlərin adı

Semestr

1

İngilis dili

I

2

Ali məktəb pedaqogikası

II

3

Elmi tədqiqatların metodologiyası

II

4.

Hidrometeorologiyanın müasir problemləri

I

5.

Hidrometeorologiyanın tarixi və metodologiyası

I

6.

Atmosferin ümumi sirkulyasiyası

II

7.

Operativ meteoroloji məlumatlar və onlara qoyulan beynəlxalq tələblər

I

8.

İqlim nəzəriyyəsi

II

9.

Atmosfer fizikası

II

10

Peyk və radar hava məlumatlarının interpretasiyası

I

II kurs

S/s

Fənlərin adı

Semestr

1

Aviasiyanın meteoroloji təminatı üzrə Azərbaycanın aviasiya qaydaları

III

2

Psixologiya

III

3

Elmi tədqiqatların proqram təminatı

III

4.

Proqramlaşdırılmanın əsasları

III

5.

Aviasiya üçün təhlükəli meteoroloji hadisələrin müasir proqnoz üsulları

I

6.

Elmi-tədqiqat təcrübəsi

IV

7.

Elmi-pedaqoji təcrübə

IV

“Aviasiya meteorologiyası” kafedrasının digər ixtisaslara tədris etdiyi fənlər

050616 “Uçuş mühəndisliyi” ixtisası üzrə

S/s

Fənlərin adı

Semestr

1.

Meteorologiya ( Təyyarəçilər üçün azərbaycan dilində)

IV

2. Meteorologiya (Təyyarəçilər üçün rus dilində)

IV

3.

Meteorologiya (Təyyarəçilər üçün ingilis dilində)

IV

4.

Meteorologiya (Helikopterlər üçün azərbaycan dilində)

IV

5.

Meteorologiya (Helikopterlər üçün rus dilində)

IV

050615 “Hava nəqliyyatının hərəkətinin idarə olunması mühəndisliyi” ixtisası üzrə

S/s

Fənlərin adı

Semestr

1.

Aviasiya meteorologiyası 1-2 ( Dispetçerlər üçün azərbaycan dilində)

IV-V

2. Aviasiya meteorologiyası 1-2 ( Dispetçerlər üçün rus dilində) IV-V

Dərs cədvəli

«Aviasiya meteorologiyası
» kafedrasının

2016/ 2017 –ci tədris ilinin
Yaz semestri üçün

Dərs cədvəli

А.А.S.

1

2

3

4

1

2

3

4

1

2

3

4

1

2

3

4

1

2

3

4

900

1035

1045

1220

1250

1425

1435

1610

900

1035

1045

1220

1250

1425

1435

1610

900

1035

1045

1220

1250

1425

1435

1610

900

1035

1045

1220

1250

1425

1435

1610

900

1035

1045

1220

1250

1425

1435

1610

Hüseynov N.Ş.

               

1415r

2034

1415r

2034

                   

Mahmudov
R.N.

       

M

1126a

M

1126a

   

1124a

2074

1124a

2074

1124a

2074

                 
 

Səfərov

S.H

   

1124a


208
4

1124a


203
4

   

M

1126a

M

1126a

                       
 

Hadıyev
Y.C.

                         

1124a

2074

   

1124a

2074

1124a

2074

   

1124a

2074

Məlikov
B.M.

               

1414i

3104

1113i

2084

   

1115rH

2034

1414i

2034

   

1115rH

2034

1115a

2034

   

1113i

2084

Paşayev
N
.Ə.

         

1126a
141

                           

1126a

141

Məmmədova
G.Ə.

 

1125a

2074

   

1125a

3064

1125a

3064

   

1125a

2154

1125a

2094

                   

1125a

2084

Süleymanov
M.F.

1125a

2034

 

1125a

2074

 

1415a

2034

1115a

2034

1415a

2034

1126a

2034

 

1126a

2154

1125a

2034

                 
 

1126a

2124

Hacıyev
A.X.

1124a

2074

1124a

2034

1123a

2034

 

1123a

2084

1123a

2084

1123a

2074

         

1123a

2084

1123a

2084

1124a

2074

         
   

Quliyev

Z.G.

                               

1125a

2084

1125a

2084

1125a

2084

 
 

Mürsəlov
R.G.

1123a

2084

1123a

2084

   

1124a

2074

1124a

2074

               

1123a

2034

1124a

2074

       

1123a

2034

 
 

1

2

3

4

   

3

4

1

2

3

4

1

2

3

4

1

2

3

4

900

1035

1045

1220

1250

1425

1435

1610

900

1035

1045

1220

1250

1425

1435

1610

900

1035

1045

1220

1250

1425

1435

1610

900

1035

1045

1220

1250

1425

1435

1610

900

1035

1045

1220

1250

1425

1435

1610

2016/2017-ci tədris ilinin Yaz  semestri üçün magistraturaya aid DƏRS CƏDVƏLİ

 

gün

Dərs

Həftə

«Hidrometeorologiya
»

M1126a

I

1

9.00-10.35

üst

 

alt

2

10.45-12.20

üst

 

alt

3

12.50-14.25

üst

 

alt

4

14.35-16.10

üst

 

alt

II

1

9.00-10.35

üst

Atmosferin ümumi sirkulyasiyası (Mahmudov Rza)

alt

2

10.45-12.20

üst

Atmosferin ümumi sirkulyasiyası (Mahmudov Rza)

alt

3

12.50-14.25

üst

İqlim nəzəriyyəsi  (Səfərov
Səid)

alt

4

14.35-16.10

üst

İqlim nəzəriyyəsi  (Səfərov
Səid)

alt

III

1

9.00-10.35

üst

 Ali məktəb pedaqogikası (Pənahova
G)

 

alt

2

10.45-12.20

üst

Elmi tədqiqatların
metodologiyası (Dadaşov F)

alt

 

3

12.50-14.25

üst

 

alt

4

14.35-16.10

üst

 

alt

IV

1

9.00-10.35

üst

Atmosfer fizikası (Məcidova V)

alt

2

10.45-12.20

üst

Atmosfer fizikası (Məcidova V)

alt

 

3

12.50-14.25

üst

 

alt

 

4

 

 

 V

1

9.00-10.35

üst

 

alt

 

2

 

 

 

3

üst

 

alt